Πύργος: Αντιδρούν οι φιλόλογοι με τις αλλαγές των Αρχαίων

Έντονες είναι οι αντιδράσεις στις τάξεις των φιλολόγων της χώρας, μετά την είδηση-«βόμβα» για κατάργηση της μετάφρασης του γνωστού κειμένου στα Αρχαία Ελληνικά, απόφαση την οποία έλαβε το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Την αντίθεσή τους εκφράζουν έντονα και οι φιλόλογοι του Πύργου, που δεν μπορούν να αντιληφθούν τη σκοπιμότητα της κίνησης αυτής.

Αλλάζει μετά από χρόνια με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ο τρόπος διεξαγωγής των Αρχαίων Ελληνικών στις Πανελλήνιες, αφού φαίνεται πως δρομολογεί την κατάργηση της μετάφρασης του γνωστού κειμένου και την αντικατάστασή της με περισσότερες νοηματικές ασκήσεις, στοχεύοντας να δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο ένα μάθημα που διαθέτει μεγάλο συντελεστή δυσκολίας. Βέβαια κάποια επίσημη απόφαση δεν έχει παρθεί ακόμα, με το ζήτημα να βρίσκεται ακόμα υπό εξέταση και διαρκείς συζητήσεις. Παρ’ όλα αυτά το Υπουργείο δείχνει έτοιμο για ακόμα μεγαλύτερες αλλαγές, αφού φημολογείται έντονα και η οριστική κατάργηση των Λατινικών από τις εξετάσεις.

Τα τελευταία χρόνια ο τομέας της παιδείας δέχεται αρκετές αλλαγές, με αποτέλεσμα ορισμένες εξ αυτών να προκαλούν έντονες αντιδράσεις.

Αντίθετοι οι φιλόλογοι

Την
απόφαση αυτή του υπουργείου δείχνουν να μην ενστερνίζονται οι φιλόλογοι του
Πύργου, οι οποίοι εκφράζουν ανοιχτά την πεποίθηση ότι η κατάργηση της
μετάφρασης του γνωστού δεν πρόκειται να βοηθήσει τα παιδιά. Αντίθετα, θεωρούν
ότι το μάθημα γίνεται δυσκολότερο αφού οι μαθητές χάνουν τις 10 εύκολες μονάδες
που θα μπορούσαν να έχουν από τη μετάφραση σε περίπτωση που ήταν καλά
διαβασμένοι. Ακόμα, τόνισαν πως η διδασκαλία των Αρχαίων θα έχει πολλά εμπόδια,
αφού θα πρέπει να πείσουν τα παιδιά να μαθαίνουν τη μετάφραση παρά την
κατάργησή τους μιας και με τη γνώση της θα είναι ευκολότερη η απάντηση των
νοηματικών ερωτήσεων. Παρακάτω, ακολουθούν οι απόψεις φιλολόγων του Πύργου
σχετικά με την πιθανότητα κατάργησης:

Παναγιώτης Γεωργακόπουλος-Πρόεδρος
Συνδέσμου Φιλολόγων Πύργου
: «Πρόκειται για μια βιαστική πολιτική απόφαση, χωρίς να
υπάρχει κάποια εκτενέστερη ενημέρωση προς εμάς. Πρόκειται για ένα σύστημα που
κατά τη γνώμη μου θεωρώ ότι πρέπει να έχει πιλοτική εφαρμογή. Αυτό που φαίνεται
τον τελευταίο καιρό είναι πως διαρκώς υποβαθμίζονται οι ανθρωπιστικές σπουδές.
Ζητούμενο δεν αποτελεί πάντα η αλλαγή ενός μαθήματος στις πανελλήνιες ή ο
τρόπος εξέτασης. Πρέπει να δούμε όλη τη δομή και τον τρόπο διδασκαλίας από το
Γυμνάσιο και όχι από τη χρονιά των Πανελληνίων. Οφείλουμε να ανακαλύψουμε τι
φταίει και τα παιδιά απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από τα γλωσσικά
μαθήματα, φέρνοντας ολοένα και μεγαλύτερη κρίση στις ανθρωπιστικές σπουδές.
Συνεχώς υποβαθμίζονται τα φιλολογικά μαθήματα. Η ενέργεια αυτή με την κατάργηση
όμως δεν πρόκειται να βοηθήσει, αφού και πάλι η μετάφραση είναι αναγκαία και
όχι απλώς μια αποστήθιση. Είναι μια δημιουργική εργασία, με συνδυασμό
γραμματικής, συντακτικού, πνεύματος και ευχέρειας λόγου. Οι καθηγητές
παραμένουν ανενημέρωτοι για την κατάσταση από το Υπουργείο, την ίδια στιγμή που
τα Αρχαία Ελληνικά στις ξένες χώρες αναβαθμίζονται».

Αναστασία Τσουκαλά-Φιλόλογος Φ.Μ.Ε.
«ΑΛΜΑ»
: «Για
ακόμη μια χρονιά ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια αλλαγή στον τρόπο εξέτασης στο
μάθημα των αρχαίων ελληνικών. Η φετινή αλλαγή αφορά τους μαθητές της Γ’ Λυκείου
όπου πλέον δεν εξετάζονται στην μετάφραση του διδαγμένου κειμένου. Η αλλαγή
αυτή δημιούργησε προβληματισμό στον εκπαιδευτικό χώρο και διατυπώθηκαν
αντικρουόμενες απόψεις. Το γεγονός ότι οι μαθητές καλούνται να δώσουν
μεγαλύτερη προσοχή στο ερμηνευτικό μέρος με βρίσκει σύμφωνη γιατί καλλιεργείται
η κριτική σκέψη.  Με την αλλαγή αυτή
φαίνεται ότι το ενδιαφέρον στρέφεται στην κατανόηση του κειμένου και στην
μετάδοση της αρχαιοελληνικής σκέψης και φιλοσοφίας. Από την άλλη μεριά όμως, θα
πρέπει να σημειώσω ότι η αλλαγή στον τρόπο εξέτασης θα πρέπει να συνοδεύεται
από πρωτότυπες ερωτήσεις και να μην διαπιστωθεί επανάληψη στην διατύπωση όμοιων
και πανομοιότυπων ερωτημάτων με τις προηγούμενες χρονιές. Το ψεγάδι της
συγκεκριμένης αλλαγής είναι η αφαίρεση των 10 μονάδων από το ερώτημα της
μετάφρασης του κειμένου που αποτελούσε βοήθημα για τους μαθητές, μιας και τα
αρχαία ελληνικά είναι το μάθημα βαρύτητας της θεωρητικής κατεύθυνσης».

Ελένη Χολέβα-Φιλόλογος Φ.Μ.Ε. «ΠΥΞΙΔΑ»: «Η πρόταση αλλαγής του τρόπου
εξέτασης των Αρχαίων Ελληνικών είναι εναρμονισμένη με τη γενικότερη φιλοσοφία
για το Νέο Λύκειο που στοχεύει στον περιορισμό της στείρας αποστήθισης και την
προαγωγή της κριτικής σκέψης των μαθητών. Οπωσδήποτε θα  αυξήσει το βαθμό δυσκολίας για τους
υποψήφιους του Ανθρωπιστικού Προσανατολισμού. Βέβαια η αλλαγή δεν είναι
πρωτόγνωρη αν σκεφτούμε ότι αυτός ήταν ο τρόπος εξέτασης του μαθήματος μέχρι
πρότινος και στο Γυμνάσιο. Το άδικο, λοιπόν, δεν είναι η αλλαγή καθαυτή αλλά ο
τρόπος εφαρμογής της, δηλαδή η ισχύς της για τους φετινούς μαθητές της Γ’
Λυκείου που σίγουρα είναι αιφνιδιαστική, κυρίως όμως η παράλληλη  υποβάθμιση του συγκεκριμένου μαθήματος στο
Γυμνάσιο με την κατάργηση της εξέτασής του στις προαγωγικές εξετάσεις. Αυτό έχει
ως αποτέλεσμα την πλημελή άσκηση των μαθητών στις συγκεκριμένες πρακτικές που
τελικά κάνει αυτή την αλλαγή δύσκολη».

Κατερίνα Βαγγοπούλου-Φιλόλογος Φ.Μ.Ε.
«ΚΑΙΣΑΡΗΣ»
: «Η
πιθανολογούμενη κατάργηση της μετάφρασης στο γνωστό δε θεωρώ ότι θα βοηθήσει
τους μαθητές. Αντιθέτως θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο το έργο μας, αφού δε θα
μπορούμε να πείσουμε εύκολα τα παιδιά να διαβάζουν μετάφραση εφόσον δε θα την
εξετάζονται. Αυτό αναμένεται να τα δυσκολέψει στο να μπορούν να απαντήσουν
σωστά τις νοηματικές ερωτήσεις. Επίσης, θεωρώ ότι χάνουν εύκολα μονάδες οι
μαθητές που διάβαζαν πολύ καλά. Το να μη γνωρίζεις τη μετάφραση, δε βοηθάει στο
να απαντήσεις τις νοηματικές ερωτήσεις, στις οποίες μπορεί να ζητηθεί και χωρίο
από το κείμενο. Εγώ προσωπικά στενοχωρήθηκα αφού δυσκολεύουν παραπάνω τη
δουλειά μου, ενώ οι μαθητές έχουν ήδη ξεκινήσει να ρωτούν αν θα πρέπει να
διαβάσουν τις μεταφράσεις. Ακόμα όμως περιμένουμε επίσημα την εγκύκλιο, ώστε να
σιγουρευτούμε και να ενημερώσουμε τα παιδιά. Μέχρι τότε όμως συνεχίζουμε να διαβάζουμε
τη μετάφραση».

Μαρία Βορλόκα-Φιλόλογος Φ.Μ.Ε.
«ΟΡΟΣΗΜΟ-ΘΑΛΗΣ»
:
«Η εξεταστέα ύλη στα Αρχαία αλλάζει και σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας
προβλέπεται κατάργηση της άσκησης όπου ο υποψήφιος καλείται να μεταφράσει το
διδαγμένο κείμενο. Μια δυσκολία λιγότερη θα έχουν οι μαθητές θεωρητικής
κατεύθυνσης που θα δώσουν Πανελλήνιες Εξετάσεις το 2019. Το σκεπτικό είναι η
απομάκρυνση των μαθητών από τη στείρα αποστήθιση. Αυτό σημαίνει πως θα υπάρχουν
ενδεχομένως σύνθετα ερωτήματα που θα είναι συνδυαστικά και δεν αφορούν την
αναπαραγωγή αυτούσιων αποσπασμάτων από το σχολικό εγχειρίδιο και θα θέτουν σε
λειτουργία την κριτική ικανότητα των μαθητών. Παράλληλα, οι νέες αλλαγές στο
εκπαιδευτικό σύστημα θα βοηθήσουν στην αποφυγή παραδοσιακών μορφών εξέτασης. Από
την άλλη, τι θα απογίνουν οι σίγουρες 10 μονάδες που οι υποψήφιοι κέρδιζαν
«εύκολα»; Μάλιστα η εν λόγω αλλαγή πιθανόν να επηρεάσει τις επιδόσεις μαθητών
της ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, καθώς ίσως θεωρήσουν πως
ανεβαίνει ο πήχης δυσκολίας του μαθήματος. Υπολογίζεται ακόμη πως οι μαθητές
της Γ’ Λυκείου δεν θα μπορέσουν να κατανοήσουν το περιεχόμενο του αρχαίου
ελληνικού κειμένου, ώστε να αποδώσουν στις ερωτήσεις κατανόησης. Επιπλέον, στις
Ανθρωπιστικές σχολές, όπως Νομική, Φιλολογία, Ιστορικό-Αρχαιολογικό, είναι
απαραίτητη η γνώση Αρχαίων Ελληνικών. Τέλος, τα παιδιά δε θα έρχονται σε
ουσιαστική επαφή με την αρχαία μορφή της γλώσσας και αποκόπτονται εκ προοιμίου
από τη γλωσσική πολιτισμική παράδοση. Γίνεται 
κάθε προσπάθεια αποψίλωσης της Εκπαίδευσης από διαχρονικά μηνύματα
αρχαίων ελληνικών κειμένων. Να σημειωθεί πως το μάθημα των Αρχαίων αποτελεί τη
σημαντικότερη εξέταση για το μέσο όρο της βαθμολογίας των υποψηφίων
Πανελλαδικών Εξετάσεων, μιας και έχει συντελεστή βαρύτητας 1,3. Η αλλαγή αυτή
θα επηρεάσει 30.000 υποψηφίους που κάθε χρόνο δηλώνουν την ομάδα Ανθρωπιστικών
Σπουδών για εισαγωγή σε θεωρητικές σχολές».

Βασιλική Λούπη-Φιλόλογος Φ.Μ.Ε. «ΑΛΜΑ»: «Όσο υπήρχε η μετάφραση, τα παιδιά
είχαν μια βοήθεια αφού απ’ αυτήν έπαιρναν 10 μονάδες. Το γεγονός όμως ότι
καταργείται η μετάφραση, οδηγεί στο να μπουν ακόμα περισσότερες νοηματικές για
τις οποίες επιβάλλεται η γνώση της μετάφρασης προκειμένου να απαντηθούν. Το
Υπουργείο ίσως επιθυμεί να δυσκολέψει περισσότερο τα Αρχαία, αφού αποτελούν ένα
μάθημα με σημαντικό συντελεστή και πρέπει να βρει ένα τρόπο να δυσκολέψει τους
εξεταζόμενους. Με αυτό τον τρόπο θα είναι για πολύ καλά διαβασμένους μαθητές,
οι οποίοι θα πρέπει να ξεκινούν πάντα από τη μετάφραση για να απαντήσουν τις
ερωτήσεις. Αυτό αποτελεί απόφαση του Υπουργείου, όμως εγώ θα συνεχίσω να
διδάσκω τη μετάφραση προκειμένου να μαθαίνουν να απαντούν σε ερμηνευτικές και
να στηρίζουν την απάντησή τους με χωρία μέσα από το πρωτότυπο κείμενο. Το
άκουσμα ακόμα και της πιθανής κατάργησης των Λατινικών έχει προκαλέσει και αυτό
κύμα αντιδράσεων. Επιπλέον, το Υπουργείο προσθέτει στο άγνωστο ένα παράλληλο
κείμενο για να γίνεται σύγκριση. Αυτό πιθανόν το κάνει για να δει την κριτική
ικανότητα των μαθητών και για το αν μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις ανοιχτού
και κλειστού τύπου. Οι καθηγητές θεωρώ ότι θα ακολουθήσουν το σωστό μονοπάτι
και θα κάνουν σωστά τη δουλειά τους, διδάσκοντας στα παιδιά τη μετάφραση».