Χρήμα: Χρήση ή κατάχρηση;

Στον αιώνα της τεχνικής, σε αντίθεση προς την εποχή της αγροτικής και οικιακής οικονομίας, ο καθένας πολύ λίγα, σχεδόν ελάχιστα, αντικείμενα της καθημερινής ανάγκης του μπορεί μόνος του να κατασκευάσει. Πολλοί άνθρωποι αποκτούν όλα τα είδη της ανάγκης τους αγοραστά ή με ανταλλαγή της εργασίας τους. Στην ανταλλαγή αυτή το χρήμα παίρνει μια εξαιρετική θέση ως μέσο. Γίνεται το κινητήριο νεύρο των πραγμάτων, που χωρίς αυτό δεν μπορεί κανένας να κινηθεί, να ζήσει.

Έτσι λοιπόν παρουσιάζεται, κατά φαινομενικό τουλάχιστο τρόπο, ότι μπορεί κάποιος να τα αγοράσει όλα.

Εδώ ακριβώς, σ’ αυτό το σημείο, κρύβεται ένας κοινωνικός κίνδυνος: η αντίληψη ότι κάποιος μπορεί να τα έχει όλα με το χρήμα.

Και αυτή ευνοείται από το βιομηχανικό πνεύμα πού επικρατεί. Αυτό το πνεύμα διαποτίζει σήμερα, χωρίς να το αντιλαμβάνεται κανένας άμεσα, τη σκέψη του ανθρώπου, τη στάση του και τη συμπεριφορά του στη συμβιωτική ζωή του.

Τους κινδύνους που κλείνει μέσα της η ανάπτυξη του τεχνικού πολιτισμού μπορεί ο άνθρωπος να τους εξουδετερώσει. Άλλωστε, οι κίνδυνοι δε βρίσκονται μέσα στην τεχνική αυτή καθαυτή, παρά μέσα στoν ίδιο τον άνθρωπο, ο οποίος δημιουργεί και τον τεχνικό πολιτισμό. Ο κίνδυνος,
βέβαια, αυτής της σκέψης και της αντίληψης, πως όλα πωλούνται και αγοράζονται, ότι όλα ανταλλάσσονται, υπήρχε και σε άλλες εποχές. Η εποχή μας όμως τον ευνοεί πολύ και μάλιστα από πολλούς λόγους.

Ωστόσο, θα πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχουν πεδία της ανθρώπινης ζωής, κι αυτό μας το διδάσκει η ιστορία, αλλά και η καθημερινή κοινωνική παρατήρηση, στα οποία δε χωρεί η ανταλλαγή και η πώληση, όταν οι ανθρώπινες σχέσεις σε μια κοινωνία είναι πραγματικές, όταν είναι σχέσεις με ανθρωπιά και καλλιέργεια, όταν διαχωρίζονται μερικά πράγματα.

Έπειτα, όπου υπάρχει ηθική αμοιβή, εκεί λίγοι την αποδέχονται έτσι, με το πραγματικό της νόημα, και τούτο γιατί η κοινωνία μας σήμερα διαποτίζεται, όπως είπαμε, από την ιδέα και την πίστη ότι όλα ανταλλάσσονται. Κι έφτασε στο πιο ψηλό σημείο της η σημερινή πίστη του κόσμου, πως όλα πωλούνται, αγοράζονται και ανταλλάσσονται, από τότε που πρωτοπετάχτηκε στο κόσμο η φράση ότι ο χρόνος είναι χρήμα. Από τότε που αυτή η φράση έγινε καθημερινός τρόπος κουβέντας και έκφρασης.

Δεν έχει σημασία, τονίζουν, αν ίσως αυτή η φράση ειπώθηκε για πρώτη φορά κατά τρόπο τυχαίο ή και αστείο ακόμη. Σημασία έχει το πως τη δέχτηκε ο κόσμος όταν ξεστομίστηκε, πως απλώθηκε σε όλο τον κόσμο, στα πέρατα της γης.

Και κάπου εδώ τίθεται ένα απλό ερώτημα: Χρησιμοποιούμε εμείς το χρήμα ή μήπως αυτό μας χρησιμοποιεί;;

Αρθρογράφος του patrisnews.com