18 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων

Αν υποθέσουμε πως η μόρφωση είναι εκείνη η συστηματική μελέτη που εκφράζει την επιθυμία του ανθρώπου να βελτιώσει το πνευματικό του επίπεδο, να τελειοποιήσει δηλαδή την κύρια διάσταση της ύπαρξής του, την πνευματική, τότε αναντίρρητα τα μουσεία σ΄ αυτή του την προσπάθεια στέφονται ως οι κύριοι αρωγοί του.

Στην αρχαιότητα η λέξη «Μουσείον» σήμαινε το βωμό ή το τέμενος το αφιερωμένο στις Μούσες, τις θεότητες της πνευματικής καλλιέργειας, των τεχνών και της παιδείας. Από τον πρώτο κιόλας αιώνα π.Χ. ο Στράβων στη «Γεωγραφία» αναφέρεται στους χώρους των Μουσείων, όπου συνευρίσκοντο μαθηματικοί, αστρονόμοι, γεωγράφοι, φιλόλογοι και ποιητές με απώτερο στόχο την αναζήτηση της αλήθειας. Έκτοτε η ανθρώπινη δράση κατέβαλε σημαντικούς αγώνες για να απελευθερώσει το αποθησαύρισμα της τέχνης, των γραμμάτων και των επιστημών από την αιχμαλωσία των ιδιωτικών συλλογών, που φυλάκιζαν ερμητικά κάθε στοιχείο πολιτισμού ως επίδειξη δύναμης και αισθητικής.

Η απελευθέρωσή τους αυτή συνέβη κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Τότε για πρώτη φορά τα Μουσεία αποτέλεσαν τον ανοιχτό χώρο επίσκεψης όλων των ανθρώπων που επιθυμούσαν να θαυμάσουν τα εκθέματα της τέχνης και τα αριστουργηματικά επιτεύγματα της ανθρώπινης νόησης γενικότερα.

Η γνωριμία με τα εκθέματα μας παρέχει ποικίλα ερεθίσματα, ικανά ως προς την εκμάθηση της ιστορίας, την καλλιέργεια και την ανάπτυξη της φαντασίας, τη γνώση της πολιτιμικής μας κληρονομιάς και κυρίως τη διαμόφωση μίας κοινής, οικουμενικής πολιτιστικής ταυτότητας. Γιατί ως γνωστόν η τέχνη δεν έχει σύνορα. Τα εκθέματά της λοιπόν δύνανται να μας διδάξουν να εστιάζουμε σε όσα μας ενώνουν και όχι να καθηλωνόμαστε σε όσα μας χωρίζουν.

Τα μουσεία λοιπόν διασώζουν ό,τι σημαντικό αποθησαύρισε η ζωική εμπειρία και οι φιλοσοφικές αναζητήσεις κάθε λαού. Ευχής έργον να αυξηθεί η επισκεψιμότητα των Μουσείων και να ανοιχτεί ένας εποικοδομητικός διάλογος όσον αφορά την αξία της πολιτισμικής τους διάστασης. Γιατί τα Μουσεία είναι ο πυλώνας και ο στυλοβάτης της πνευματικής μας καλλιέργειας.