Brexit: Η Σύνοδος Κορυφής ενέκρινε τη συμφωνία

Οι ηγέτες των 27 κρατών–μελών της ΕΕ ενέκριναν ομόφωνα το σχέδιο για το Brexit, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής.

Η συμφωνία, πλέον, οδεύει και επισήμως στο Λονδίνο για επικύρωση ή απόρριψη. Μιλώντας, μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, ο Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι η ΕΕ εγκρίνει τη συμφωνία. Οπως τόνισε, «τώρα περιμένουμε την ψηφοφορία στο βρετανικό κοινοβούλιο».

Σύμφωνα με τον Τουσκ, ο δρόμος για τη συμφωνία άλλαξε μετά την θετική αξιολόγηση της Ιρλανδίας, αλλά και της Κομισιόν. Στην επίτευξη συμφωνίας οδήγησε η απόφαση του Μπόρις Τζόνσον να επιτρέψει τελωνειακούς ελέγχους ανάμεσα στη Βρετανία και την Ιρλανδία. Σε κάθε περίπτωση, διευκρίνισε, αναμένεται η έγκριση της συμφωνίας από τη Βουλή.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο Ντόναλντ Τουσκ ανέφερε ότι αισθάνεται θλίψη και ότι ως οπαδός της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ, ελπίζει ότι το Λονδίνο θελήσει να επανέλθει, η πόρτα της ΕΕ θα είναι ανοιχτή.

Το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν σήμερα μια συμφωνία για το Brexit λίγο πριν ξεκινήσει η ευρωπαϊκή σύνοδος κορυφής, όμως η έγκρισή της στη Βρετανία μοιάζει θολή μετά την απόρριψή της από την αντιπολίτευση και τους Ενωτικούς της Βόρειας Ιρλανδίας.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο Μπόρις Τζόνσον έκαναν από μια σύντομη δήλωση για να σφραγίσουν αυτή τη στιγμή που και οι δύο θα ήθελαν να είναι ιστορική.

«Έχουμε μια συμφωνία και αυτή η συμφωνία σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει ανάγκη οποιασδήποτε παράτασης», προειδοποίησε ο Γιούνκερ. «Κι αυτή δεν είναι η άποψη των Βρετανών, είναι η δική μου», προσέθεσε.

Ο Μπόρις Τζόνσον, σφοδρός πολέμιος οιασδήποτε μετάθεσης της προβλεπόμενης για το Brexit ημερομηνίας της 31ης Οκτωβρίου χαιρέτισε ένα «λογικό και δίκαιο αποτέλεσμα».

Κάλεσε αμέσως τους Βρετανούς βουλευτές να υποστηρίξουν τη συμφωνία ώστε να «υλοποιηθεί το Brexit χωρίς καθυστέρηση».

Έπειτα από πολλές ημέρες και νύχτες «εντατικών» διαπραγματεύσεων, οι διαπραγματευτές της ΕΕ και της Βρετανίας κατέληξαν σήμερα σε έναν συμβιβασμό για τα προβληματικά σημεία τα οποία, σύμφωνα με το Λονδίνο, εμπόδιζαν την έγκριση μιας ενδεχόμενης συμφωνίας, ιδίως για να αποτραπεί οποιαδήποτε επιστροφή σε ένα φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία.

«Μιλήσαμε δύο φορές στο τηλέφωνο με τον Μπόρις Τζόνσον την χθεσινή νύχτα», εξομολογήθηκε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Γιούνκερ.

Όμως, μόλις ανακοινώθηκε η συμφωνία και οι αλλαγές δεν είχαν σχεδόν δημοσιοποιηθεί, το βορειοϊρλανδικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP), σύμμαχος-κλειδί του Συντηρητικού Κόμματος του Μπόρις Τζόνσον, ανακοίνωσε την αντίθεσή του σε αυτήν.

Στη συνέχεια, ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, του μεγαλύτερου της αντιπολίτευσης στη Βρετανία, κάλεσε τους Βρετανούς βουλευτές να «απορρίψουν» τη συμφωνία ανάμεσα στο Λονδίνο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

To Σάββατο η έκτακτη συνεδρίαση στο κοινοβουλίο

Το βρετανικό κοινοβούλιο θα συγκληθεί εκτάκτως το Σάββατο –στην πρώτη σαββατιάτικη συνεδρίαση από το 1982. Αυτές οι δύο θέσεις καθιστούν ωστόσο μη πιθανή την έγκριση του κειμένου.

«Εγώ έκανα τη δουλειά μου», δήλωσε ο Ευρωπαίος διαπραγματευτής Μισέλ Μπαρνιέ, ο οποίος απαντούσε σε ερώτηση για το ενδεχόμενο νέας αναθεώρησης της συμφωνίας στην περίπτωση που απορριφθεί και πάλι από τη Βουλή των Κοινοτήτων.

«Θα πρέπει κάποια μέρα σε αυτό το Κοινοβούλιο  να αναλάβουν τις ευθύνες τους και αυτό που αποφασίστηκε σε ένα δημοψήφισμα και υποστηρίχθηκε από τις διάφορες κυβερνήσεις με τις οποίες διαπραγματευθήκαμε να εφαρμοστεί», παρατήρησε ο Μπαρνιέ.

Ο Γιούνκερ και ο Μπαρνιέ συνέστησαν στους ηγέτες των 27 που άρχισαν να φθάνουν στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων να εγκρίνουν τη συμφωνία.

Οι Ευρωπαίοι έχουν «καεί» λόγω της προηγούμενης εμπειρίας με τη συμφωνία που διαπραγματεύτηκαν με την Τερέζα Μέι και η οποία απορρίφθηκε τρεις φορές από το βρετανικό κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα την αποχώρηση της προκατόχου του Μπόρις Τζόνσον.

Μετά τις ανακοινώσεις αυτών, η στερλίνα σημείωσε άνοδο 1% έναντι του δολαρίου προτού μειώσει τα κέρδη της, καθώς οι οικονομικοί κύκλοι φοβούνται ενδεχόμενες καταστροφικές επιπτώσεις μιας «μη συμφωνίας» στις 31 Οκτωβρίου.

Εκτός από το βρετανικό κοινοβούλιο, η συμφωνία θα πρέπει να επικυρωθεί και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε σήμερα τροποποιεί τη συμφωνία που είχε απορριφθεί προηγουμένως, και εξαλείφει το αμφιλεγόμενο «backstop» (το λεγόμενο δίχτυ ασφαλείας). Αυτός ο όρος διασφάλιζε ότι η ΕΕ και η Βρετανία θα παρέμεναν σε ένα ενιαίο τελωνειακό έδαφος ελλείψει άλλης λύσης προκειμένου να αποφευχθεί η επιστροφή ενός συνόρου στο νησί της Ιρλανδίας, ώστε να διατηρηθεί η ειρήνη έπειτα από δεκαετίες βίας.

«Είμαστε όλοι ανακουφισμένοι»

Μέχρι τώρα η ΕΕ ήταν επιφυλακτική στην αλλαγή αυτού του τμήματος του κειμένου. Ο νέος συμβιβασμός προβλέπει ιδιαίτερους κανόνες για τους δασμούς που αφορούν τα προϊόντα που φθάνουν στη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία παραμένει στο βρετανικό τελωνειακό έδαφος: είτε τα προϊόντα πρόκειται να παραμείνουν εκεί ή να περάσουν στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Προβλέπει επίσης έναν μηχανισμό «συγκατάθεσης» των βορειοϊρλανδικών αρχών προκειμένου να συνεχίσουν να εφαρμόζονται ορισμένοι κανόνες της ΕΕ στη βρετανική επαρχία, έπειτα από μια περίοδο τεσσάρων χρόνων αφού τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία.

Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Λίο Βαράντκαρ εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία που είναι «καλή για την Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία» και «σέβεται μια μοναδική ιστορία και γεωγραφία».

Η συμφωνία για το Brexit θα ελαχιστοποιήσει μεγάλο μέρος των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων του Brexit στις οικονομίες της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, δήλωσε από την Ουάσινγκτον ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Πασκάλ Ντόναχιου.

Η συμφωνία αποχώρησης, εφόσον εγκριθεί, αναφέρεται γενικότερα στους όρους του διαζυγίου ανάμεσα στη Βρετανία και την ΕΕ, κυρίως όσον αφορά τα δικαιώματα των πολιτών και τον σεβασμό των οικονομικών υποχρεώσεων (της Βρετανίας προς την ΕΕ). Εισάγει επίσης μια περίοδο μετάβασης έως τον Δεκέμβριο του 2020 για μια ήπια αποχώρηση.

Από την πλευρά της, η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι είναι «μια καλή αρχή για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις, τη μελλοντική σχέση ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ».

«Όλοι μας είμαστε ανακουφισμένοι», σχολίασε ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ξαβιέ Μπετέλ. «Τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Λονδίνου».

Τα προβλεπόμενα της συμφωνίας Λονδίνου-Βρυξελλών

Ένα νέο κεφάλαιο στο πρωτόκολλο που αφορά το καθεστώς της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας μετά την αποχώρηση από την ΕΕ, καθώς και κάποιες αλλαγές στην πολιτική διακήρυξη για την μελλοντική σχέση Βρετανίας και ΕΕ περιλαμβάνει η νέα συμφωνία που αποφασίστηκε από τις δύο πλευρές.

Το πρωτόκολλο για την Ιρλανδία επαναλαμβάνει τις δεσμεύσεις της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, της Κοινής Ταξιδιωτικής Περιοχής (CTA για την απρόσκοπτη μετακίνηση των πολιτών Βρετανίας και Ιρλανδίας) και άλλα δικαιώματα που υπάρχουν στη συμφωνία αποχώρησης που είχε παρουσιάσει το 2018 η Τερέζα Μέι.

Οι νέες προτάσεις της συμφωνίας αποφεύγουν το σκληρό σύνορο στο νησί της Ιρλανδίας και η Βόρεια Ιρλανδία θα παραμείνει ευθυγραμμισμένη με κάποιους κανόνες της ενιαίας αγοράς, παραμένοντας στο ίδιο τελωνειακό καθεστώς με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι διευθετήσεις θα ισχύσουν από το τέλος της μεταβατικής περιόδου (Δεκέμβριος 2020) και για τέσσερα χρόνια, ενώ μετά από αυτή την περίοδο η συνέλευση της Βόρειας Ιρλανδίας θα μπορεί να έχει λόγο στην μετέπειτα ισχύ της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αποφασίζοντας με απλή πλειοψηφία, εάν θα παραμείνει σε αυτή για άλλα τέσσερα χρόνια ή όχι. Σε περίπτωση που υπάρξει αρνητική απόφαση τότε η ΕΕ θα πρέπει να αναζητήσει άλλους τρόπους για την προστασία της ενιαίας αγοράς, ίσως με ένα ακόμη backstop.

Η απλή πλειοψηφία της συνέλευσης της Βόρειας Ιρλανδίας παρακάμπτει τη δυνατότητα βέτο από το Δημοκρατικό Ενωτικό κόμμα, DUP, η τοποθέτηση του οποίου παραμένει σημαντική για τη βρετανική κυβέρνηση προκειμένου να εγκριθεί η συμφωνία, όχι μόνο για τις ψήφους της αλλά και για την επιρροή που ασκεί στην ευρωσκεπτικιστική ομάδα των βουλευτών του Συντηρητικού κόμματος, τη στιγμή που ο Μπόρις Τζόνσον, δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων. Το μικρό βορειο-ιρλανδικό κόμμα έχει ανακοινώσει ότι δεν θα στηρίξει τη συμφωνία στο κοινοβούλιο, λόγω της αντίθεσής του στο θέμα των τελωνειακών ελέγχων, στην συναίνεση της συνέλευσης της Βόρειας Ιρλανδίας και στους φόρους που θα επιβάλλονται κατά τη διακίνηση των αγαθών από το θαλάσσιο σύνορο της Ιρλανδίας.

Χαμένες θεωρούνται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, και οι ψήφοι των 21 διαγραφέντων βουλευτών των Τόρις, που δεν είχαν στηρίξει την κυβέρνηση στις ψηφοφορίες για το νομοσχέδιο αναβολής του Brexit.

Σε ό,τι αφορά τους ελέγχους στη διακίνηση των αγαθών, η συμφωνία διαβεβαιώνει ότι θα γίνονται στα σημεία εισόδου στη Βόρεια Ιρλανδία και όχι σε υποδομές στο σύνορο που χωρίζει την Ιρλανδία και την Βόρεια Ιρλανδία, ενώ υπάρχει η πρόθεση να αποφευχθούν έλεγχοι στα λιμάνια και στα αεροδρόμια της Βόρειας Ιρλανδίας.

Ακόμη προβλέπεται ότι το σύνολο του ΗΒ, συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας Ιρλανδίας, θα είναι ελεύθερο να κάνει τις δικές του εμπορικές συμφωνίες. Η Βόρειος Ιρλανδία θα παραμείνει στο ίδιο τελωνειακό καθεστώς με το ΗΒ, αλλά πρακτικά θα τηρεί τους κανόνες της ΕΕ, συνεπώς, μπορεί να μην υπάρχουν οι τελωνειακοί έλεγχοι στο σύνορό της με την Ιρλανδία αλλά θα καταβάλλονται δασμοί για συγκεκριμένα αγαθά. Το ίδιο δεν θα ισχύσει για τις «ιδιωτικές συναλλαγές» που θα μεταφέρονται από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία, όπως για παράδειγμα τις αγορές μέσω διαδικτύου, που δεν προορίζονται για εμπορική χρήση. Δασμοί θα επιβάλλονται για εμπορικά αγαθά που εισέρχονται από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία από τρίτες χώρες, εκτός εάν μπορεί να αποδειχτεί ότι θα παραμείνουν για χρήση μόνο στη Βόρεια Ιρλανδία. Εάν μπορεί να αποδειχθεί κάτι τέτοιο – με μηχανισμούς που δεν έχουν προσδιοριστεί ακόμη – τότε θα υπάρχουν αποζημιώσεις στους εισαγωγείς, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.

 

via