Εξαιρετική εκδήλωση για το Μανωλοπούλειο Νοσοκομείο Πύργου και τον Ευεργετισμό

Αν κάποιος νεότερος πολίτης του Πύργου ερωτηθεί σήμερα ποιό είναι το «Μανωλοπούλειο» το πιθανότερο είναι στο πρόσωπο του να σχηματισθεί ένα ερωτηματικό… το πιο πιθανό είναι να μην γνωρίζει και το γεγονός ότι το παλιό νοσοκομείο Πύργου -όπως αποκαλείται ευρύτερα σήμερα- πρωτολειτούργησε στα τέλη του 19ου αιώνα χάρις στην δωρεά του Αθανάσιου Μανωλόπουλου, σταφιδέμπορα που έζησε τον 19ο αιώνα στον Πύργο…

Aυτό το «κενό» μνήμης ήρθε να καλύψει η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Πύργου που νωρίς το βράδυ του Σαββάτου, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της για την ανάδειξη της Ιστορίας, Λογοτεχνίας, Τέχνης και Πολιτισμού της Ηλείας, διοργάνωσε με επιτυχία την εκδήλωση με θέμα «Μανωλοπούλειο Νοσοκομείο Πύργου και Ευεργετισμός».

Ομιλητές στην εξαιρετική εκδήλωση ήταν ο Παναγιώτης Δημάκης, Ιστορικός Ερευνητής και ο Διονύσιος Τραμπαδώρος, Οικονομολόγος-Ιστορικός.

Ο Παναγιώτης Δημάκης μίλησε για την προσωπικότητα του Αθανάσιου Μανωλόπουλου και συγγενών του που η μνήμη τους τείνει να ξεχαστεί ολοσχερώς. Ο κ. Δημάκης παρέθεσε πολλά στοιχεία (σ.σ. ακόμα και συμβόλαια) για τον άνθρωπο χάρις στον οποίο ο Πύργος απέκτησε ένα μοναδικό -για την εποχή του- νοσοκομείο, υπερτόνισε το γεγονός πως όταν ακόμα ο ίδιος ουσιαστικά είχε χρεοκωπήσει δεν θέλησε να έχει οικονομικά ωφέλη αλλά δώρισε το κτίριο στο Δήμο Λετρίνων. Από τα λεγόμενα του κ. Δημάκη δεν έλλειψε και το παράπονο για τον τρόπο που ο Δήμος Πύργου αντιμετωπίζει την μνήμη του Αθανάσιου Μανωλόπουλου με τον ίδιο να αναφέρει χαρακτηριστικά πως «μόνο η Εκκλησία τιμά τους δωρητές-ευεργέτες».

Ο Διονύσιος Τραμπαδώρος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε τόσο σε στοιχεία για το Μανωλοπούλειο (σ.σ. με το κόστος κατασκευής του να φτάνει -σύμφωνα με στοιχεία εφημερίδων της εποχής- στις 125-150.000 δραχμές, στο οποίο ποσό θα πρέπει να προστεθεί και το ποσό των 147.000 δραχμών για την αγορά του οικοπέδου), ενώ ανέφερε δεκάδες ονόματα τοπικών ευεργετών οι οποίοι, αλλός λιγότερο άλλος περισσότερο, στάθηκαν αρωγοί με τις οικονομικές προσφορές τους στην ανάπτυξη της πόλης του Πύργου.

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης ο φιλόλογος Αυγερινός Αναστασόπουλος, διάβασε αποσπάσματα από κέιμενα εφημερίδων σχετικά με το θεμα της εκδήλωσης.

Ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Βιβλιοθήκης, Ιστορικός, Αθανάσιος Φωτόπουλος, στο τέλος της εκδήλωσης, ευχαρίστησε κοινό και ομιλητές, ανέφερε ότι υπάρχουν δωρεές η τύχη των οποίων πρέπει να ερευνηθεί, τονίζοντας παράλληλα ότι οι εκδηλώσεις ανάλογου ύφους από την πλευρά της Βιβλιοθήκης θα συνεχιστούν…

 

Το Μανωλοπούλειο Γενικό Νοσοκομείο

Ο Αθανάσιος Μανωλόπουλος, με καταγωγή από την Πύλο της Μεσσηνίας, φτάνοντας στον Πύργο προκειμένου να αναπτύξει τις εμπορικές του δραστηριότητες, γνώρισε και παντρεύτηκε την κόρη του πλούσιου Ιωάννη Κανδηλιέρη που, πεθαίνοντας το 1883, κληροδότησε στην κόρη και τον γαμπρό του μεγάλη περιουσία. Ένα χρόνο αργότερα, ο μεγαλέμπορος κάλεσε στον Πύργο τον Ερνέστο Τσίλερ, πασίγνωστο αρχιτέκτονα για τα νεοκλασικά του έργα ανά την Ελλάδα, και του ανέθεσε τον σχεδιασμό του πρώτου μεγάλου για τα τότε δεδομένα νοσοκομείου της περιοχής. Ο θεμέλιος λίθος του νέου νοσοκομείου μιας πόλης με σοβαρά υγειονομικά προβλήματα μπήκε εν μέσω πανηγυρισμών στις 28 Φεβρουαρίου του 1888. Το κτίριο ήταν τόσο μεγαλοπρεπές και ακριβό στην κατασκευή του, που ο Αθανάσιος Μανωλόπουλος διέθεσε όλα τα χρήματά του στην ανέγερσή του και λίγο αργότερα πτώχευσε. Το μεγαλοπρεπές κτίριο εγκαινιάστηκε ως νοσοκομείο τον Ιανουάριο του 1894, με το κόστος λειτουργίας να είναι τόσο υψηλό, που ο Μανωλόπουλος το παραχώρησε στον δήμο Λετρίνων το 1900.

Το Μανωλοπούλειο Γενικό Νοσοκομείο Πύργου λειτούργησε για 110 χρόνια, οπότε μεταφέρθηκε στο νέο κτίριο στη Συντριάδα. Το 1936 έγιναν κάποιες εργασίες ανακαίνισης με μικρές προσθήκες εξωτερικά, ενώ τριάντα χρόνια αργότερα έγιναν νέες επισκευές με τη συνεισφορά Ηλείων που ζούσαν μόνιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία. Ο σεισμός του 1993 προκάλεσε σημαντικές ζημιές. Σημαντικό τμήμα του κατέρρευσε από τις ισχυρές δονήσεις, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για την ιστορία του κτιρίου ως νοσοκομείου. Το κτίριο έτσι αφέθηκε στην τύχη του, ώσπου το 2003 εγκαταλείφθηκε ολοκληρωτικά, καθώς και οι λίγες τελευταίες υπηρεσίες του νοσοκομείου μεταφέρθηκαν σε νέα κτίρια.

Ακόμη και ρημαγμένο, το «Μανωλοπούλειο» εξέπεμπε το άρωμα της αρχιτεκτονικής καλαισθησίας μιας εποχής που έχει να επιδείξει μοναδικά στολίδια. Σήμερα το πρόγραμμα αποκατάστασης του βρίσκεται σε ημιτελές στάδιο…

Αν κάποιος νεότερος πολίτης του Πύργου ερωτηθεί σήμερα ποιό είναι το «Μανωλοπούλειο» το πιθανότερο είναι στο πρόσωπο του να σχηματισθεί ένα ερωτηματικό… το πιο πιθανό είναι να μην γνωρίζει και το γεγονός ότι το παλιό νοσοκομείο Πύργου -όπως αποκαλείται ευρύτερα σήμερα- πρωτολειτούργησε στα τέλη του 19ου αιώνα χάρις στην δωρεά του Αθανάσιου Μανωλόπουλου, σταφιδέμπορα που έζησε τον 19ο αιώνα στον Πύργο…