Φάμελλος: «Η οικονομία και η κοινωνία πρέπει να λειτουργήσουν με βάση τους στόχους για την κλιματική αλλαγή»

Μιλώντας χθες το απόγευμα στην ημερίδα που διοργάνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου, σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και τη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, με θέμα “Δίκαιο, Περιβάλλον, Ενέργεια και Επενδύσεις: Προβλήματα του παρόντος και προοπτικές του μέλλοντος”, ο Αν. ΥΠΕΝ Σωκράτης Φάμελλος ξεκίνησε την ομιλία του τονίζοντας: “Δεν υπάρχει περίπτωση να έχουμε μακροπρόθεσμη επένδυση και απόδοση κεφαλαίου και εργασίας, αν δεν είναι συνδυασμένη με τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος. Αυτό είναι ένα ζήτημα που έχει λυθεί προ πολλού. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών το έχει αποφασίσει, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) αποτελούν την επίσημη παγκόσμια πολιτική ανάπτυξης για το 2030, κάτι που αποτελεί και κεντρική πολιτική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν μπορούμε να κάνουμε καμία συζήτηση για πολιτικές, για τις ζωές μας και για την οικονομία, αν δεν συμπεριλάβουμε  εκ των προτέρων κριτήρια που αφορούν την κλιματική αλλαγή και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα”.

Προχωρώντας στην τοποθέτησή του, ο Σωκράτης Φάμελλος επεσήμανε ότι υπάρχουν πολλά επίπεδα σχέσεων δικαίου, ανάπτυξης και περιβάλλοντος. Το πρώτο επίπεδο αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής και θεσμών.

“Σαφώς υπάρχουν ζητήματα για το πώς διαπραγματευόμαστε και πώς διαμορφώνονται οι ευρωπαϊκές Οδηγίες και αν η διαμόρφωση κοινών πολιτικών λαμβάνει υπόψη τα τοπικά χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες, το κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα των πολιτικών και την ενοποίηση των πολιτικών και των συμφερόντων των κρατών μελών. Η χώρα μας, π.χ., διαθέτει πολύ υψηλό ποσοστό της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας και για τον λόγο αυτό ζητά ευρωπαϊκές πολιτικές που στηρίζουν αυτό το κοινό αγαθό και όχι επιβάρυνση μόνο του ελληνικού προϋπολογισμού. Ένα άλλο στοιχείο είναι ότι είμαστε η τελευταία χώρα όσον αφορά την εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά πρώτη σε πρόστιμα και αυτό κοστίζει δεκάδες εκατομμύρια στη χώρα”, σημείωσε χαρακτηριστικά ο Αν. ΥΠΕΝ.

Σχετικά με την πολυνομία και τη διευκόλυνση των πολιτών και των επενδύσεων, ανέφερε ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί η κωδικοποίηση της δασικής νομοθεσίας και υλοποιείται η προμελέτη για την κωδικοποίηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Περιέγραψε δε τη λειτουργία των γεωχωρικών δεδομένων σε ψηφιακό επίπεδο, που θα ενσωματώνουν τα περιβαλλοντικά και πολεοδομικά δεδομένα στο ίδιο υπόβαθρο των Δασικών Χαρτών και του Κτηματολογίου, μια καινοτομία που θα απλοποιεί τις διαδικασίες αδειοδότησης, θα υποστηρίζει και την κοινωνία και την επιχειρηματικότητα, θα αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία χωρίς υποκειμενισμό και περιορίζοντας την προσωπική σχέση με υπηρεσίες και κατ’ επέκταση τις υποκειμενικές αναγνώσεις.

“Ένα άλλο θέμα είναι η απλοποίηση και η επιτάχυνση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα ενός αυστηρού περιβαλλοντικού ελέγχου. Ο θεσμός Ειδικής Γραμματείας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος που δημιουργήσαμε πρόσφατα στο ΥΠΕΝ είναι απόδειξη ενός θεσμού που θα λειτουργεί οριζόντια, με προγραμματισμό ελέγχων και ανεξάρτητα από πολιτικές παρεμβάσεις. Μετά την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, την οριοθέτηση των περιοχών Natura και τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, την ολοκλήρωση των Δασικών Χαρτών και την ολοκλήρωση των σχεδίων υδάτινων πόρων και απορριμμάτων, η χώρα κλείνει το κεφάλαιο των προστίμων. Για εμάς η ηλεκτρονική περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι η επόμενη μεγάλη τομή στην οποία θα προχωρήσει το ΥΠΕΝ”, υπογράμμισε ο Σωκράτης Φάμελλος.

Συνεχίζοντας ο Αν. ΥΠΕΝ ανέφερε ότι η κοινωνία μας και η πολιτεία δεν εξαντλούνται στους υποχρεωτικούς και τιμωρητικούς κανόνες. Οι αρχές της Κυκλικής Οικονομίας δίνουν τη δυνατότητα να συζητήσουμε για ένα άλλο είδος δημόσιας πολιτικής. Υπάρχουν τέσσερις μεγάλοι άξονες στους οποίους στηρίζεται η πολιτική της Κυκλικής Οικονομίας και τους οποίους θα ανακοινώσει η κυβέρνηση τον επόμενο μήνα. Ο πρώτος αφορά σε μεταρρυθμίσεις που διευκολύνουν την αδειοδότηση και τις επενδύσεις, π.χ., ως προς τον χαρακτηρισμό και τις προδιαγραφές των υλικών και παραπροϊόντων. Ο δεύτερος άξονας αφορά τη χρηματοδότηση αυτών των δραστηριοτήτων, η οποία θα πρέπει να αφορά ισότιμα όλους τους πολίτες και τους επιχειρηματίες, αλλά και τους επιστήμονες. Ο τρίτος άξονας έχει να κάνει με τη στήριξη της γνώσης και της καινοτομίας και της διάδοσης καλών πρακτικών μέσα και από ψηφιακά φόρουμ για την Κυκλική Οικονομία.

 

Κλείνοντας, ο Αν. ΥΠΕΝ ανέφερε: «Όμως θα πρέπει να συζητήσουμε και για το μεγάλο θέμα της απονομής δικαιοσύνης στα ζητήματα περιβάλλοντος και ειδικότερα στην απόδοση των προστίμων. Η ελληνική Πολιτεία χαρακτηρίζεται από μια αδυναμία είσπραξης περιβαλλοντικών προστίμων, εξαιτίας των εφέσεων. Και τελικά η επίκληση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας δεν μπορεί να γίνεται εκ μέρους του παραβάτη όχημα για τη μη εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Γιατί δεν πρέπει να υποτιμούμε ότι η περιβαλλοντική νομοθεσία έχει τον υπέρτερο σκοπό της θεσμικής θωράκισης της συνταγματικά κατοχυρωμένης προστασίας του συντάγματος και ως εκ τούτου δεν πρέπει να αφήνεται ατιμώρητη καμία περιβαλλοντική παράβαση, όπως όμως τελικά συμβαίνει”.