Η εργασία

Η εργασία είναι ο γιατρός της φύσης

Και θεμέλιο για την ανθρώπινη ευτυχία.

ΚΛΑΥΔΙΟΣ  ΓΑΛΗΝΟΣ

Εργασία είναι κάθε μορφή δραστηριότητας που αποβλέπει στη δημιουργία υλικών και πνευματικών αγαθών. Είναι η σωματική και πνευματική ενέργεια που καταβάλλει κάποιος για την παραγωγή ενός έργου, με το οποίο ικανοποιούνται οι διάφορες ανάγκες της ζωής του. Αναντίρρητα η εργασία αποτελεί τη βάση της κοινωνικής δραστηριότητας και είναι ένα κοινωνικό λειτούργημα που συνδέεται με το δικαίωμα στη ζωή. Είναι ιστορική αναγκαιότητα για τον άνθρωπο και είναι αποτέλεσμα της κοινωνικής συμβίωσης, γιατί μέσα στην οργανωμένη κοινωνία ο άνθρωπος είναι υποχρεωμένος να θέσει σε κίνηση όλες τις σωματικές και διανοητικές του δυνάμεις. Θεωρείται μάλιστα η εργασία ένας από τους θεμελιώδεις νόμους της φύσης και ιερό καθήκον της ανθρώπινης ζωής, γιατί από αυτήν εξαρτάται όχι μόνο η πρόοδος αλλά και η διατήρηση του ανθρώπινου γένους.

Στο σημείο αυτό με έμφαση υπογραμμίζουμε ότι η εργασία διακρίνεται σε χειρωνακτική και πνευματική. Μάλιστα από την αρχαιότητα  η χειρωνακτική εργασία θεωρείται βάναυση και ανάξια για ελεύθερους πολίτες. Η άποψή μας είναι ότι και τα δυο είδη εργασίας είναι ισοδύναμα και άκρως αναγκαία για το άτομο και την κοινωνία. Ο θεσμός της δουλείας βρίσκει την πλήρη φιλοσοφική και κοινωνική δικαίωσή του στους αρχαίους λαούς και οι δούλοι θεωρούνται τα ‘παραγωγικά ζώα’’ στις αρχαίες κοινωνίες. Το γεγονός ότι πολλοί αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και ποιητές υποστήριζαν θεωρητικά την αναγκαιότητα της εργασίας, όπως ο Ησίοδος, που διακηρύσσει ότι ‘ουδέν’ έργον όνειδος, αεργίη δε το όνειδος’’ δεν αλλάζει την κατάσταση, αφού την εργασία την ήθελαν για τους άλλους και τη θεωρούσαν μέσο για τη δική τους καλοζωία. Αργότερα όταν η πολιτιστική εξέλιξη επέφερε αληθινή επανάσταση στην παραγωγή με τη χρησιμοποίηση της μηχανής και την τεράστια βιομηχανική και τεχνική επανάσταση, αρχίζει η θεοποίηση της εργασίας που παίρνει τη μορφή αυτοσκοπού και μέσου εξασφάλισης χρημάτων.

Όταν γίνεται η εργασία με ευσυνειδησία, όταν δεν αποτελεί μόνο μέσο βιοπορισμού, αλλά και μέσο πνευματικής ολοκλήρωσης και ψυχικής ικανοποίησης του ανθρώπου, όταν σε αυτήν βρίσκει ο άνθρωπος την πληρότητα και τη δικαίωσή του σαν ανθρώπινο ον, μπορεί να αποτελέσει το ασφαλέστερο μέσο, τόσο της πνευματικής, όσο και της ηθικής  τελείωσής. Η εργασία πρέπει να αποτελεί χρέος και τιμή για τον άνθρωπο. Ο τρόπος που εκτελεί ο άνθρωπος την εργασία του δίνει αξία σε αυτόν και όχι στο είδος της. Για να γίνει όμως μέσο ηθικοποίησης η εργασία, πρέπει να ανταποκρίνεται στις βαθύτερες κλίσεις και επιθυμίες του ανθρώπου, να είναι ανάλογη με τις σωματικές και πνευματικές του ικανότητες και να την επιλέγει ύστερα από πλήρη ενημέρωση, σχετικά με τις δυσκολίες που έχει στην άσκησή της. Ο άνθρωπος επιβάλλεται να αντιληφθεί ότι με την εργασία του προσφέρει κοινωνικό έργο και ότι συμβάλλει στην πολυμερή ανάπτυξη της ανθρώπινης κοινότητας. Πρέπει δηλαδή να καταλάβει ότι η εργασία είναι λειτούργημα κοινωνικό και όχι μέσο χρησιμοθηρίας. Σε καμιά περίπτωση δεν αρμόζει ο άνθρωπος να εκτιμάται ανάλογα με την αμοιβή του αλλά ανάλογα με το βαθμό ευσυνειδησίας στην εκτέλεση της εργασίας του. Με λίγα λόγια αν ο χώρος της εργασίας αποτελεί  το στίβο για την εκδήλωση των πολύμορφων δημιουργικών δυνάμεών του και εκδηλώνεται με όρεξη και ενθουσιασμό, συμβάλλει στην ολόπλευρη ηθικοποίηση και ανάπτυξη της αρετής. Η οκνηρία, ο παρασιτισμός και η εκμετάλλευση της εργασίας των άλλων, καλλιεργούν την ανία, τη διαφθορά και τον πόθο κατά τη γνώμη του Βολτέρου.

Είναι ανάγκη όλοι να συνειδητοποιήσουν ότι σε καμιά περίπτωση δεν ταπεινώνει τον άνθρωπο η εργασία, συμβαίνει όμως συχνότατα ο ίδιος ο άνθρωπος να εξευτελίζει την εργασία του. Δυστυχώς στη σύγχρονη εποχή  η ανεργία έχει φτάσει σε πολύ επικίνδυνο σημείο και δεν παρέχεται στο άνθρωπο η δυνατότητα να επιλέξει το είδος τις εργασίας που τον εκφράζει. Η επέκταση της χρήσης των μηχανών και ο αυτοματισμός, το δυνάμωμα λίγων επιχειρήσεων και η χρεοκοπία των υπολοίπων, ο κορεσμός των επαγγελμάτων, η πολυθεσία, το ρουσφέτι, η ύποπτη συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τα διάφορα bonus και επιβραβεύσεις, οι πλούσιοι δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι που υποκρίνονται για το δήθεν αξιοκρατικό τρόπο πρόσληψής τους έχουν δημιουργήσει όχι μόνο τρομακτικές ανισότητες, απέχθεια, ειρωνεία και δυσλειτουργία σε πολλούς τομείς αλλά και τεράστιο κύμα ανεργίας. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά ανθούν τα παρασιτικά επαγγέλματα Ο μεγαλόσχημος απατεώνας, ο καταφερτζής και ο αμοραλιστής έχουν πέραση στη δύσκολη εποχή μας. Καταφαίνεται λοιπόν ότι για να ανταποκριθεί η εργασία στην αποστολή της για να ηθικοποιεί τον άνθρωπο, δεν πρέπει να υπηρετεί το στενό οικονομικό συμφέρον, αλλά και το κοινωνικό συμφέρον και το συμφέρον της πατρίδας, της ελευθερίας και των πανανθρώπινων ιδανικών.