Κώστας Φέρρης: «Μια ταινία για να ξεχωρίσει πρέπει να μην τηρεί τους κανόνες»

Δευτέρα μεσημέρι, 2η ημέρα του 22ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματόγραφου για Παιδιά και Νέους, και στην είσοδο του παραρτήματος του Πανεπιστημίου Πάτρας στον Πύργο συναντώ τον Κώστα Φέρρη έναν από τους πλέον πολυπράγμονες κινηματογραφικούς δημιουργούς στην Ελλάδα και τιμώμενο πρόσωπο του 22ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους

Προφανώς και είναι περιττό να αναφέρει κανείς έστω τα βασικά από αυτά που έχει καταφέρει να κάνει στην πολυετή πορεία του στο χώρο του κινηματογράφου ο Κώστας Φέρρης… ενδεικτικά θα πρέπει να αναφέρουμε μόνο τις ταινίες του «Η Φόνισσα» (1974), «Προμηθέας σε δεύτερο πρόσωπο» (1975), «Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο» (1978), «Oh Babylon» (1988) και φυσικά το… θρυλικό και πολυβραβευμένο «Ρεμπέτικο» (1983), ταινία-σταθμός για τον Ελληνικό κινηματογράφο. Στο χρόνο συνομιλίας που είχαμε μαζί του μας μίλησε για το Φεστιβάλ, το νέο του project και το μέλλον της «7ης Τέχνης»…

Στον Πύργο για το Φεστιβάλ Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους έχετε ξανάρθει στο παρελθόν…

Είναι η Τρίτη φορά που βρίσκομαι στον Πύργο για το Φεστιβάλ… είχα ξανάρθει στα πρώτα βήματα για να βοηθήσω το Δημήτρη (σ.σ. τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Δημήτρη Σπύρου), μετά ξαναήρθα μια ακόμα φορά και η τελευταία ήταν πριν τρία χρόνια. Αυτή η φορά είναι και η πιο αποφασιστική γιατί εγκαινιάζουμε μια σχολή…

…Σχολή;…

…Κινηματογράφου. Μια Σχολή που θα είναι μετακινούμενη…

Στην τελετή έναρξης του Φεστιβάλ είπατε ότι πρόκειται για ότι πιο σημαντικό κινηματογραφικά συμβαίνει στη χώρα… ας το εξειδικεύσουμε περισσότερο ζητώντας να μας πείτε τι έχει αλλάξει από τα πρώτα χρόνια μέχρι σήμερα;

Και μόνο το γεγονός ότι συνεχίζει με όλο και περισσότερες συμμετοχές και είναι και Παγκοσμίως το πιο σημαντικό για τα παιδιά. Αυτό και μόνο είναι έργο ζωής. Τι άλλο θέλει μια μικρή κοινωνία όπως αυτή του Πύργου και της περιοχής που μαζεύει το Σύμπαν, όλη τη Γη για 10-15 ημέρες το χρόνο; Και τώρα πάμε για να λειτουργεί το Φεστιβάλ όλο το χρόνο με διάφορες εκδηλώσεις. Θα είναι κάτι μοναδικό. Σκέψου να γινόταν σε κάθε πόλη της Ελλάδας κάτι τέτοιο… όχι κατ` ανάγκη το ίδιο, άλλα πράγματα…

Η θεσμοθέτηση του μπορεί να είναι αυτή που θα κρατήσει ζωντανό το Φεστιβάλ στο πέρασμα του χρόνου;

Η θεσμοθέτηση έρχεται ύστερα… στην αρχή είναι ο ενθουσιασμός των ανθρώπων. Μόνο με ενθουσιασμό γίνονται δουλειές πια σε αυτό το τόπο! Αν περιμένουμε από τους πολιτικούς να μας ορίσουν τι θα κάνουμε χαθήκαμε! Μόνο από ατομικές πρωτοβουλίες… εγώ αυτή τη στιγμή ξεκινάω μια πρωτότυπη παγκοσμίως Σχολή Κινηματογράφου. Την αποκαλώ Πειραματική Ακαδημία Τρίτου Λόγου. Δουλεύω 40 χρόνια τη θεωρία και 5 χρόνια την ίδρυση αυτής της σχολής. Τώρα κάνω τα δοκιμαστικά και τώρα αρχίζει και εφαρμόζεται. Μόνος μου… πρόσφατα άρχισα, αναγκαστικά, να συνεργάζομαι και με άλλους ανθρώπους, ανάμεσα τους ο Νίκος Θεοδοσίου (σ.σ. καλλιτεχνικός διευθυντής της Camera Zizanio), τον Δημήτρη Σπύρου και κάποιους άλλους από την Αθήνα και οργανωνόμαστε για να κάνουμε την Σχολή.

Τι θα περιλαμβάνει αυτό το «πείραμα»;

Το βασικότερο που είναι η διδασκαλία της «γλώσσας» του κινηματογράφου. Γραμματική, συντακτικό, ορθογραφία του κινηματογράφου. Αν τα μάθεις όλα αυτά αρχίζεις και μαθαίνεις τα πάντα γύρω από το σινεμά. Οπότε ξεκινάμε από την σκηνοθεσία, υπάρχει ένα μάθημα εισαγωγικό κι από κει και πέρα πάμε σε ειδικότερα σεμινάρια, φωτογραφία, σκηνογραφία, εργαστήρια, μουσική στον κινηματογράφο, τα οποία είναι διακεκομμένα μεταξύ τους και περιλαμβάνουν προφορικό λόγο-παραδόσεις, οπτικοακουστικό λόγο με προβολές παραδειγμάτων στην παράδοση, γραπτό λόγο-βιβλία και οπτικοακουστικό λόγο σε μια σελίδα ιντερνετική που θα έχεις όλα τα παραδείγματα και όλες τις ταινίες που χρειάζονται για κάθε μάθημα. Οπότε κάνεις ένα σεμινάριο πέντε ή τριών ημερών που είναι η εισαγωγή στον κινηματογράφο… πας σπίτι σου, με την ησυχία σου, διαβάζεις, βλέπεις ταινίες που σου δίνει η σελίδα και όταν έρθει η ώρα πας και κάνεις το δεύτερο σεμινάριο. Έτσι σε ένα σύνολο 100 ημερών έχεις κάνει σπουδές κινηματογράφου τριών χρόνων, με διακεκομμένα σεμινάρια και δουλειά στο σπίτι! Αυτό είναι το πείραμα…

…διευκολύνεται έτσι η σχέση που μπορεί να θέλει να αναπτύξει κάποιος με την «7η Τέχνη»…

… ακριβώς!

Ο κινηματογράφος εξελίσσεται… πιστεύεται ότι η «ανάγκη» του ανθρώπου να πηγαίνει στις σκοτεινές αίθουσες και να βλέπει ιστορίες θα συνεχίσει να υπάρχει;

Ναι, γιατί είναι κοινωνική εκδήλωση, δεν είναι προσωπική. Αν ήταν προσωπική θα καθόσουν σπίτι σου να δεις οτιδήποτε στην τηλεόραση ή στον υπολογιστή σου. Είναι άλλο πράγμα το να πας στο σινεμά μαζί με άλλους ανθρώπους και να δείτε μαζί την ταινία. Αυτό είναι κοινωνική εκδήλωση. Αυτό δεν χάνεται με τίποτα… τώρα θα βουλιάξει για ένα διάστημα με τις πλατφόρμες τύπου Netflix, αλλά θα ξαναβγεί σε νέες μορφές. Δεν θα έχουμε –ίσως- τις μεγάλες αίθουσες με τους 1.000 θεατές, θα έχουμε μικρότερες και που και που θα έχουμε μεγάλα θεάματα με όλα τα οπτικοακουστικά μέσα, λέιζερ, 3D, ολογράμματα κ.α. Πάντα όμως θα είναι το οπτικοακουστικό…

…και πιστεύεται ότι πάντα θα υπάρχει κάποιος που δεν θα τηρεί τους κανόνες αλλά η ταινία του θα ξεχωρίζει;

Η ταινία για να ξεχωρίσει πρέπει να μην τηρήσει τους κανόνες… αλλά πρέπει να τους ξέρεις πρώτα… για να τους ξεπεράσεις τους κανόνες, πρέπει πρώτα να τους μάθεις! Πρώτα μαθαίνεις γραμματική και μετά γράφεις ποίηση…

Προσωπικά σχεδιάζεται κάποια νέα ταινία;

Σχεδιάζω πολλά… ανάμεσα τους και δυο ταινίες και θα δω ποια θα «κάτσει» πρώτη! Η μια κινείται στο χώρο του φαντασιακού κινηματόγραφου και η άλλη στον φαντασιακό και ρεαλιστικό μαζί…