Λουκάς Μαργαρίτης: «Η σωστή παιδεία είναι το Α και το Ω στην οδήγηση»

Η παιδεία των Ελλήνων οδηγών είναι ένα ζήτημα το οποίο απασχόλησε ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό τα ΜΜΕ. Με τον σημερινό ΕΝ ΟΙΚΩ καλεσμένο, ξετυλίγουμε το κουβάρι της οδηγικής παιδείας στη χώρα μας. Ο Λουκάς Μαργαρίτης, δάσκαλος οδήγησης, και ιδιοκτήτης σχολής οδηγών, σε Αμαλιάδα και Γαστούνη μας αναλύει το σύστημα εκπαίδευσης των υποψήφιων οδηγών, το σύστημα των εξετάσεων και εν τέλει τη νοοτροπία των Ελλήνων οδηγών, ενώ μας προτείνει από τη δική του σκοπιά τι θα μπορούσε να αλλάξει για να σταματήσουμε να θρηνούμε θύματα στην άσφαλτο.

Πότε ξεκίνησες και γιατί επέλεξες το συγκεκριμένο επάγγελμα;

Αυτό το επάγγελμα το διάλεξα γιατί, μου άρεσε πολύ. Εάν και μετά το σχολείο είχα ακολουθήσει αρχικά διαφορετικές σπουδές, επέλεξα να τις αφήσω και να κάνω αυτό που πραγματικά ήθελα. Συν των άλλων, από μικρό παιδί μου άρεσε να βοηθώ και να μαθαίνω τους άλλους, και αυτό πιστεύω ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο.

Πιστεύεις ότι ένα μέρος ευθύνης των τροχαίων δυστυχημάτων, ίσως είναι και η ελλιπής εκπαίδευση των οδηγών;

Θεωρώ ότι κάθε εκπαιδευτής κάνει σωστά τη δουλειά του. Ο καθένας με το δικό του τρόπο μαθαίνει στον εκπαιδευμένο όσα πρέπει να γνωρίζει, και τις τεχνικές οδήγησης που σύμφωνα πάντα με τον ΚΟΚ πρέπει να ακολουθεί. Από εκεί κι έπειτα, ο μαθητής όταν πετύχει στις εξετάσεις, πάρει το δίπλωμα στα χέρια του και «βγει» στο δρόμο, έχει την πλήρη ευθύνη των πράξεων του. Εάν θέλει να ακολουθήσει τα όσα έμαθε από τον εκπαιδευτή του και τα όσα μελέτησε πάνω στον ΚΟΚ, θα τα ακολουθήσει, εάν η νοοτροπία του είναι διαφορετική και αδιαφορήσει, τότε είναι δική του ευθύνη και σίγουρα μια κακή οδηγική συμπεριφορά μπορεί να έχει συνέπειες όπως ένα τροχαίο.

Υπάρχει ενιαίο προφίλ του μέσου Έλληνα οδηγού; Και τι ρόλο παίζει σε αυτό ο δάσκαλος και το αυτοκίνητο;

Ο βιαστικός, νευρικός οδηγός. Νομίζω ότι ένα μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων οδηγών βιάζονται με αποτέλεσμα να οδηγούν με νευρικότητα και να αγνοούν τον ΚΟΚ, κάνοντας πολλές φορές τραγικά λάθη, όπως η παραβίαση φωτεινού σηματοδότη, ή η παραβίαση του STOP. Τόσο ο ρόλος του οδηγού όσο κι ο ρόλος του δασκάλου είναι εξίσου σημαντικοί. Ο δάσκαλος οφείλει να μεταφέρει στον μαθητή του, τις γνώσεις του για τον ΚΟΚ, για την οδηγική παιδεία, τις τεχνικές οδήγησης που πρέπει να μάθει και να εφαρμόζει, αλλά ο μαθητής είναι εκείνος που έχει την ευθύνη όλα αυτά να τα κατανοήσει και να τα κάνει πράξη. Όσο για το όχημα, έχει επίσης έναν σπουδαίο ρόλο, καθώς ένα κακοσυντηρημένο όχημα είναι επικίνδυνο πάντα τόσο για τον οδηγό του, όσο και για τους υπόλοιπους οδηγούς / πεζούς.

Ποια είναι η αιτία για την κακή οδηγική παιδεία που έχει ο μέσος Έλληνα οδηγός;

Κατά τη γνώμη μου όλα ξεκινούν από την οικογένεια. Το παράδειγμα όλων των παιδιών είναι πρώτα απ’ όλα οι γονείς. Έτσι, εάν ένα παιδί βλέπει τον πατέρα του ή τη μητέρα του να μην τηρεί τον ΚΟΚ και να έχει μια κακή οδηγική συμπεριφορά, αυτό το παράδειγμα θα του εντυπωθεί, κι αυτό το παράδειγμα κατά πάσα πιθανότητα θα ακολουθήσει. Ακόμη, πολύ σημαντικό θα ήταν, να υπήρχε στα σχολεία, από τις μικρότερες έως και τις μεγαλύτερες τάξεις, μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής, το οποίο θα βοηθούσε τα παιδιά να αποκτήσουν μια πρώτη επαφή με την οδήγηση και να κατανοήσουν εις βάθος τον κώδικα. Επίσης είναι βασικό να μαθαίνει κανείς να οδηγεί με έναν επαγγελματία εκπαιδευτή, κι όχι με κάποιον φίλο, ή συγγενή που μπορεί να του μεταφέρει κάτι λάθος.

Η σχέση με το αρμόδιο υπουργείο ποια είναι, υπάρχει η συνεργασία που θα έπρεπε κι αν όχι τι δημιουργεί πρόβλημα;

Η συνεργασία με το αρμόδιο υπουργείο θα έπρεπε να είναι πιο άμεση. Τα αρμόδια όργανα, που είναι υπεύθυνα για κάποια αλλαγή σον ΚΟΚ ή για κάποια αλλαγή στο σύστημα των εξετάσεων, καλό θα ήταν να συμβουλεύονταν τους εκπαιδευτές οδήγησης, να επισκέπτονταν σχολές και να έβλεπαν στην πράξη πως εκπαιδεύονται και πως εξετάζονται οι υποψήφιοι οδηγοί, κι από εκεί και πέρα να είχαν μια πιο ασφαλή εικόνα για το τι πρέπει ή τι δεν πρέπει να αλλάξει.

Έχει τύχει κάποιος μαθητής σου να υποπέσει σε τρομερό λάθος την ώρα της εκπαίδευσης ή της οδήγησης κι αν ναι, πως το αντιμετώπισες;

Λάθη πάντα γίνονται, λάθη μπορεί να κάνει ένας εκπαιδευόμενος οδηγός αλλά και ένας επαγγελματίας οδηγός. Σημασία έχει την ώρα που ένας μαθητής θα κάνει ένα λάθος, είτε πιο μικρό είτε μεγαλύτερο, να μην τον φοβίσεις, είναι πολύ σημαντικό να μη φοβηθεί, αλλά να καταλάβει την ουσία του λάθους που έκανε, και το γιατί δεν έπρεπε να το κάνει. Μόνο αν καταλάβει γιατί είναι λάθος η παραβίαση ενός stop, δεν θα το επαναλάβει… δεν έχει νόημα να το κάνει επειδή θα του έχει απαγορέψει ο δάσκαλος να το κάνει, πρέπει να αποφεύγει το λάθος επειδή το έχει αντιληφθεί ουσιαστικά.

Δίπλωμα με … μέσο; Πόσο συχνά συμβαίνει στις μέρες μας και τι αποτέλεσμα μπορεί να έχει αυτό στους δρόμους;

Είναι ένα φαινόμενο που εάν υπήρχε ποτέ, κατά τη γνώμη μου έχει εκλείψει. Βέβαια σε περίπτωση που κάτι τέτοιο συναίβενε, κι ένας μαθητής έπαιρνε το δίπλωμα επειδή λάδωνε ή επειδή έβαζε μέσο, τότε σίγουρα θα είχαμε έναν νέο οδηγό που έβγαινε ανέτοιμος στο δρόμο, και με μια λανθασμένη οδηγική παιδεία.

Αν είχες τη σχετική εξουσία, τι θα άλλαζες στον τρόπο απόκτησης διπλώματος;

Είναι πολύ υποθετικό όλο αυτό, αλλά σίγουρα όποια αλλαγή και να πραγματοποιούσα θα ήταν για να γίνει καλύτερος ο υποψήφιος οδηγός. Ίσως οι εξετάσεις θα μπορούσαν να έχουν έναν παραπάνω βαθμό δυσκολίας, ή η εξέταση να διαρκούσε περισσότερη ώρα, το δεύτερο θα απάλυνε και το άγχος των μαθητών, οι οποίοι μέσα σε πολύ λίγα λεπτά, καλούνται να αποδείξουν την ικανότητα τους στην οδήγηση.

Τα χάλια του οδικού δικτύου που συχνά επικαλούμαστε αποτελούν πράγματι αιτία πολλών ατυχημάτων ή είναι απλά μία βολική δικαιολογία;

Πάντα θα υπάρχουν «κακοί» δρόμοι και πάντα θα υπάρχουν «κακοί» οδηγοί. Όμως θα πρέπει πάντα να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τους άλλους και να οδηγούμε όο το δυνατόν πιο σωστά. Να σταματήσουμε να βιαζόμαστε και να αγνοούμε για παράδειγμα, τα όρια ταχύτητας του εκάστοτε δρόμου. Όταν η πινακίδα μας υποδεικνύει πως το όριο ταχύτητας του δρόμου είναι 60, κι εμείς πηγαίνουμε με 100 και με 120, προφανώς κάτι κάνουμε λάθος, και προφανώς δε θα μας φταίει ο δρόμος εάν συμβεί το οτιδήποτε.

Η οδήγηση είναι τελικά κάτι εύκολο; Ποια είναι στα στάδια εκπαίδευσης ενός υποψήφιου οδηγού αυτοκινήτου και πως από το 0 ένας εκπαιδευόμενος θα φτάσει να βγάλει το δίπλωμα; Ποια είναι τα στάδια;

Ένας εκπαιδευόμενος οδηγός μαθαίνει πρώτα τον ΚΟΚ, μέσα από τη θεωρία, έτσι ώστε να δώσει εξετάσεις στα σήματα. Έπειτα ξεκινούν και τα πρακτικά μαθήματα, η οδήγηση και η εξοικείωση με το όχημα. Η οδήγηση δεν είναι κάτι εύκολο αλλά δεν είναι και κάτι δύσκολο. Ο καθένας μπορεί να οδηγήσει, εάν θέλει, και του αρέσει να το κάνει, εάν δεν το βλέπει σαν αγγαρεία, σαν κάτι που πρέπει να γίνει. Κι εγώ προσπαθώ στους μαθητές μου να δείχνω ακριβώς αυτό, πως η οδήγηση είναι κάτι όμορφο, η κάθε διαδρομή είναι μια βόλτα.

Ποιος είναι ορισμός του «καλού οδηγού»;

Ο καλός οδηγός είναι εκείνος που πριν βγει με το αυτοκίνητο του στο δρόμο, έχει φροντίσει να είναι συντηρημένο σωστά, κι όταν αργότερα θα βγει στο δρόμο, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ώστε να μην θέτει σε κίνδυνο τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους. Νομίζω ότι δεν υπάρχει κάποιος τέλειος ορισμός του καλού οδηγού, απλά όσο πιο πολύ προσέχει κάποιος κι όσο τηρεί τον ΚΟΚ, είναι πιο κοντά σε αυτό που θα λέγαμε «καλός οδηγός».

Τι έχεις να πεις σε νέους υποψήφιους εκπαιδευτές ή και σε άλλους συναδέλφους σου;

Σε έναν υποψήφιο εκπαιδευτή θα ήθελα να δώσω να καταλάβει πως δεν είναι τόσο απλό αυτό το επάγγελμα. Από την υπομονή και την ψυχραιμία που πρέπει να έχει ένας εκπαιδευτής έως το λειτουργικό / οικονομικό κομμάτι μιας σχολής, θα δει ότι τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Είναι μια δουλειά που απαιτεί πολύ χρόνο, ενέργεια και ηρεμία.  Στους συναδέλφους μου θα ήθελα να πω ότι είναι πολύ σημαντικό πάντα να υπάρχει μια καλή συνεργασία, όπου μέσα από τον διαλογο να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες εργασίας μας και να προστατεύσουμε τη δουλειά μας.