Νέος Ποινικός Κώδικας: Οι αλλαγές προβληματίζουν τον Νομικό κόσμο της Ηλείας

Αντιφατικές απόψεις έχουν προκαλέσει οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που ψηφίστηκαν πρόσφατα από την Βουλή των Ελλήνων, καθώς κάποιοι τάσσονται θετικά υπέρ των αλλαγών και κάποιοι άλλοι όχι.

Πολλές οι αλλαγές, πολλά τα σημεία που χρίζουν περαιτέρω ανάλυση, με τις απόψεις να διίστανται, στο κατά πόσο είναι όλα σωστά και εφαρμόσιμα.

Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αμαλιάδας κ. Θανάσης Θεοδόσης, υποστηρίζει ότι ήταν επιτακτική ανάγκη η τροποποίηση, επικαιροποίηση και ο εξευρωπαϊσμός της όλης ποινικής νομοθεσίας στην χώρα μας, ωστόσο υπάρχουν και τα ερωτήματα που ανακύπτουν από την όλη διαδικασία και εν ολίγοις, η αποτελεσματικότητα θα φανεί στην πράξη…

 

Επιτακτική ανάγκη

«Με τον Ν. 4596/2019 μόλις πριν από λίγες μόνο ημέρες η Βουλή των Ελλήνων συνειδητά και με απουσία μάλιστα των κομμάτων της αντιπολίτευσης (πλην του Ποταμιού) ψήφισε την μετατροπή του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Η ψήφιση του ως άνω νόμου έχει προκαλέσει αντιφατικές απόψεις, καθώς κάποιοι βαθμολογούν τις παραπάνω τροποποιήσεις με θετικό πρόσημο και κάποιοι είναι αρνητικοί. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων διάκειται αρνητικά.   Για να είμαστε ειλικρινείς η τελευταία σοβαρή τροποποίηση χρονολογείται από το έτος 1950  και ήταν πράγματι επιτακτική η τροποποίηση των κωδίκων. Η τροποποίηση μάλιστα ήταν τέτοιας μορφής και ευρύτητας, που άλλαξε τα 180 από τα 410 άρθρα του Ποινικού Κώδικα και καταργήθηκαν σειρά προβλεπομένων μέχρι τώρα ποινικών αδικημάτων (πταίσματα και όχι μόνο) και άλλαξε άρδην το κομμάτι, που αφορά τον τρόπο λειτουργίας των Ποινικών Δικαστηρίων και γενικά τον τρόπο απονομής και εκτέλεσης της ποινικής δίκης και απόφασης» σχολιάζει ο κ. Θεοδόσης και συνεχίζει:

«Ο Νέος Ποινικός Κώδικας φαίνεται να κάνει προσπάθεια να εναρμονιστεί κατά το μέγιστο μέρος με τις σύγχρονες Ευρωπαϊκές Νομοθεσίες και προσπαθεί να αντιμετωπίσει με ευνοϊκότερο πνεύμα τις κακουργηματικού χαρακτήρα παράνομες πράξεις και συμπεριφορές, μειώνοντας σε μεγάλο βαθμό τις μέχρι σήμερα ποινές και παράλληλα αυστηροποιείται σχετικά με τα πλημελληματικού χαρακτήρα αδικήματα, αφού φαίνεται να γίνεται πλέον αποδεκτή η αρχή της ουσιαστικής εκτέλεσης των ποινών, που έχουν διάρκεια μέχρι πέντε έτη και που σήμερα απλά εκδίδοντο αποφάσεις από τα ποινικά δικαστήρια και πάντοτε με «το λευκό του μητρώου» του εκάστοτε κατηγορουμένου και καταδικασθέντος παρέμεναν ουσιαστικά κενό γράμμα και ούτε λίγο ούτε πολύ επικρατούσε σχετική ατιμωρησία».

Ο Ποινικός Κώδικας

Αναφορικά με το νέο Ποινικό Κώδικα, επικεντρώνεται στα παρακάτω σημεία:

«Στον νέο ποινικό κώδικα συναντούμε μετατροπή κακουργηματικού χαρακτήρα πράξεων σε πλημμελληματικού αντίστοιχα, όπως π.χ οι πράξεις περί όπλων και κατοχής εκρηκτικών γενικότερα (είναι εμφανές ότι εκφράζεται μια αντίληψη φιλική προς τις μολότοφ και τις αναρχικές ενέργειες….). Το αδίκημα της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση αντιμετωπίζεται με ποινή από 5-10 έτη αντί του από 10-20 έτη που ίσχυε μέχρι σήμερα (εδώ συναντάμε τυχαία άραγε την δίκη της Χρυσής Αυγής;). Καταργούνται σειρά ποινικών αδικημάτων του Παλιού Ποινικού Κώδικα, όπως τα αδικήματα περί βλασφημίας, της περιύβρισης νεκρών, της απάτης για αποφυγή στράτευσης, της διατάραξης συνεδριάσεων συλλόγων και τέλος καταργούνται όλα τα πταίσματα, τα οποία αντιμετωπίζονται πλέον μόνο με διοικητικού χαρακτήρα οικονομικές κυρώσεις. Τέλος καταργείται ο περίφημος και πεπαλαιωμένος νόμος 1608/1950  περί καταχραστών του Δημοσίου που προέβλεπε ισόβια κάθειρξη και που είχε να κάνει με καταχραστές δημοσίου χρήματος».

 

Κώδικας Ποινικής Δικονομίας

Σχετικά με το νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ‘βλέπει’ επίσης επαναστατικές αλλαγές ο κ. Θεοδόσης:

 «Ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας προβλέπει επίσης επαναστατικές αλλαγές, που έχουν να κάνουν με τον τρόπο άσκησης της ποινικής δίωξης, με την εισαγωγή νέων θεσμών, όπως είναι η Ποινική Διαταγή (θα γίνεται για κάποια αδικήματα απευθείας δίκη χωρίς καν την παρουσία του κατηγορουμένου και θα εκδίδεται από τον αρμόδιο Εισαγγελέα απόφαση άμεσα), με την εισαγωγή της Ποινικής συνδιαλλαγής, με την οποία ο εκάστοτε Εισαγγελέας θα μπορεί να προτείνει στον κατηγορούμενο μία ποινή πριν καν την άσκηση ποινικής δίωξης με δεδομένη την αποκατάσταση της ζημίας του παθόντος και το κλείσιμο της υπόθεσης και τέλος με την εισαγωγή του θεσμού της ποινικής διαπραγμάτευσης με την οποία ο Εισαγγελέας διαπραγματεύεται με τον κατηγορούμενο σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και έρχεται σε συμφωνία μαζί του για την ολική ή μερική αποκατάσταση της ζημίας και την αντίστοιχη ποινική μεταχείριση (κορυφαίο θέμα εδώ η ομολογία από τον κατηγορούμενο, που μπορεί όμως να οδηγήσει σε περίεργες καταστάσεις και αποτελέσματα για λοιπούς κατηγορούμενους οι οποίοι δεν επέλεξαν την οδό της ομολογίας). Με όλα αυτά εύκολα αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι ο Εισαγγελέας πλέον αναβαθμίζεται σε κυρίαρχο εργαλείο της ποινικής διαδικασίας (από πολλούς εκφράζεται ο φόβος ότι μετατρεπόμεθα πλέον σε κράτος Εισαγγελέων )».

 

Επιτακτική ανάγκη

Στο ερώτημα ποια είναι η δική του άποψη σχετικά με τις αλλαγές ο κ. Θεοδόσης ανέφερε:

«Ανακεφαλαιώνοντας θεωρώ ότι πράγματι ήταν επιτακτική ανάγκη η τροποποίηση ,η επικαιροποίηση και ο εξευρωπαϊσμός της όλης ποινικής νομοθεσίας στην χώρα μας, αλλά το ζητούμενο και κυρίαρχο εξακολουθεί να παραμένει ο τρόπος εκτέλεσης των ποινών και η όλη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος, όταν στην χώρα μας δυστυχώς υποφέρει τραγικά ο σωφρονισμός και το ισχύον σωφρονιστικό σύστημα γενικότερα. Οι φυλακές μας παραμένουν σε συνθήκες «μεσαίωνα» και η πρόληψη υποφέρει επίσης σε βαθμό απίστευτο. Καλά ακούγεται το να εκτίονται πράγματι οι επιβαλλόμενες από τα ποινικά δικαστήρια ποινές, άλλα πώς και με ποιο τρόπο με την υπάρχουσα έλλειψη σωφρονιστικών καταστημάτων και την έλλειψη προσωπικού; Όλος ο νομικός κόσμος επιθυμεί να εφαρμόζεται η περίφημη αρχή της αναλογικότητας πράξης και ποινής και να εκτελούνται οι εκδοθείσες ποινικές αποφάσεις, αλλά αναρωτιέμαι που θα οδηγούνται τόσοι καταδικασθέντες για ποινές μάλιστα πλημμεληματικού χαρακτήρα; Υπενθυμίζω ότι το ποινικό δικαστήριο θα επιβάλλει πλέον φυλάκιση και θα εκτελείται η απόφαση για παράνομες πράξεις και συμπεριφορές για τις οποίες προβλέπεται φυλάκιση (μέχρι πέντε έτη) και δεν θα εξαγοράζονται αυτές πάντοτε. Θα έχει την δυνατότητα το Ποινικό Δικαστήριο να επιβάλει υποχρεωτικά μέρος της ποινής να εκτίεται με εγκλεισμό στις φυλακές και το υπόλοιπο της ποινής να εκτίεται με την παροχή  κοινωφελούς εργασίας.Είναι σίγουρο ότι ο υπάρχον αριθμός σωφρονιστικών καταστημάτων είναι τραγικά ελάχιστος. Ευτυχώς που αποδίδεται σοβαρός ρόλος στην έκτιση της ποινής  με την παροχή  κοινωφελούς εργασίας, αλλά και πάλι εξακολουθεί να υποφέρει το όλο σύστημα του σωφρονισμού και απαιτείται ιδιαίτερη μελέτη για την απορρόφηση τέτοιων αποφάσεων σε κοινωφελή ιδρύματα και όχι μόνο.

Σίγουρα δεν θέλω να πιστέψω ότι κάποιες ρυθμίσεις στον νέο ποινικό κώδικα μπορεί να έχουν φωτογραφικό χαρακτήρα (πυρκαγιές, τρομοκρατικές ενέργειες κ.α).

Είναι δεδομένο ότι κάθε νέο αντιμετωπίζεται καχύποπτα, αλλά όμως μέσα από καινοτόμες προτάσεις και λύσεις προχωρούν οι κοινωνίες και θέλω να πιστεύω ότι έτσι θα γίνει και στην περίπτωσή μας».