Παναγία: «Χριστιανών καταφύγιον…» – Αφιέρωμα της εφ. «Πατρίς»

Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μέρα γιορτής για όλη τη χώρα, καθώς τιμάται ένα εκ των σημαντικότερων προσώπων της θρησκείας μας, η Παναγία, και η κοίμησή της (σ.σ. θάνατος). Χαρακτηρίζεται ως «το Πάσχα του καλοκαιριού» και εορτάζεται με ιδιαίτερη ευλάβεια σε όλη την Ελλάδα, αποτελώντας τη μητέρα όλων των Χριστιανών. Ως γιορτή κατέχει ιδιαίτερη θέση στο εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφού συνδέεται άμεσα με τη μοναδικότητα του προσώπου της Παναγίας στο έργο «της εν Χριστώ σωτηρίας» των ανθρώπων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη από τις γιορτές που καθιέρωσε η Εκκλησία προς τιμήν της Μητέρας του Χριστού, τις ονομαζόμενες θεομητορικές εορτές.

Αυτή η ιδιαίτερη λατρεία που έχει ο ελληνικός λαός για την Παναγία φαίνεται από τα εκατοντάδες προσωνύμια που της έχουν αποδώσει, αλλά και από τα αναρίθμητα προσκυνήματα ανά την επικράτεια. Η Ηλεία δε θα μπορούσε να αποτελέσει την εξαίρεση, έχοντας 35 ενορίες, μια ανδρική μονή, 3 γυναικείες μονές και 1 ησυχαστήριο-προσκυνητήριο για τη Θεοτόκο.

Περιφέρεια Πύργου

Παρά το μεγάλο αριθμό των συνολικών ενοριών που έχει η Ηλεία και είναι αφιερωμένες στην Παναγία, μόνο τρεις εξ αυτών βρίσκονται στο δήμο Πύργου. Το Γεννέσιο της Θεοτόκου στον Άγιο Γεώργιο και η Κοίμησις της Θεοτόκου σε Ελαιώνα και Σκαφιδιά αποτελούν τις 3 ενορίες αφιερωμένες στη «Μητέρα των Χριστιανών», ενώ στον Πύργο ανήκουν ακόμα οι γυναικείες Ιερά Μονή Παναγίας Σκαφιδιάς και Ιερά Μονή Παναγίας Κρεμαστής.

Περιφέρεια Αμαλιάδος

Τις περισσότερες ενορίες σε όλη την Ηλεία συγκεντρώνει η περιοχή της Ήλιδας, καθώς διαθέτει συνολικά 12. Ειδικότερα, στην πόλη της Αμαλιάδας μπορεί να συναντήσει κανείς τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, την Κοίμηση της Θεοτόκου και την Παναγία Μυρτιδιώτισσα. Οι υπόλοιπες 9 βρίσκονται διάσπαρτες στο δήμο Ήλιδας. Συγκεκριμένα οι υπόλοιπες είναι οι εξής: Κοίμησις της Θεοτόκου στις περιοχές Μαραθιά, Σώστι, Απιδούλα, Βουλιαγμένη, Καρυά και Ξενιές, Γεννέσιο της Θεοτόκου στο Αγραπιδοχώρι, Εισόδια της Θεοτόκου στη Ροδιά και Ζωοδόχου Πηγής στα Καλύβια Ήλιδος.

Περιφέρεια Γαστούνης – Βαρθολομιού

Στις περιοχές Γαστούνης και Βαρθολομιού συναντούμε μόλις 2 ενορίες, οι οποίες είναι αφιερωμένες αμφότερες στην Κοίμηση της Θεοτόκου και βρίσκονται η μία στο Βαρθολομιό και η δεύτερη στη Γαστούνη. Κοντά στο Βαρθολομιό όμως συναντά κανείς και τη γυναικεία Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσης Λυγιάς, που αποτελεί μια εκ των ιστορικότερων γυναικείων μονών στο νομό μας.

Περιφέρεια Ανδραβίδας-Κυλλήνης-Λεχαινών

Η περιφέρεια Ανδραβίδας-Κυλλήνης-Λεχαινών βρίσκεται στη δεύτερη θέση με τις περισσότερες ενορίες αφιερωμένες στη μητέρα όλων των Χριστιανών, μαζί με την περιφέρεια Λαμπείας. Λασιώνος και Φολόης. Συγκεκριμένα, δυο ενορίες για την Κοίμηση της Θεοτόκου συναντάμε στο Κάστρο και στην Κάτω Παναγιά, μια της Ζωοδόχου Πηγής στην Αρετή, μια της Παναγίας Παντάνασσα στο Κουρτέσι, μια των Εισοδίων της Θεοτόκου στα Λεχαινά και τέλος μια του Ευαγγελισμού Της Θεοτόκου στο Σταφιδόκαμπο. Τέλος, αφιερωμένο στην Παναγία είναι και το Ησυχαστήριο-Προσκυνητήριο της Παναγίας της Βλαχέρνας στην περιοχή της Ανδραβίδας.

Περιφέρεια Βάρδας

Η περιοχή με τις λιγότερες ενορίες είναι αυτή της Βάρδας, όπου είναι χτισμένη μόνο μία ενορία στο Ψάρι και είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Περιφέρεια Ωλένης

Η περιφέρεια της Ωλένης διαθέτει μόλις τρεις ενορίες, εκ των οποίων οι δυο είναι αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου και βρίσκονται στην Ηράκλεια και το Στρέφι, ενώ η τελευταία είναι αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή και βρίσκεται στη Μαγούλα.

Περιφέρεια Αρχαίας Ολυμπίας

Τις λιγότερες ενορίες μετά τη Βάρδα συγκεντρώνει η Αρχαία Ολυμπία, διαθέτοντας μόνο δυο αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου, με την πρώτη να βρίσκεται στην Αρχαία Ολυμπία και τη δεύτερη στην περιοχή του Μάγειρα.

Περιφέρεια  Λαμπείας – Λασιώνος – Φολόη

Συγκάτοικος στη δεύτερη θέση με τις περισσότερες ενορίες είναι η Περιφέρεια  Λαμπείας, Λασιώνος και Φολόης, που κατέχει και αυτή συνολικά έξι. Από αυτές, οι τέσσερις είναι αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου και βρίσκονται αντίστοιχα σε Κούμανι, Πεύκη, Φολόη και Πέρσαινα, καθώς και δυο αφιερωμένες στο Γεννέσιο της Θεοτόκου στις περιοχές Κρυονέρι και Νεμούτα

Μονές

Ωστόσο, αφιερωμένες στην Παναγία είναι και αρκετές μονές. Αρχικά έχουμε την ανδρική Ιερά Μονή Παναγίας Πορετσού που ανήκει στη Μητρόπολη Ηλείας, αν και η τοποθεσία της βρίσκεται στην περιοχή των Καλαβρύτων. Ωστόσο, αφιερωμένες στην Παναγία είναι και η Μονή Εισοδιωτίσσης στο χωριό Άγιος Ιωάννης του δήμου Πύργου, το μοναστήρι της Παναγίας της Φραγκαβίλλας λίγο έξω από την πόλη της Αμαλιάδας και τέλος το Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στην περιοχή του Επιταλίου.