Προστατευόμενες περιοχές υπό συνεχείς πιέσεις

Στην Κύπρο υπάρχουν 63 περιοχές που ανήκουν στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Νatura 2000. Σκοπός του δικτύου είναι να διασφαλίσει την μακροπρόθεσμη επιβίωση των πιο πολύτιμων και απειλούμενων ειδών και οικοτόπων της Ευρώπης. Αν και το Δίκτυο Natura 2000 δεν απαγορεύει τις ανθρώπινες δραστηριότητες εντός των ορίων του, πρέπει, ωστόσο, να παραμένουν συμβατές με τις ανάγκες των ειδών και οικοτόπων για τα οποία καθορίστηκε μια περιοχή ως προστατευόμενη.

Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου | birdlifecyprus.org

Προς μεγάλη μας ανησυχία όμως, γινόμαστε σχεδόν καθημερινά μάρτυρες επεμβάσεων και παρανομιών εντός ή και πλησίον των περιοχών αυτών οι οποίες δεν λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα των περιοχών αυτών. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν, η κατασκευή πίστας motocross σε περιοχή που εφάπτεται της προστατευόμενης περιοχής «Λίμνη Παραλιμνίου» (στην οποία μάλιστα πρόσφατα διοργανώθηκε και Παγκύπριος αγώνας), με τη σύμφωνη γνώμη των Δήμων Σωτήρας και Παραλιμνίου, η διεξαγωγή προπονήσεων θαλάσσιου σκι της Κυπριακής Ομοσπονδίας Θαλασσίου Σκι εντός του φράγματος της Άχνας το οποίο αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, καθώς και η διεξαγωγή του ράλι Κύπρος εντός αριθμού προστατευόμενων περιοχών όπως το Κάβο Γκρέκο, η Παναγία Στάζουσα και Κόσσιη-Παλλουρόκαμπος.

Οι παράνομες δραστηριότητες δεν περιορίζονται μόνο σε αθλητικές δραστηριότητες. Πραγματοποιούνται δυστυχώς παράνομες επεμβάσεις σε κοίτες ποταμών όπως στις περιπτώσεις του Διαρίζου, του Ξερού και της Έζουσας. Ιδιαίτερα δε στην κοίτη του ποταμού της Έζουσας είναι πολύ έντονο το πρόβλημα των παράνομων αντλήσεων νερού. Σε πολλές επίσης περιοχές μπορεί κάποιος να παρατηρήσει αριθμό παράνομων λατομεύσεων, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπουμε επεμβάσεις σε παραλίες, όπως πχ, στην περιοχή του Ακάμα, της Αγίας Θέκλας-Λιοπετρίου και της Λίμνης στην περιοχή της Αργάκας. Η εναπόθεση σκυβάλων είναι δυστυχώς μια συνήθης πρακτική η οποία παρατηρείται σε μεγάλο αριθμό περιοχών, όπως επίσης η λαθροθηρία και η παράνομη παγίδευση.

Η απερίσκεπτη ενόχληση εντός ή πλησίον προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000 μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για την άγρια ζωή των περιοχών αυτών αφού υποβαθμίζονται έτσι πολύτιμοι οικότοποι από τους οποίους εξαρτώνται είδη πανίδας. Οι επεμβάσεις είναι δυστυχώς πολλές και συχνές και αφορούν ένα μεγάλο αριθμό δραστηριοτήτων, οι πλείστες εκ των οποίων διεξάγονται χωρίς τη λήψη των σχετικών αδειών. Αυτό έχει ως τελικό αποτέλεσμα την υποβάθμιση των περιοχών Natura 2000, αφού δεν υπάρχει ικανοποιητική προστασία ή επόπτευση. Τονίζεται λοιπόν καθημερινά η ανάγκη για διαχείριση των περιοχών αυτών.

Ελπίζουμε σύντομα να υπάρξει λύση στο πρόβλημα αυτό με την ευχή σε πρώτο στάδιο να εκπονηθούν διατάγματα για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), και στη  συνέχεια να γίνει σωστή εφαρμογή των διαταγμάτων τόσο για τις ΖΕΠ όσο και για τις Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ). Εννοείται βέβαια ότι κλειδί της επιτυχίας δεν είναι τίποτα άλλο παρά η σωστή διαχείριση των περιοχών, με απώτερο σκοπό την προστασία και την ανάδειξή τους.