Σοφιλένα Φωτιάδη: «Η αγάπη είναι αξία υπερατομική»

1_1.jpg

Η Ηλεία και Αρχαία Ολυμπία αποτελούν πηγή έμπνευσης για τη σημερινή Εν Οίκω Καλεσμένη. Η 24χρονη Σοφία-Ελένη (Σοφιλένα) Φωτιάδη σπουδάζει Νομική αλλά έχει αφιερώσει τη ζωή της στην τέχνη. Έχει εκδώσει ήδη μία ποιητική συλλογή, ενώ το μέλλον προδιαγράφεται ιδιαίτερα δημιουργικό και παραγωγικό.


Η Σοφιλένα μιλάει στο patrisnews.com για το συγγραφικό της έργο, τις πηγές έμπνευσής της, ενώ μέσα από το πρίσμα της σπουδαστικής της ιδιότητας στηλιτεύει τα κακώς κείμενα της ελληνικής εκπαίδευσης. Παράλληλα μοιράζεται τα συναισθήματα που της γεννά κάθε επίσκεψη στον ιερό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας.

 

 

Τι σε ώθησε να σπουδάσεις Νομική;

Ημουν πολύ καλη μαθήτρια και η Νομική έμοιαζε με μονόδρομο για να εξαργυρώσω την υψηλή βαθμολογία στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Περισσότερα για λόγους εγωισμού. Επαγγελματικά είμαι προσανατολισμένη σε καλλιτεχνικές, θεατρικές και σκηνοθετικές δράσεις ή να ασχοληθώ αποκλειστικά σε ακαδημαϊκό επίπεδο με τη Νομική. Είμαι άνθρωπος που θέλει να φτάνει στα όριά του και ήθελα να τεστάρω τις δυνατότητές μου. Είμαι τελειομανής και δεν ανέχομαι λάθη με τον τρόπο συγκρότησης και οργάνωσης.

 

Πώς συνδυάζεται η στοχοπροσήλωση και η πειθαρχία με τη φύσει εξωστρεφή και εν πολλοίς άναρχη καλλιτεχνική φύση σου;

Αυτό είναι και το γοητευτικό του θέματος. Έχω δύο υποστάσεις. Μία άναρχη και μία ποιο εξουσιαστική. Δεν επιτρέπω τις ατέλειες προς τα έξω αλλά στον εαυτό μου επιτρέπω στις πιο μύχιες εξομολογήσεις μου να είναι αχαλίνωτος και ελεύθερος. Άλλωστε η τέχνη είναι απενεχοποιημένη σε όλες τις μορφές της.

 

Στο όνομα της κατάργησης των ορίων καλλιτέχνες δημιουργούν για να προκαλέσουν την κοινή γνώμη. Υπάρχουν όρια στην τέχνη;

Στην τέχνη δεν υπάρχει κανένα όριο. Θεωρώ όμως ότι ο καλλιτέχνης πάντα έχει κάτι να πει. Το πόσο έτοιμο είναι το κοινό να δεχθεί και να διυλίσει το μήνυμα ή εάν είναι αγελαίο και δεν έχει μάθει να έχει κριτική ικανότητα, με αυτόν τον τρόπο ο καλλιτέχνης μπορεί να χειραγωγήσει. Παίζει ρόλο το πόσο καταρτισμένο είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται.


Δηλαδή είναι «στραβός ο γιαλός» και δεν «αρμενίζει¬ στραβά ο καλλιτέχνης;

Οι καλλιτέχνες έτσι κι αλλιώς είναι άτακτα παιδιά με «μη σωστή» σκέψη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν το ακαταλόγιστο ή απενοχοποιούνται και είναι στο απυρόβλητο. Είναι φτιαγμένοι από διαφορετικό «υλικό».


Από ποια ηλικία γράφεις ποιήματα και πόσα έργα έχεις εκδώσει;

Εχω εκδώσει τα «Φωνητικά γραφήματα σε ποιητική πρόζα» από τις εκδόσεις Ανάγραμμα. Είναι η πρώτη δουλειά που εκδόθηκε, ενώ επίκεινται άλλα δύο έργα μου.  Γράφω από τα 15 μου και το σαράκι της έκδοσης προήλθε από ανθρώπους που διάβασαν τυχαία τα γραπτά μου και με ώθησαν σε αυτήν την κατεύθυνση.


Θα έμπαινες έτσι κι αλλιώς στη διαδικασία έκδοσης ή δέχθηκες εξωτερικό ερέθισμα;

Δεν το είχα σκεφθεί να τα εκδώσω, αλλά σίγουρα ήθελα να τα κοινωνήσω θεατρικά, γιατί είναι πρόζα (πεζός θεατρικός λόγος) συνεπώς σίγουρα θα τα είχα διοχετεύσει σε ευρύτερο κοινό. Ένα μυθιστορηματικής γραφής και ένα θεατρικό.

Από πού εμπνέεσαι για τα ποιήματά σου και τι πραγματεύονται;

Είναι διαφόρων θεμάτων και κατηγοριών. Είναι ιστορικά, ιδιαζόντως πολιτικά, μια και μέσα από προσωπικά βιώματα προκύπτουν πολιτικές καταγγελίες. Επίσης υπάρχουν ποιήματα επικριτικά προς το εκπαιδευτικό σύστημα. Υπαρξιακά, ερωτικά και φιλοσοφικά. Αυτή είναι η πλατιά σφαιρική θεματολογία,


Βιώνοντας εκ των έσω το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, τι γνώμη έχεις σχηματίσει;

Είναι υψηλό το επίπεδο και για να μπεις και να βγεις από τη Νομική Σχολή. Οι καθηγητές της Νομικής όμως δεν είναι εκπαιδευτικοί. Ενώ είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες, πολυγραφότατοι και καταρτισμένοι, δεν έχουν συναισθηματική νοημοσύνη και κάνουν πόλεμο τρομερού ανταγωνισμού απέναντι στον οιονεί συνάδελφό τους. Αντιμετωπίζουν τους φοιτητές ήδη σαν πιθανούς επίδοξους συναδέλφους που θα θέλουν αργότερα να τους πάρουν τη θέση. Έχουν εμπλακεί υπερβολικά οι παρατάξεις, ουσιαστικά χειραγωγούν καταστάσεις  (Εξεταστική, οδηγός σπουδών, κ.ά.) υπάρχει και «επαγγελματικός ρατσισμός» εις βάρος όσων δεν έχουν οικογενειακές καταβολές στον ευρύτερο νομικό επαγγελματικό κλάδο. Αντιμετωπίζονται σαν φύρα.

 

Γιατί χρησιμοποιείς τον σκληρό όρο «εκπαιδευτική σηψαιμία»; Ποιος έχει μερίδιο ευθύνης;

Είμαι πεσιμίστρια και είναι η ακρότητα αυτή που θα αναδείξει το πρόβλημα ακόμα και στη μικρότερή του διάσταση. Πάντως δεν απέχει και πολύ η σηψαιμία από αυτό που επικρατεί στην ελληνική εκπαίδευση. Συνένοχοι όλοι. Δεν είμαι της λογικής «μαζί τα φάγαμε» αλλά υπάρχει συνενοχή και οχαδερφισμός του τύπου «τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει». Κι όμως μπορούμε να αλλάξουμε πολλά. 

 

Συμφωνείς ή διαφωνείς με τη λειτουργία φοιτητικών παρατάξεων στα πανεπιστήμια;

Διαφωνώ κάθετα, όχι γιατί δεν είναι σωστός θεσμός, αλλά γιατί πλέον έχει στρεβλωθεί υπερβολικά. Αν λειτουργούσε σε υγιές  πλαίσιο θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στα φοιτητικά προβλήματα αλλά επειδή έχει εμπορευματοποιηθεί (χαρίζουμε κινητά, πτυχία και εξεταστικές) η στρέβλωση είναι μη αναστρέψιμη.

 

 Ποιοι ποιητές σε έχουν επηρεάσει περισσότερο και σου αρέσουν;

Ο Κ.Π. Καβάφης. Είναι διαφορετικός, είναι λίγο της  μόδας. Αλλά έχει κατακριθεί πάρα πολύ. Μου αρέσει ο τρόπος του, η αλήθεια, ακόμα και το σεξιστικό κομμάτι, κι ας είναι τραβηγμένο και παρεξηγημένο από διανοητές και κριτικός. Μου αρέσει όμως και ο Ρίτσος. Στρατευμένη τέχνη, στρατευμένη ποίηση στην Αριστερά. Και οι δύο εξώκοσμοι, αυτή είναι η μαγεία τους.


Παίζει ρόλο στο επίπεδο της τέχνης αν είναι στρατευμένη ή όχι;

Η τέχνη είναι απεριόριστη. Αρνητικό είναι η μονομανία στη στράτευση. Εάν κάποιος γράφει μόνο για να υποστηρίξει έναν πολιτικό χώρο, χωρίς περαιτέρω υπαρξιακό επιχείρημα ή ανθρωπιστικό μήνυμα, τότε καταργείται και η ουσία του καλλιτέχνη. Εάν ο ποιητής δεν προσκολλάται και δεν κραυγάζει, η στρατευμένη τέχνη φυσικά είναι επιθυμητή. Να προσπαθήσει να πείσει και τον αναγνώστη που δεν πρόσκειται ιδεολογικά.

 

Στα θεατρικά έργα προτιμάς την κλασική εκδοχή ή πειραματισμός είναι επιθυμητός;

Είμαι υπέρ του ριζοσπαστικού τρόπου σκηνοθεσίας. Το πρωτόλειο έργο πρέπει να το εξελίσσεις, όχι να το αναμασάς. Καταντάει λίγο φορτικό. Δεν εννοώ να του αλλάξεις τη δομή. Να του προσδώσεις κάτι καινούριο. Με τίμημα ακόμα και την αποδοκιμασία, τη χλεύη και τις σκληρές κριτικές.  Δεν επιδοκιμάζονται όλα. Όταν έκανα παρουσιάσεις στα ποιήματά μου, είχα στο μυαλό μου ότι μπορεί να ακουστεί και γιουχάισμα. Είναι σημαντικό, είναι ένα συναίσθημα μια αντίδραση, είναι προτιμότερα από την αδιαφορία.

Εάν κάποιος βγαίνει στην επιφάνεια δημιουργώντας συγκεκριμένο ύφος μόνο για να αποκτήσει κοινό, ισως αυτό θα ήταν περίεργο. Αν το κάνει κάποιος του κλασικού θεάτρου και βάλει το λιθαράκι για νέες βάσεις, θα ήταν πιο ευπρόσδεκτο από το κοινό.


Γιατί ή αγάπη είναι «αξία υπερατομική» όπως αναφέρεις σε ποίημά σου;

Γιατί αγαπάς πάνω από το άτομό σου. Η αγάπη είναι ανιδιοτελής, αλτρουιστική και της προσφοράς. Βγαίνεις από τον εαυτό σου για να αγαπήσεις. Πρέπει να ξεχάσεις ό,τι εγωιστικό υπόλειμμα έχεις.


Τι συναισθήματα σου γεννώνται όποτε επισκέπτεσαι την Ηλεία;

Επισκέπτομαι συχνά την Ηλεία και έχω ιδιαίτερη φόρτιση συναισθηματική, ειδικά στην Αρχαία Ολυμπία. Στο βιβλίο μου έχω και ένα ποίημα για τις πυρκαγιές της Ηλείας. Όποτε πηγαίνω στην Ολυμπία, ή γράφω ή κλαίω. Είμαι διαισθητικός άνθρωπος, το μυαλό μου ξεφεύγει και θεωρώ ότι υπάρχει κάτι μαγνητικό και ιδεαλιστικό στη σχέση μου με την αρχαία Ολυμπία.


Η Ηλεία κατά κοινή ομολογία είναι σε στασιμότητα παρά τα πάμπολλα πλεονεκτήματα. Ποιος πιστεύεις ότι φταίει για αυτό;

Οι πολιτικοί που εκπροσωπούν την Ηλεία στο Κοινοβούλιο είναι ανεπαρκείς, ενώ οι κάτοικοι της Ηλείας δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ομορφιά της Ηλείας δεν υστερεί σε σχέση με άλλες, πιο διαφημισμένες περιοχές της Ελλάδας.  Δεν έχουν αντιληφθεί την αξία και τη δυναμική που θα μπορούσε να έχει η Ηλεία μέσω ενός σωστού πολιτικού προσωπικού που να συμμεριστεί και να προάγει τη φωνή τους.

Θα έπρεπε να υπάρχει πιο μαζικό κίνημα από τους πολίτες για ζητήματα πχ όπως τα σκουπίδια. Πρέπει να αυτοοργανωθούμε αντί να αναμασάμε τη φράση «δεν λειτουργούν οι θεσμοί». Εμείς είμαστε το κράτος. Πρέπει να ενισχυθούν οι αυτοδιοικητικές και οι κινηματικές δομές και να μη φοβόμαστε ότι θα έχει κυρώσεις ποινικές ή άλλου είδους.

 

Με ποιο θεατρικό θα παρομοίαζες την Ηλεία;

Με την Γκερνίκα του Πικάσο. Βομβαρδισμένο και κατακερματισμένο πρόσωπο, είναι και ασπρόμαυρο. Διαχρονικό έργο,  που λέει και δίνει πολλά.

 

 

Παναγιώτης Φωτεινόπουλος

Fopan83@gmail.com