Τύποι ψυχικών διαταραχών

Ο Ιπποκράτης, χιλιάδες χρόνια πριν, είχε διατυπώσει το πρώτο τυπολογικό σχήμα των διάφορων ψυχικών διαταραχών σύμφωνα με τους τέσσερις «χυμούς» του σώματος: το αίμα, το φλέγμα, την κίτρινη (ούρα) και τη μέλαινα (μαύρη) χολή.

Ο αιματώδης τύπος διακρίνεται για την αισιοδοξία και την ευμεταβλητότητά του, ο φλεγματικός για την ψυχρότητα, την αυτοκυριαρχία και την αυστηρότητά του( ιδιαίτερα ως προς το σεβασμό και την τήρηση των κανόνων), ο χολερικός για την οξυθυμία, τη νευρικότητα και τη δυστροπία του ( ο πικρόχολος) και ο μελαγχολικός για την απαισιοδοξία, την ατονία, την αθυμία, την καταθλιπτικόμορφη διάθεσή του.

Στο πέρασμα του χρόνου, ο Ernest Kretschmer (1889-1964), κινούμενος στην ίδια γραμμή πλεύσης, περιέγραψε τρεις βασικούς ανθρώπινους τύπους: τον πυκνικό, τον α-σθενικό και τον αθλητικό.

Ο πυκνικός είναι εύθυμος, πρακτικός, κοινωνικός και κυκλοθυμικός. Είναι ο επιρρεπής στην εκδήλωση μανιοκαταθλιπτικής συμπτωματολογίας.

Ο α-σθενικός είναι ευγενής, συναισθηματικός, ιδεαλιστής, εγωιστής. Είναι επιρρεπής στην εκδήλωση σχιζοειδών συμπτωμάτων.

Ο αθλητικός αντίθετα είναι ο πιο υγιής όχι μόνο ως προς την δυνατή ισχυρή μυϊκή του δομή, αλλά κυρίως ως προς το ότι δεν παρουσιάζει επιρρέπεια στην εκδήλωση ψυχικών προβλημάτων.

Ο Sheldon (1944) απέδειξε πως οι ψυχοπαθολογικές προδιαθέσεις δεν εξαρτώνται μόνο από κληρονομικούς αλλά και από περιβαλλοντικούς παράγοντες, ιδίως από τις μεταγεννητικές συνθήκες ανάπτυξης, θέτοντας τα λιθαράκια για το βιοϊατρικό μοντέλο .

Το βιοϊατρικό μοντέλο της σύγχρονης ψυχοπαθολογίας (somatogenic causation) αποτελεί το εγχειρίδιο της ταξινόμησης των ψυχικών νόσων, θέτοντας τα μεθοδολογικά θεμέλια για τη συστηματοποίηση της διαγνωστικής διαδικασίας, μέσω της οργανωμένης παρατήρησης ούτως ώστε να καθίσταται εφικτή η κατάταξη των συμπτωμάτων σε σύνδρομα με απώτερο στόχο τη διατύπωση πρόγνωσης για κάθε επιμέρους νοσολογική οντότητα.

Την αξία λοιπόν της παρατήρησης της ψυχής, την είχαν αντιληφθεί ήδη οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, καθώς είχαν κατανοήσει πως η σωματική και οργανική νόσος είναι το αποτέλεσμα του ακαθόριστου ψυχικού πόνου, ο οποίος ανέκαθεν ήταν ο πιο δύσκολος στην κατανόηση, στον ορισμό, στη διάγνωση, στην ανακούφιση κα κυρίως στη θεραπεία.

Ο ψυχικός πόνος λοιπόν συνδέθηκε με την πνευματική ισορροπία, καθώς διυλίστηκε και εξαρτήθηκε απόλυτα από τον εγκέφαλο.

Γιατί ένα υγιές σώμα δεν είναι δυνατόν να εγκατοικείται από ένα α- σθενές πνεύμα και αντίστροφα, ένας υγιής νους θα ήταν ασύλληπτο να ενυπάρχει σε κάποιο α- σθενές σαρκίο.

«Νους υγιής εν σώματι υγιεί»