Βία και Εγκληματικότητα

Μισεί γαρ θεός την βίαν, τα κτητά δε κτάσθαι κελεύει πάντας ουκ ες αρπαγάς. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ (Ο θεός μισεί τη βία  και ορίζει να αποκτούμε Πράγματα χωρίς αρπαγές)

  Στις μέρες μας παρατηρείται όχι μόνο μια τεράστια αύξηση των υλικών αναγκών του ανθρώπου αλλά και μια αυξανόμενη σύγχυση και δυσαρμονία στις ανθρώπινες σχέσεις. Η επικίνδυνη αυτή διασάλευση της αρμονικής κοινωνικής συμβίωσης δεν έχει σχέση μόνο με την αντίδραση ενάντια στους καταπιεστικούς κοινωνικούς και κρατικούς μηχανισμούς που αποβλέπουν στην υποταγή των πολιτών στις θελήσεις του συγκεκριμένου πολιτικοκοινωνικού συστήματος. Οι πράξεις βίας και οι αντικοινωνικές εκδηλώσεις γενικότερα είναι πάντοτε ο ώριμος καρπός του συστήματος που τις αναπαράγει. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η  ‘‘ θεσμοθετημένη ’’ μορφή βίας και εγκληματικότητας στρέφεται εναντίον λαών, που είτε καταδυναστεύονται οικονομικά και καταδικάζονται σε πείνα, την εξαθλίωση και την αμορφωσιά ή γίνονται βορά των κανονιών επειδή η χώρα τους ανήκει στον επιχειρησιακό έλεγχο των συγκεκριμένων ‘‘προστατών’’ της ελευθερίας τους. Η άλλη μορφή εγκληματικότητας και βίας σχετίζεται με το κοινό έγκλημα που είναι συνυφασμένο με τις συμβιωτικές σχέσεις των ανθρώπων. Από την αρχή της κοινωνικής συμβίωσης κοντά στο φίλο, το συγγενή, το σύντροφο και το συνάνθρωπο, σερνόταν δηλητηριώδες ερπετό ο Κάιν, ο Εφιάλτης, ο κοινός εγκληματίας, ο απροσάρμοστος και αδίστακτος κακοποιός, άσχετα από το ποσοστό της ευθύνης του.

Με έμφαση στο σημείο αυτό μπορούμε να τονίσουμε ότι δολοφόνοι, διαρρήκτες, προαγωγοί, εκβιαστές, έμποροι ναρκωτικών, νοθευτές τροφίμων, καταχραστές, έμποροι λευκής σαρκός, έμποροι όπλων και άλλοι ποικιλώνυμοι εγκληματίες αποτελούν τα κατάλοιπα της κοινωνικής καθίζησης. Αδίστακτοι ληστές, αγιέμποροι, αισχροί πολιτικοί, απατεώνες, συκοφάντες και τυχοδιώκτες συμπληρώνουν τον πίνακα των ανθρωποειδών που λυμαίνονται τον ανθρώπινο μόχθο και δηλητηριάζουν τον κοινωνικό κορμό. Ιδιαίτερα ανησυχητικό παρουσιάζεται το φαινόμενο της ακατάσχετης βίας στις τάξεις της νεολαίας. Οι νέοι αυτοί πιστεύουν ότι είναι πλασμένοι για τη μεγάλη ζωή και ότι η κοινωνία τους καταπιέζει και τους στερεί ό,τι δικαιωματικά τους ανήκει. Επιλέγουν έτσι αυτό το μονόδρομο, προκειμένου να αποκτήσουν τα απαραίτητα αγαθά, αφού κύριος σκοπός των ενεργειών τους είναι ο εύκολος, ο άκοπος και ο γρήγορος πλουτισμός.

Πρέπει επομένως να εξετάσουμε κάτω από ποιους γενικούς όρους διαμορφώνεται και λειτουργεί η ψυχολογία της βίας του εγκλήματος. Το βάρος της αλλοτρίωσης, η εκμηδένιση του ανθρώπου, οι ξεπερασμένοι κώδικες τιμής και ηθικής, το βαθύτατο αίσθημα της αδικίας, οι πιέσεις της καθημερινής ζωής, η διαστρέβλωση της αληθινής έννοιας της ελευθερίας που έχει γίνει συνώνυμο της ασυδοσίας, συντελούν στη διάπραξη βίαιων και εγκληματικών πράξεων. Αν προστεθούν μάλιστα στα παραπάνω και η χρήση του οινοπνεύματος και των ναρκωτικών, η υπερένταση, η κόπωση και η συνακόλουθη ψυχική αποδιοργάνωση σχηματίζεται μια πληρέστερη εικόνα των αιτιών της βίας και της εγκληματικότητας. Προσθέτουμε ακόμη ότι αποτελέσματα της αχαλίνωτης εγκληματικότητας είναι ο τρόμος και ανασφάλεια που χαρακτηρίζουν τις σημερινές κοινωνίες. Οι γυναίκες και τα παιδιά όμως αποτελούν ίσως τα πιο τραγικά θύματα της απάνθρωπης μεταχείρισης των ανθρωποειδών του υπόκοσμου. Χιλιάδες παιδιά βιάζονται, κακοποιούνται βάναυσα από τα κτηνώδη τέρατα. Επιπλέον σε πολλές πόλεις έχει γίνει προβληματική και πολύ επικίνδυνη η κυκλοφορία των ανθρώπων μετά τη δύση του ήλιου. Ο φόβος των βιασμών, των φόνων, των ληστειών διευρύνει καθημερινά το χάσμα  μεταξύ των ανθρώπων,  που έπαψαν να εμπιστεύονται ο ένας τον άλλο. Υποβλέπονται, αποξενώνονται και απομονώνονται.

Σχετικά τώρα με τα μέσα αντιμετώπισης ή τουλάχιστον μερικής ανάσχεσης του κακού, πρέπει να τονιστεί ότι, εφόσον ισχύουν οι υπάρχουσες κοινωνικές συνθήκες, δεν αρκούν οι θεωρίες και οι παρεμβάσεις ψυχολόγων και ψυχιάτρων. Επιβάλλεται να επανατοποθετηθούν σε ακλόνητο βάθρο οι περιφρονημένες ηθικοπνευματικές αξίες της ζωής. Στη θέση των ‘‘μοντέρνων’’ αξιών πρέπει να τοποθετηθούν οι παραγκωνισμένες παραδοσιακές αξίες της ζωής. Αυτό είναι άκρως αναγκαίο αφού σε διαφορετική περίπτωση η διάβρωση της κοινωνίας θα επισπεύσει το άδοξο τέλος της και τόσο η βία όσο και η εγκληματικότητα θα θρασομανούν και θα χαρακτηρίζουν την αντιανθρώπινη πορεία της.