Αφιερώματα Ηλεία Παγκόσμιες Ημέρες

Αφιέρωμα της “Πατρίς” για την Παγκόσμια Ημέρα Ρομά: Το καραβάνι της ψυχής τους!

–        Ρομά, ταξιδευτές, πάντοτε αγκαλιά με την ελευθερία.

–        Πατρίδα τους, το χώμα της γης και προορισμός το πιο βαθύ σημείο της ψυχής.

Η 8η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα των Ρομά. Φέτος είναι  όμως μια διαφορετική χρονιά και γι αυτούς. Οι καταυλισμοί τους απειλούνται από μια πραγματική ανθρωπιστική καταστροφή εξαιτίας του κορωνοϊού.

Στην πλειονότητά τους διαβιούν κάτω από άθλιες συνθήκες και δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς συνθήκες υγιεινής. Εξαιτίας της κρίσης πολλοί από αυτούς είναι ακόμα περισσότερο εκτεθειμένοι στη φτώχεια, μη μπορώντας να βγουν στους δρόμους και να περισυλλέξουν πλαστικά, μέταλλα, τρόφιμα ή να πουλήσουν λουλούδια.

Σαν σκιές. Πολλές φορές δεν τους παρατηρείς. Ή επιλέγεις να μην τους παρατηρήσεις. Σαν να αγνοείς την ύπαρξή τους. «Δεν το βλέπω, δεν υπάρχει». Παραδοξότητα, κοινή παραποίηση της πραγματικότητας. Από φόβο; Ίσως. Από άγνοια; Σίγουρα. Για εκατοντάδες χρόνια οι Ρομά, εκδιώχνονται, στιγματίζονται, περιθωριοποιούνται, φεύγουν.

Πάνω από 4.500 στην Ηλεία

Στην Περιφέρεια της Δυτικής Ελλάδας ο πληθυσμός των Ρομά φαίνεται να ξεπερνά τις 20.000, μιλώντας πάντα για μόνιμα εγκατεστημένους στις 3 Περιφερειακές Ενότητες. Στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας ο πληθυσμός τους με καταγραφή στους Δήμους Πηνειού, Ήλιδας και Πύργου ξεπερνά τα 4.500 άτομα, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση στους Δήμους Ήλιδας και Πύργου. Οι οικισμοί που έχουν αναπτυχθεί, ως επί το πλείστον, εντοπίζονται στις παρυφές των αστικών και ημιαστικών κέντρων.

Οι οικισμοί στην πλειοψηφία τους έχουν χαρακτήρα μόνιμης εγκατάστασης παρά τα προβλήματα ιδιοκτησίας και αυθαίρετης δόμησης και υφίστανται συνήθως άνω των πενήντα ετών. Με κριτήριο την κινητικότητα τους στον χώρο, οι Ρομά της περιοχής, διακρίνονται σε εδραιοποιημένους και περιοδικά μετακινούμενους. Οι μετακινήσεις συνήθως, αφορούν την εποχική απασχόληση σε αγροτικές εργασίες σε άλλες περιοχές της χώρας και συχνά την μετανάστευση στα μεγάλα αστικά κέντρα, κυρίως στην Αθήνα, πάντα όμως με έντονη την αναφορά στον τόπο καταγωγής και την συχνότατη επιστροφή σε αυτόν με κάθε ευκαιρία.

Η τυπική εικόνα ενός οικισμού δεν διαφέρει από αυτήν μιας επαρχιακής κωμόπολης η οποία παρουσιάζεται με ανεπτυγμένο κέντρο και υποβαθμισμένη περιφέρεια. Παρατηρούνται επίσης εσωτερικές διακρίσεις ανάλογα με την απόσταση της κατοικίας από το κέντρο. Οι μετακινούμενες οικογένειες που εγκαθίστανται περιστασιακά στις παρυφές των οικισμών σε πρόχειρους καταυλισμούς, αποτελούν μικρή μειοψηφία στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας σε σχέση με τους μόνιμα εγκατεστημένους. Διαβιούν δίχως καμία βασική υποδομή, είναι εντελώς αποκομμένοι από τους μονίμους κατοίκους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις εκδιώκονται. Στους οικισμούς οι οποίοι ενσωματώνονται στον ιστό ημιαστικών περιοχών, παρά τα προβλήματα κοινωνικής απομόνωσης, δεν εμφανίζεται έντονη εικόνα υποβάθμισης ή απειλής της Δημόσιας Υγείας, ούτε είναι αξιοσημείωτη η διαφορά του επιπέδου διαβίωσης. Αντίθετα οι οικισμοί με τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στις παρυφές των μεγάλων αστικών συγκεντρώσεων. Τα προβλήματα εντείνονται λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού σε ελάχιστο χώρο, του οποίου η κάλυψη πλησιάζει το 100%.

Η κοινωνική και οικονομική κατάσταση τους καθώς και ο βαθμός ένταξης αλλά και οι συνθήκες εστίασης και υποδομών στους οικισμούς παρουσιάζουν διαφορές μεταξύ τους. Στα αστικά κέντρα όπως, η Αμαλιάδα και ο Πύργος, αλλά και η Κάτω Αχαΐα φαίνεται η κατάσταση τους να είναι καλύτερη τόσο από άποψη υποδομών, όσο και στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της απασχόλησης.

Η οικονομική δραστηριότητα των Ρομά στη Δυτική Ελλάδα εντοπίζεται κυρίως στο χώρο την λιανικού εμπορίου, είναι κυρίως μικροπωλητές και συλλέκτες ανακυκλούμενων υλικών, μια μικρή μερίδα στην Ηλεία ασχολείται και με την γεωργία περιστασιακά.

Οι καταυλισμοί

Στον Δήμο Πύργου (με βάση έρευνα του 2012)  υπάρχουν 21 -καταυλισμοί Ρομά που βρίσκονται στις περιοχές: Βιδιά, Αγκινάρα, παραλία Αλφειού, κολλιρεικες παράγκες, βυτιναιικα, στρατόπεδο ΣΕΤΤΗΛ, Κολλιρι, Βαρβασαινα, Βουναργο, Λαμπετι (Άγιος Κυπριανός), Λαμπετι (τέρμα πολυτεχνείου), Μυρτια, Άγιος Γεώργιος, Λασταιικα (σταθμός), Λασταιικα, Άγιος Ιωάννης, Σκουροχωρι, τέρμα Αλφειού,  Άγιος Γεώργιος (παλαια βρυση), Τραγανό, Πρασινο, Κουβελος, Απολλωνος, Υφίτου, Σαχτούρη, Κολυριου, Αναπαύσεως, τέρμα πολυτεχνείου, Λιθαρακια, Μπελουση, ελλήνων στρατιωτών. Το σύνολο των Ρομα που διαβιούν σε αυτούς τους καταυλισμούς είναι περί τα 800 άτομα, μόνιμοι κάτοικοι, χωρίς να υπολογίζονται οι μετακινούμενοι από άλλη περιοχή της Ελλάδας ή άλλη χώρα.

Στο δήμο Ήλιδας διαβιούν περίπου 2130 άτομα. Εδώ οι οικισμοί Ρομά βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, στα Τσιχλέικα ( 300 άτομα), στο Κέντρο  630 άτομα (μόνιμος πληθυσμός)  στην συνοικία Παπακαυκά 1250 άτομα, πληθυσμός μόνιμος και μη μετακινούμενος.

Στον Δήμο Πηνειού υπάρχουν τρείς καταυλισμοί Ρομά που βρίσκονται στις περιοχές Γαστούνης, Τραγανού και Καβάσιλων. Το σύνολο των ατόμων Ρομάπου διαβιούν σε αυτούς είναι περί τις 270 οικογένειες με πληθυσμό που ανέρχεται σε1100 άτομα. Στον πληθυσμό των μονίμων διαβιούντων μπορεί να αναφέρει κανείς ότι προστίθενται και εποχικοί Ρομά της Βουλγαρίας που μετακινούνται στην περιοχή για εργασία.

Σήμερα η  ημερίδα για Παγκόσμια Ημέρα Ρομά με συμμετοχή και Αμαλιάδας!

Στην εκδήλωση – ημερίδα που πραγματοποιείται διαδικτυακά, σήμερα,  Παγκόσμια Ημέρα Ρομά, συμμετέχουν και Αμαλιαδίτες Ρομά, όπως ο ένας εκ των συγγραφέων του βιβλίου Γκογκί κ. Νίκος Μπατζαλής.

Μάλιστα, ο ίδιος μαζί με τον φίλο και συνεργάτη Κώστα Χηνά, που «έφυγε» απρόσμενα πριν λίγες μέρες, είχαν ετοιμάσει ένα κείμενο ως χαιρετισμό για την συμπλήρωση 50 χρόνων από το 1ο Συνέδριο Ρομά που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο!

Ο κοινός αυτός χαιρετισμός  αναφέρει μεταξύ άλλων:

«Είναι απολύτως προφανές ότι  οι ρομά – τσιγγάνοι της Οικουμένης, δεν αποτελούν μια εθνοτική ομάδα.  Ούτε καν ανήκουν σε μια “συγκεκριμένη φυλή”!

Στο πέρασμα του χρόνου και στο βάθος της ιστορίας, έχουν διαμορφώσει διαφορετικά χαρακτηριστικά, ήθη κι έθιμα σε κάθε χώρα υποδοχής. Οι Έλληνες τσιγγάνοι, σύμφωνα με το Αγιολογικό κείμενο της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους, ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ τεύχος 178, Φεβρουάριος 2021 εφημερίδα “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΉ”, οι τσιγγάνοι βρίσκονται στον Ελλαδικό και Βυζαντινό χώρο, τουλάχιστον από τα μέσα του 11 μ.Χ αιώνα!!! (1068 μ.Χ.).

Όταν λοιπόν, πατούν στα χώματα που ειπώθηκε το : “έστι ουν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας και τέλειας”.

Όταν γεννιούνται στη χώρα που για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου, συνελήφθη η έννοια της ευγενούς άμιλλας.

Όταν ζουν και πεθαίνουν στον ευλογημένο τόπο, που για πρώτη φορά εκτιμήθηκε το ήθος, η συμπόνια και το φιλότιμο…

Είναι απολύτως φυσιολογικό, οι συγκεκριμένοι ρομά – τσιγγάνοι να έχουν κληρονομήσει από τους προγόνους τους, την ελληνική συνείδηση».

Όλη η επικαιρότητα