Αποδράσεις Ηλεία

Γρύλλος: Ένας υπέροχος τόπος που όμως ερημώνει…

Ο Γρύλλος του Δήμου Ανδρίτσαινας – Κρεστένων είναι κτισμένος σε δύο επίπεδα, το Κάτω Χωριό (Χάνι) και το Πάνω Χωριό και απέχει μόλις 7 χλμ. από την Κρέστενα όπου φτάνει κανείς μετά από μια εντυπωσιακή διαδρομή ανάμεσα σε αμπέλια, λιοστάσια και πευκώνες…

Βρίσκεται στην πλαγιά του Όρους Λαπίθα πάνω στον δρόμο που οδηγεί προς την Ανδρίτσαινα και τον περίφημο ναό του Επικούρειου Απόλλωνα. Παρ’ όλες τις καταστροφικές πυρκαγιές που υπέστη τον Αύγουστο του 2007, η βλάστηση της περιοχής έχει ανακάμψει πλήρως.

Ο Γρύλλος απέχει μερικά μόνο χιλιόμετρα από το ιερό Άλσος των Ολυμπιακών αγώνων και απέναντι από το χωριό βρίσκεται μια απόκρημνη τοποθεσία που πολλοί την ταυτίζουν με το Τυπαίον Όρος που αναφέρει ο Παυσανίας, απ’ όπου οι Ηλείοι έπρεπε να γκρεμίζουν τις γυναίκες που είχαν το «θράσος» να παρευρίσκονται στους Ολυμπιακούς αγώνες ή και απλώς να έχουν περάσει τον Αλφειό στις απαγορευμένες ημέρες.

Η τοπική παράδοση θέλει έναν από τους δύο γιους του Ξενοφώντα, τον Γρύλλο, να σκοτώνεται από αγριογούρουνο ή κάποιο άλλο άγριο ζώο στο δάσος που κάλυπτε τότε το χωριό. Η ονομασία όμως αυτή δεν είναι και η μοναδική που αποδίδεται στο όμορφο χωριό αφού και ο Όμηρος και πολύ αργότερα ο Στράβων αναφέρονται στην ύπαρξη μιας μικρής κωμόπολης με την ονομασία Αμφιγένεια.

Η ονομασία Γρύλλος έχει πλέον κατακυρωθεί όταν άλλαξε από Μούντριζα που είναι το υποκοριστικό της λέξης «Μουντρά» που σημαίνει βρύση. Στις διάφορες αναφορές για τον Γρύλλο περιλαμβάνονται κι εκείνες του Στέφανου Δραγούμη για την Μούντριζα…

Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι του (με τους περισσότερους να έχουν ως κύρια ασχολία την ελαιοκαλλιέργεια), φτάνουν τους 120 όταν στο παρελθόν ήταν και πάνω από 1.000…

Στα αξιοσημείωτα και το γεγονός πως από τον Γρύλλο κατάγονται ο πρ. πρόεδρος του Συνασπισμού Νίκος Κωνσταντόπουλος, ο πρ. πρόεδρος της ΕΡΤ Παναγιώτης Παναγιώτου και ο επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος…

Πλούσιο φωτογραφικό υλικό από το χωριό μπορείτε να δείτε και στις σελίδες του fb με τίτλο «Γρύλλος Ηλείας» και «Grillos live”Photography»

Μαρίνος Καραχρήστος (Πρόεδρος τοπικής κοινότητας Γρύλλου)

«Η έλλειψη θέσεων εργασίας, εκτός από τις αγροτικές, είναι αυτή που δυστυχώς έχει οδηγήσει σε μεγάλη μείωση του πληθυσμού την κοινότητα μας. Είμαστε περίπου 120 μόνιμοι κάτοικοι και οι νέοι μόνο 20… και οι νεότεροι κοιτάζουν να φύγουν από το τόπο τους.

Προσωπικά επίλεξα να έρθω και να μείνω στο χωριό μου και να προσπαθήσω να του δώσω πνοή και ζωντάνια και ν` ασχοληθώ με τα προβλήματα που σίγουρα υπάρχουν.

Πολλοί νεότεροι που μένουν στην Αθήνα μετά την εμφάνιση του κορωνοιού άρχισαν να δείχνουν ένα ενδιαφέρον για το χωριό και τις καλλιέργειες. Δυστυχώς υπάρχει μικρός κλήρος κι αυτό είναι αποτρεπτικός παράγοντας. Πολλοί θέλουν να φύγουν από τα αστικά κέντρα αλλά πρέπει να δοθούν και κίνητρα. Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει.

Σε αρχεία που υπάρχουν μπορεί να διαπιστώσει κανείς πως όταν η Ελλάδα πονούσε, τη δεκαετία του `40, το χωριό μας έδινε δάνεια σε αγρότες και συνεταιρισμούς που λειτουργούσαν τότε.

Τα προβλήματα λύνονται και ελπίζουμε ότι θα υπάρξουν κάποια προγράμματα που θα αφορούν νέους και με την δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης θα δημιουργηθεί ένα θετικό κλίμα για ν` αλλάξει η κατάσταση. Οι νεότεροι θα πρέπει να ξεχάσουμε τι έγινε μέχρι τώρα και να επικεντρώσουμε στο τι μπορεί να γίνει από δω και στο εξής».

 

Δημήτρης Δρακόπουλος (Συνταξιούχος οικοδόμος)

«Το χωριό έχει ερημιά, είμαι 88 ετών, αν φύγουμε κι εμείς… παλιότερα είχαμε και 1.000 κατοίκους όμως πολλοί έχουν πεθάνει, πολλοί έφυγαν. Οι ασχολίες ήταν αγροτικές, σταφίδες, αμπέλια, σιτάρια… τώρα μην πεις στους νεότερους για χωράφια, δεν ενδιαφέρονται.

Ένα καφενείο έχουμε κι αυτό έκλεισε με τον κορωνοιό και πίνουμε καφέ στο δρόμο! Ο Μητσοτάκης δεν μας έφερε γούρι από την ώρα που ήρθε στην εξουσία… μόνο δώστε μου την εντολή έλεγε».

Τάσος Διονυσόπουλος (Συνταξιούχος «ΙΟΝ»)

«Το χωριό μας ερημώνει… κάποτε το σχολείο μας είχε πάνω από 200 μαθητές, τώρα είναι κλειστό. Μόνο με τους ελαιώνες δεν γίνεται. Παλιά είχαμε τέσσερα καφενεία…

Για ν` αντιστραφεί αυτό που συμβαίνει όχι μόνο εδώ αλλά σε όλη την Ελλάδα πρέπει να δοθούν κίνητρα από την Πολιτεία για να επιστρέψει ο κόσμος στον πρωτογενή τομέα και να μην μαραζώσουν τα χωριά. Κάποτε το κρασί της Μούντριζας ήταν πασίγνωστο. Υπάρχουν διάφορες ιστορίες για την ονομασία του χωριού μας.

Με την αγροτική οδοποιία έχουμε πρόβλημα. Προχθές έπιασε φωτιά και η Πυροσβεστική δεν μπορούσε να περάσει…».

Παύλος Νικολακόπουλος

«Ζω στο Γρύλλο από το 1987 και το μεγαλύτερο πρόβλημα –εκτός της μείωσης του πληθυσμού- είναι η αγροτική οδοποιία, αφού δεν μπορούμε να πάμε στα χωράφια μας. Κάνουμε αιτήματα, γίνονται κάποια μερεμέτια το καλοκαίρι και το χειμώνα δεν μπορούμε να περάσουμε πουθενά.

Για την μείωση του πληθυσμού δεν υπάρχει λύση. Νέοι δεν υπάρχουν στο χωριό, κοπέλες δεν υπάρχουν για να γίνονται γάμοι… οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια σε ερήμωση. Είχαμε 1.000 κατοίκους και πλέον είμαστε 200».

Δημήτρης Καραχρήστος (Αγρότης)

«Ως αγρότες κάνουμε μια δύσκολη δουλειά και θέλουμε βοήθεια από το Κράτος. Καλλιεργούμε μόνο ελιές και για να υπάρχει ικανοποιητικό εισόδημα χρειάζεται να καλλιεργείς κι άλλα πράγματα αλλά η έλλειψη αρδευτικού δικτύου το καθιστά απαγορευτικό, με δεδομένο ότι γεωτρήσεις που γίνονται στην περιοχή μας δεν βγάζουν νερό.

Χρειάζονται προγράμματα που θα δίνουν την ευκαιρία στους νεότερους να μένουν στα χωριά τους, να κάνουν οικογένειες και να μην φεύγουν για τις πόλεις. Το κόστος για την καλλιέργεια ελιάς είναι υψηλό και πρέπει να υπάρξουν μειώσεις ΦΠΑ και τιμή πλαφόν για το προϊόν.

Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία και με γεωπόνους δίπλα μας για οργανωμένη διαχείριση της καλλιέργειας και προσπαθούμε να ρίξουμε το βάρος στην βιολογική καλλιέργεια. Ας το δουν αυτό κι ας μας στηρίξουν ουσιαστικά».

Όλη η επικαιρότητα