Αρθρογραφία

Γ. Φωτόπουλος: Δημοσιοποίηση των πρακτικών της επιστημονικής επιτροπής για τον κορωνοϊό

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΙΟ ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ ΚΑΙ ΑΓΓΛΙΑ ΕΝΩ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣΔΑ ΔΕΝ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΕΧΟΝΤΩΣ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΑ ΚΑΘΙΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ

Στην περίπτωση της Γαλλίας, η ίδρυση αντίστοιχου εξειδικευμένου Επιστημονικού Συμβουλίου, ανατρέχει σε απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας, δημοσιευθείσα την 11η Μαρτίου 2020

Η δημοσιότητα των γνωμοδοτήσεων του Επιστημονικού Συμβουλίου προβλέπεται στην ιδρυτική νομοθετική διάταξη και μάλιστα, αμελλητί.

Le Conseil scientifique accorde une grande importance à l’acceptation des mesures par les citoyens, qui conditionne l’efficacité des mesures prises. Dans cet esprit, tous ses avis sont publics.

https://www.revmed.ch/…/France-le-Conseil-scientifique…

Στο προαναφερόμενο άρθρο L. 3131-19 του νόμου 2020-290, της 23ης Μαρτίου 2020, εδ. (δ) προβλέπεται: «οι αποφάσεις [γνωμοδοτήσεις] του δημοσιοποιούνται χωρίς καθυστέρηση

Στον αυτοπροσδιορισμό του Συμβουλίου ως γνωμοδοτικού αποκλειστικώς – και όχι αποφασίζοντος – οργάνου επανέρχεται συχνά ο επικεφαλής του, καθ. Jean – FrançoisDelfraissy, ο οποίος επισημαίνει εμφατικά ότι ο ρόλος τού υπό συζήτηση οργάνου δεν αφορά τη λήψη αποφάσεων, αλλά τη διατύπωση συμβουλευτικών απόψεων σε σχέση με τα δεδομένα της πανδημίας. Ομοίως, τα μέλη του Επιστημονικού Συμβουλίου δε δρουν ως υψηλόβαθμα στελέχη της διοίκησης, αλλά αμιγώς υπό την επιστημονική τους ιδιότητα. Βλ. σχετικά τη συζήτηση στο πλαίσιο της ακρόασης του Προέδρου ενώπιον της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Γερουσίας, στις 15 Σεπτεμβρίου 2020 – διαθέσιμο in Conseilscientifique – Sénat (senat.fr)

Αντιστοίχως, στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργεί επιστημονικό συμβουλευτικό όργανο, με ανάλογες γνωμοδοτικές αρμοδιότητες και αποστολή ως προς τη διαχείριση κρίσεων

Στη διεπιστημονική σύνθεσή του μετέχουν και υψηλόβαθμα διοικητικά στελέχη, με ζητούμενο την ακριβή αποτίμηση του έκτακτου φαινομένου και την επεξεργασία προτάσεων αποτελεσματικής αντιμετώπισης. Οι γνωμοδοτικές κρίσεις του συμβουλίου δημοσιεύονται στον επίσημο κυβερνητικό ιστότοπο, ο οποίος περιλαμβάνει αξιοσημείωτο όγκο πληροφοριών και επικαιροποιημένων επιστημονικών δεδομένων σε σχέση τόσο με την τρέχουσα αποτύπωση του φαινομένου, όσο επίσης, και με τις προοπτικές εξέλιξής του.

Scientific Advisory Group for Emergencies (SAGE). Βλ. in Scientific Advisory Group for Emergencies – GOV.UK (www.gov.uk): απότουςπλέονενημερωμένουςιστότοπους

——————–

Από σχετική συζήτηση, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού διαλόγου στην Ελλλαδα , διαπιστώνει κανείς ότι τα επιχειρήματα περί μη δημοσιοποίησης έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τις βασικές αρχές της διαφάνειας και της ανοιχτής διοίκησης. Επιπλέον, δεν εναρμονίζονται με το πνεύμα της εποχής, ενώ θέτουν σοβαρά ζητήματα σε σχέση με την οφειλόμενη λογοδοσία, εντός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Συγκεκριμένα, κατά τον Υφυπουργό Υγείας: «η εμπιστευτικότητα των πρακτικών της επιτροπής αποτελεί την αναγκαία και ικανή συνθήκη για την ανεξαρτησία και ευθυκρισία των μελών, ώστε να μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα χωρίς να έχουν την αίσθηση του φόβου ότι θα ασκηθεί εξωτερική πίεση»

Ο σύγχρονος τρόπος διακυβέρνησης δικαίως εξισώνει την προσβασιμότητα στις τεχνικές κρίσεις και στην επιστημονική τους τεκμηρίωση με τα δικαιοκρατικάsinequa non. Για την ακρίβεια και κατά κυριολεξία, οι ανοιχτές πηγές πληροφόρησης συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αναγκαίας συνθήκης για τη λογοδοσία της εξουσίας, τόσο κατά τη νομοθετική της λειτουργία, όσο και όταν αυτή υλοποιεί και εφαρμόζει τις επίμαχες αποφάσεις. Πλέον αυτών, και ο επιγενόμενος δικαστικός έλεγχος προϋποθέτει επαρκή γνώση των υπό συζήτηση πληροφοριών προκειμένου να σταθμίσει την αναλογικότητα – κυρίως, την προσφορότητα – των περιοριστικών μέτρων.

ΑΝΤΙΘΕΤΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΜΗ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΙΟ

Βλ. εντελώς ενδεικτικά, ΣτΕ 1116/2009, 3308/2007, ΔΕφ. Πειρ. 1264/2006, ΝΣΚ 548, 535, 318, 309, 284, 131/2008, 305, 309/2007, 10/2003 κοκ. Δείγματος χάριν: ΝΣΚ (Ολομ.) 535/2008: «Με τις … διατάξεις του ν. 2690/1999, οι οποίες θεμελιώνονται στα άρθρα 5Α παρ. 1 και 10 παρ. 1 και 3 του ισχύοντος Συντάγματος, θεσπίζεται το δικαίωμα πρόσβασης των διοικουμένων στα έγγραφα των διοικητικών υπηρεσιών, κατ’ επιταγή της βασικής και θεμελιώδους αρχής της φανερής δράσης της διοίκησης, καθιερωμένης και στο πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο με το άρθρο 255 της Συνθήκης ΕΚ, στα άρθρα 6 και 10 της ΕΣΔΑ και στο άρθρο 42 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο ενδιαφερόμενος δύναται να λαμβάνει γνώση και αντίγραφα διοικητικών εγγράφων, δικών του ή τρίτων που φυλάσσονται στις δημόσιες υπηρεσίες και είναι σχετικά με υπόθεσή του η οποία ή εκκρεμεί σε αυτές ή έχει διεκπεραιωθεί από αυτές».

——————–

Οι επιλογές των αρμόδιων πολιτειακών οργάνων και ακριβέστερα, η ρύθμιση των βιοτικών σχέσεων και της οικονομικής δραστηριότητας εντός της κοινότητας καθορίζονται εν πολλοίς, από τις διαπιστώσεις και τις εκτιμήσεις των μελών της «Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19»1 και της «Επιτροπής αντιμετώπισης έκτακτων συμβάντων δημόσιας υγείας από λοιμογόνους παράγοντες». Οι επαϊοντες που συγκροτούν την πρώτη Επιτροπή – υψηλόβαθμα στελέχη της υπηρεσιακής ιεραρχίας και εξειδικευμένοι επιστήμονες στο πεδίο της υγείας – έχουν ως αποστολή την υποβολή εισηγήσεων ενώπιον της «πολιτική[ς] ηγεσία[ς] του Υπουργείου Υγείας και κάθε συναρμόδιου υπουργείου ή κυβερνητικού οργάνου για τη λήψη κάθε ενδεδειγμένου μέτρου πρόληψης και αντιμετώπισης της εμφάνισης και διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19, με σκοπό την προστασία του πληθυσμού». Σε ό,τι αφορά τη δεύτερη επιτροπή, στη σχετική υπουργική απόφαση προσδιορίζεται ότι το έργο της συνίσταται στη «γνωμοδότηση αναφορικά με την προετοιμασία της χώρας και την αντιμετώπιση ενδεχόμενων έκτακτων συμβάντων δημόσιας υγείας από λοιμογόνους παράγοντες»

βλ.Απόφαση της 23ης.02.2020 του Υπουργού Υγείας περί «Συγκρότηση[ς] και ορισμ[ού] μελών στην Εθνική Επιτροπή προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19» (ΑΔΑ: ΩΥΘ7465ΦΥΟ-Ξ5Ξ) και

Απόφαση της 20ης.02.2020 του Υπουργού Υγείας περί «Συγκρότηση[ς] και ορισμ[ού] μελών στην Επιτροπή αντιμετώπισης έκτακτων συμβάντων δημόσιας υγείας από λοιμογόνους παράγοντες» (ΑΔΑ: ΩΑΨΟ465ΦΥΟ-ΛΟΔ)

Γεγονός είναι πάντως ότι δεν υπάρχει ειδικότερος προσδιορισμός ως προς τον τρόπο άσκησης και την ιεράρχηση των αρμοδιοτήτων που αντιστοιχούν στις δύο επιτροπές. Επισημαίνεται απλώς ότι τα μέλη της «Επιτροπής αντιμετώπισης έκτακτων συμβάντων δημόσιας υγείας από λοιμογόνους παράγοντες» προέρχονται αμιγώς από τις επιστήμες υγείας – αντιπροσωπεύεται το σύνολο κατά βάση, των κρίσιμων ιατρικών ειδικοτήτων -, ενώ στην καθ’ ύλην εξειδικευμένη «Εθνική Επιτροπή Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19» μετέχουν, πέραν των ιατρικών εμπειρογνωμόνων και ιεραρχικώς προϊστάμενα, διοικητικά στελέχη των υπηρεσιών υγείας.

ΓΙΩΡΓΟΣ  ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

Όλη η επικαιρότητα