Αρθρογραφία

Είμαστε σε μετάβαση ενός άλλου δρόμου «Επανεκκίνησης»

Είναι γεγονός από καιρό, όπως άλλωστε μας δείχνουν τα γεγονότα, ότι είμαστε σε μεταβατική περίοδο. Ο κόσμος αλλάζει κατεύθυνση μέσα από ένα άλλο δρόμο. Ενώ βιώνουμε ένα τσουνάμι τεχνολογικών αλλαγών με τεράστια ισχύ δικτύωσης με την ανθρωπότητα να περνά μέρα – μέρα σε άλλο επίπεδο που στο βραχυπρόθεσμο μέλλον θα έχει ξεπεράσει την ισχύ των ανθρώπων που θα ζουν εκείνη την εποχή στον πλανήτη μας.

Το γεγονός είναι ότι στην εποχή μας η δικτύωση των συσκευών μεταξύ τους έχουν μέσω της συνδεσιμότητας, καθοριστικό ρόλο όλο και περισσότερο στην ζωή μας, όπως λένε οι ειδικοί, «καθένας μας έχει 26 συσκευές γύρω του». Επίσης νέα ισχυρά δίκτυα έρχονται να καλύψουν μια σειρά καθημερινών λειτουργιών μας με ανοικτά συστήματα, όπου το φυσικό μας με το τεχνολογικό ψηφιακό περιβάλλον βρίσκονται σε αλληλοεπίδραση ως δίδυμοι.

Έχουμε μπροστά μας εφαρμογές που ο νους μας δεν τις χωρά, όπως τις έξυπνες πόλεις, τη βιομηχανία και τεχνολογία της νοημοσύνης των μηχανών, τις μεταφορές την βιοτεχνολογία κλπ. Νέα επαγγέλματα έρχονται και χάνονται παλιά, όπως άλλωστε έγινε με όλες τις προηγούμενες επαναστάσεις στην βιομηχανία και τεχνολογία, καλύπτοντας νέα δεδομένα.

Οι εταιρίες συνεργάζονται με τα πανεπιστήμια με διασυνδέσεις τεχνολογικές και να τροφοδοτούν με νέα δεδομένα τον πραγματικό μας κόσμο. Η 4η βιομηχανική επανάσταση, όπως και οι προηγούμενες, βελτιώνει την πραγματική ζωή μας και την αλλάζει. Κάτι που συνέβαινε και στο παρελθόν αλλάζοντας τις παραγωγικές διαδικασίες και σχέσεις των ανθρώπων. Διαμορφώνει δε ένα νέο ενεργειακό τοπίο που γίνεται ποιο ατομικό και το σημερινό κεντρικό να μετατρέπεται ως βάση ασφάλειας.

Φαίνεται ήδη ότι τα παλιά δεδομένα καταρρέουν παντού και είναι αιτία που δημιουργεί πολλαπλές μορφές κρίσης. Τα νέα δεδομένα είναι το νέο πετρέλαιο και το ερώτημα των ειδικών, θα είναι η Κίνα η νέα Σαουδική Αραβία. Οι δε σκεπτόμενες μηχανές να συνεργάζονται με τον άνθρωπο να συνδημιουργούν μια οικονομική «φορτηγίδα» που θα αλλάζει τόπους με βάση το κόστος παραγωγής διαμορφώνοντας νέο πολιτιστικό μοντέλο όπως και οικονομικό που θα επηρεάζει και το γεωστρατηγικό σύστημα.

Η νέα αναπτυξιακή μορφή είναι η καινοτομία με την δημιουργία βιομηχανιών που παράγουν συστήματα νέων τεχνολογιών και ενέργειας αλλάζοντας την μορφολογία του κόσμου μας . Οι παλιές τάξεις να διαμορφώνονται με δημογραφικά κριτήρια σε δύο μεγατάξεις, των γερασμένων πληθυσμών και της νέας μεσαίας τάξης της υψηλής γνώσης με κύρια κατοικία σε περιοχές των τεχνολογιών αιχμής, (βιοτεχνολογιών και της κυκλικής παραγωγής ενεργείας) κλπ. Το μοντέλο της νέας εποχής ανάπτυξης έχει βάλει την ανθρώπινη ζωή και την κοινωνία σε άλλο δρόμο και διαμορφώνει ανισότητες νέου τύπου στον κόσμο μας.

Γιατί τα παλιά πολιτικά συστήματα που ακόμη «κυριαρχούν» δεν είναι ικανά ή δεν θέλουν να κατανοήσουν τα νέα προβλήματα που είναι παγκόσμια, ενώ αυτά είναι προσκολλημένα σε τοπικιστικού χαρακτήρα πολιτικές καθώς οι κοινωνίες έχουν παγκοσμιοποιηθεί. Με αποτέλεσμα το νομικό και νομοθετικό πλαίσιο δεν μπορεί να καλύψει την εποχή της παγκοσμιοποίησης ως νέα μορφή ζωής.

Γι’ αυτό φαίνεται η κατάρρευση του παλαιού κράτους δικαίου και πρόνοιας καθώς παρατηρούμε μια τεράστια μεταναστευτική ροή ανθρώπων προς τον ανεπτυγμένο και αναπτυσσόμενο κόσμο, αυτό οφείλεται στις μεγάλες ανισότητες, αποτέλεσμά τους είναι να παράγει η νέα κοινωνική διάρθρωση με την παραγωγή «ανθρώπινων απορριμμάτων » και τις ανθρωποχωματερές (Hot spot). Αφού αυτούς τους πληθυσμούς το παλαιό σύστημα αδυνατεί να τους αντιμετωπίσει και ευεργετήσει με τις υπάρχουσες πολιτικές του και δομικές αδυναμίες. Το δε φυσικό περιβάλλον μας παρότι φωνάζουμε για την επιβάρυνση του ρυπαίνεται περισσότερο από την παραγωγή εξαρτημάτων για τις μηχανές νέας τεχνολογίας, έχουμε δηλαδή άλλες μορφές ρύπανσης και ίσως ποιο βεβαρυμμένες για τον άνθρωπο (βλεπ Κίνα). Καθώς δε η νέα μεσαία τάξη εισέρχεται στον κόσμο μας αυξανομένη, αυτός φαίνεται να αδυνατεί να καλύψει της ανάγκες της που είναι πολύ διαφορετικές της παλαιάς.

Το κατεστημένο λοιπόν πολιτικό σύστημα είναι ανίκανο να δώσει λύσεις στα νέου τύπου προβλήματα με την υπάρχουσα δομική του κατασκευή γιατί τα προβλήματα αυτά αφορούν όχι μόνο τοπικές κοινωνίες αλλά ποικιλόμορφες και παγκοσμίου χαρακτήρα συνδεδεμένες κοινωνίες. Ο κόσμος μας έχει μπει πια σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή με το νέο ναι μεν να ενθουσιάζει αλλά ταυτόχρονα και να φοβίζει λόγω των αγνώστων πτυχών του.

Μοιάζει σαν να μπαίνουμε για πρώτη φορά σε ένα σκοτεινό δωμάτιο μέχρι να ανάψουμε το φως ενώ το παλιό δεν μας αφήνει να ακουμπήσουμε το διακόπτη. Η δε μετάβαση μας σε άλλο δρόμο αλλάζει τον καθημερινό μας τρόπο ζωής, στην εργασία, την σκέψη μας και την κοινωνικό πολιτική μας δομή, οδηγώντας μας σε ένα νέο διαφωτισμό που μια νέα μορφή ζωής αναδύεται σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Τα δε επόμενα χρόνια θα πάρει την οριστική μορφή της με αυτό που διαφημίζεται ως «επανεκκίνηση», όχι μέσα από μια δημιουργική καταστροφή όπως στις προηγούμενες επαναστάσεις αλλά μέσα από μια Ιική «πανδημία» καταστροφής.

*O Γιώργος Σταματόπουλος είναι Πολιτισμολόγος, Πτυχιούχος Ανθρωπιστικών Σπουδών

Όλη η επικαιρότητα