Αρθρογραφία

Καταναλωτική εξάρτηση και ψευδαίσθηση της ευτυχίας

<< Αν είμαι ο,τι έχω και αν ο,τι έχω χαθεί, τότε ποιος είμαι ?>> Έριχ Φρόμ

Από τη στιγμή που ο άνθρωπος υποδουλώνεται στα αντικείμενα και υπάρχει για αυτά, η ζωή του δεν πλουτίζεται αλλά γίνεται πιο φτωχή. Καταντάει να ζει με το άγχος της απόκτησης πραγμάτων που εξαδυνατίζουν και φυραίνουν τις ανθρώπινες σχέσεις και εξαφανίζουν τις ανθρωπινές αξίες, εκφράσεις και εκδηλώσεις. Πιστεύει ο σημερινός άνθρωπος,με τη σύγχυση που του έχει καλλιεργήσει η διαφήμιση,ότι το πιο μοντέρνο είναι και το καλύτερο, με αποτέλεσμα να παραγκωνίζει χίλια δυο ωραία πράγματα ή να τα πετάει στο καλάθι των αχρήστων, επειδή δεν ανταποκρίνονται στις τυποποιημένες αξιώσεις που του σερβίρει η μαζική βιομηχανική παραγωγή. Ξέχασε ο σημερινός άνθρωπος την αξία της ανθρώπινης χειρονομίας μέσα στη φροντίδα του νεωτερισμού και επικοινωνεί πια με δώρα αποδεικτικά των αγαθών του προθέσεων και των αισθημάτων του, καταδικάζοντας σε θάνατο κάθε γνήσια και ειλικρινή επαφή. Έγινε ευαίσθητος δέκτης κάθε ανόητης φαντασμαγορίας και οδηγείται σε μια καθολική πορεία εκχυδαϊσμού και αλλοτρίωσης και όσο πιο πλουσιοπάροχα και υπερχειλικά ικανοποιείται σαν άτομο τόσο και πιο σίγουρα υποβαθμίζονται και αφανίζονται τα συλλογικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Τα κοινωνικά υποδείγματα  και πρότυπα που προωθεί η κοινωνία της αφθονίας και του καταναλωτισμού είναι πέρα για πέρα εγκληματογόνα, αφού συνδέουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοεπιβεβαίωση με την ικανότητα να καταναλώνει και να επιδείχνεται καταναλώνοντας ο σημερινός άνθρωπος. Αξιολύπητο θύμα της διαφημιστικής μανίας ο σημερινός άνθρωπος επανεξετάζει τις δοκιμασμένες αξίες της ζωής και αρχίζει να θέτει υπό αμφισβήτηση τη σωστή και έννομη κοινωνική δράση, αφού δεν του εγγυάται πια καμιά επιτυχία και δεν του ανοίγει καμιά προοπτική για το μέλλον. Οι αδίστακτοι και εγκληματικοί τύποι, οι βίαιοι και αμοραλιστές, εξουδετερώνουν με τη μεγαλύτερη ευκολία κάθε αντίσταση για το φτάσιμο στην επιτυχία και αυτοί είναι που προβάλλονται στα κάθε λογής έντυπα με το γλοιώδες περιεχόμενο. Περιοδικά αποπροσανατολιστικά προβάλλουν << αγγελικές υπάρξεις>> δίπλα σε πανάκριβα εμπορεύματα και υπόσχονται<< ονειρώδη σεξουαλική ζωή και ιδανική οικογενειακή συμβίωση>>, σαν άμεσα εξαρτώμενα της καταναλωτικής νοοτροπίας. Οι έμποροι του ελεύθερου χρόνου των ανθρώπων και κυρίως της νεολαίας σερβίρουν αποβλακωτικά θεάματα με συγκεκριμένο στόχο την αποδυνάμωση και τον ευνουχισμό κάθε αγωνιστικής και διεκδικητικής προσπάθειας. Η ελεύθερη, πολυχρωμική, πολυδιάστατη και πολυφωνική κοινωνία του αστισμού, χρησιμοποιεί τον άνθρωπο σαν μέσο για τον άνομο πλουτισμό και όχι σαν οντότητα δυναμική που τείνει στον εξανθρωπισμό και την ηθικοπνευματική τελειότητα. Η τυποποιημένη ζωή που προσφέρει η  διαφήμιση αποστραγγίζει τις ελευθερίες και την προσωπικότητα του ανθρώπου, ισοπεδώνει, αναισθητοποιεί και καταρρακώνει το ήθος του. Η διαφήμιση, ο καταναλωτισμός με λίγα λόγια καλλιεργούν τη φυγή από τη ζωή, που εκφράσεις της γίνονται το αλκοόλ, τα πορνό, η βία, η σιωπή, η παθητικότητα, και η αποκτήνωση. Ο άνθρωπος νοιώθει, έχοντας  υποστεί τη διαβρωτική επίδραση των παραπάνω, υπερπροσταυμένος και υπεραπειλούμενος ταυτόχρονα και μαθαίνει να ψάχνει γύρω του και όχι μέσα του για να νοιώσει σαν ανώτερο δημιούργημα της φύσης. Με την έλλειψη της ανθρώπινης επικοινωνίας παρουσιάζονται στον άνθρωπο όλες οι μορφές της κοινωνικής παθογένειας και αισθάνεται βαριά άρρωστος από τον καταναλωτικό πυρετό. Έτσι διαιωνίζεται και το σημερινό κατεστημένο με τον εθισμό των μαζών να δέχονται και να υπακούουν στα αποπροσανατολιστικά μηνύματα, Οι μάζες με τον τρόπο αυτόν παραιτούνται από το αναφαίρετο δικαίωμα τους να κρίνουν και να αποφασίζουν για την τύχη τους, αφού διογκώνονται και προβάλλονται με τρόπο εξοργιστικό οι ατομικές ανάγκες και ανατίθεται σε άλλους,στους ειδικούς, ο κόπος να κρίνουν, να σκέφτονται και να αποφασίζουν για τη ζωή και την τύχη τους.

Νίκος Γιαννόπουλος

Φιλόλογος

Ειδικός στην Έκθεση

Πτυχιούχος Κλασσικής Φιλολογίας

Εθνικού και Καποδιστριακού

Πανεπιστημίου Αθηνών

Όλη η επικαιρότητα