Αρθρογραφία

Οπως τα βλέπω: Ζωή, Ελευθερία και αναζήτηση της Ευτυχίας

Εχουμε πολλά για να καυχιόμαστε εμείς οι Αμερικανοί. Για την οικονομική μας υπεροχή, για τη στρατιωτική μας ισχύ, για τη δημοκρατία μας, για τα επιστημονικά μας επιτεύγματα, για τα βραβεία Νόμπελ και, το σπουδαιότερο, για το Σύνταγμά μας. Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, που είναι γραμμένη από τον Thomas Jefferson (Τόμας Τζέφερσον), Benjamin Franklin (Βενιαμίν Φραγκλίνος), john Adams (Τζον Ανταμς), Roger Sherman (Ρότζερ Σέρμαν) και Robert Livingston (Ρόμπερτ Λίβινγκστον), αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η νομοθεσία, προϊόν της οποίας είναι σήμερα το μεγαλείο που λέγεται Αμερική.

Η Διακήρυξη λέει ότι ο άνθρωπος γεννήθηκε με ορισμένα δικαιώματα, με βασικά, τη Ζωή, την Ελευθερία και την Αναζήτηση της Ευτυχίας (Life, Liberty and the pursuit of Happiness). Και για να εξασφαλιστούν αυτά τα δικαιώματα οι κυβερνήσεις πρέπει να προέρχονται από λαό και να κυβερνούν με τη συναίνεση του λαού. (For the people, from the people, by the people).

Λυπάμαι όμως, γιατί παρ’ όλα όσα επιτάσσει η Διακήρυξη, δεν επιτυγχάνονται όλα τόσο ευνοϊκά. Ας αρχίσουμε με τη ζωή (Life). Ενώ θεωρείται ιερή και έπρεπε να είναι εξασφαλισμένη, όπως λέει το Σύνταγμα, βλέπουμε ανθρώπους να πεθαίνουν πρόωρα γιατί το κράτος δεν έλαβε τα απαιτούμενα μέτρα για να μην επικρατήσουν οι παράγοντες που συντελούν στον πρόωρο θάνατο. 500 εκατομύρια όπλα, μπορεί και περισσότερα, βρίσκονται «νομίμως» στα χέρια των πολιτών με αποτέλεσμα πολλές ζωές να χάνονται γιατί το κράτος επιτρέπει σε κάθε κάτοχο όπλου, να αποφασίζει, με δικά του αποκλειστικά κριτήρια, πότε και εναντίον τίνος θα το χρησιμοποιήσει. Τα όπλα κατασκευάστηκαν για να σκοτώνουν ανθρώπους και αυτοί που τα αποκτούν, κατεχόμενοι από κάποια υπεροψία πάντοτε βρίσκονται κάτω από το πειρασμό να βρουν μια δικαιολογία να τα χρησιμοποιήσουν. Ετσι πολλοί πολίτες, των οποίων οι ζωές ήσαν εξασφαλισμένες από το Σύνταγμα, πεθαίνουν πρόωρα γιατί το κράτος έδωσε την άδεια στους«νομοταγείς» πολίτες που τα κατέχουν να τα χρησιμοποιούν κατά το δοκούν. Αν είναι ή όχι δικαιολογημένη η χρήση τους τα δικαστήρια θα αποφασίσουν, αλλά μέχρι τότε οπωσδήποτε πολλές, εξασφαλισμένες από το Σύνταγμα, ζωές έχουν χαθεί.

Αλλος πάλι πολίτης, που έτυχε να είναι φτωχός και δεν έχει ασφάλεια υγείας, αν έχει την ατυχία να αρωστήσει σοβαρά,έχει μεγάλη πιθανότητα να πεθάνει γιατί το κράτος, σύμφωνα με τους νόμους που τώρα επικρατούν, δεν έχει την υποχρέωση να του παρέχει δωρεάν ιατρική περίθαλψη και έτσι να του εγγυηθεί τη ζωή, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα. Οι δε φαρμακευτικές εταιρείες και τα νοσοκομεία, με τη συναίνεση του κράτους, απαιτούν αστρονομικά ποσά για να παράσχουν τα προϊόντα τους και τις υπηρεσίες τους. Δεν μπορεί ένα κράτος να λέει ότι εξασφαλίζει τη ζωή στους πολίτες του όταν η υγεία τους έχει γίνει εμπόρευμα, του οποίου η τιμή καθορίζεται από την ελεύθερη αγορά και τη «νόμιμη» διαφθορά που βρίθει στους προθαλάμους των νομοθετών (lobbying).

Οσο για την Επιδίωξη της Ευτυχίας (Pursuit of happiness), εκτός αν κάποιος νέος σήμερα αποφασίσει να στραφεί προς τον μοναχισμό, η αναζήτηση της ευτυχίας του, στις μέρες μας και στη χώρα μας, συνήθως επιτυγχάνεται μέσω της δημιουργίας πλούτου. Αλλά για να αποκτήσει κάποιος πλούτο χρειάζεται να διαθέτει γνώσεις που αποκτώνται με τη βασική και την ανώτατη εκπαίδευση. Το κατεστημένο μας όμως έχει αναθέσει τη μεν βασική στις τοπικές κοινωνίες, μέσα στις οποίες επικρατούν πολλές διακρίσεις και ανισότητες, με αποτέλεσμα να μη δίδονται σε όλα τα παιδιά οι ίδιες ευκαιρίες στη μόρφωση, η δε ανώτατη έχει μετατραπεί σε πανάκριβο εμπόρευμα, που μόνο οι κατέχοντες μπορούν εύκολα να την αποκτήσουν. Με αποτέλεσμα πολλοί νέοι άνθρωποι να μη μπορούν να πληρώσουν για να αποκτήσουν τα απαραίτητα εφόδια γνώσης για την αναζήτηση της ευτυχίας τους. Με κανένα τρόπο λοιπόν δεν μπορεί να λέει το Σύνταγμα ότι η αναζήτηση της ευτυχίας είναι εξασφαλισμένη αφού η ανώτατη εκπαίδευση δεν παρέχεται δωρεάν και αποτελεί προνόμιο των εχόντων.

Και τελειώνουμε με την Ελευθερία (Liberty). Σε αυτό, το Σύνταγμα είναι εκ των πραγμάτων πολύ συνεπές. Πραγματικά μας εξασφαλίζει την ελευθερία μας διότι δεν μπορεί να απειληθεί ούτε από τους Καναδούς ούτε και τους Μεξικανούς. Και αν ακόμα μας κηρύξουν τον πόλεμο δεν νομίζω ότι θα μπορέσουν να μας  υποδουλώσουν και να μας στερήσουν την ελευθερία μας. Και επειδή εδώ η δημοκρατία έχει βαθιές ρίζες, δεν νομίζω ότι υπάρχει κίνδυνος να κηρυχτεί δικτατορία. Τουλάχιστον, το ελπίζω.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, αποδεικνύεται ότι η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας αποτελεί ευχή και όχι εγγύηση για την εξασφάλιση της ευτυχίας του ατόμου. Οι δε μερικές ωραίες λέξεις που περιέχονται σε αυτή έχουν μάλλον διακοσμητικό χαρακτήρα.

Είναι ανάγκη, το Κογκρέσο και οι κυβερνώντες, γενικά, να εντοπίσουν την ανακολουθία και να προσπαθήσουν να αλλάξει η νοοτροπία που επικρατεί στην Αμερική περί οπλοκατοχής, περί υγείας και περί παιδείας, ώστε η εφαρμογή του γράμματος και του πνεύματος του Συντάγματος να αποδώσει στον λαό τα ευεργετήματα διά τα οποία επινοήθηκε. Για τη Ζωή, την ελευθερία και την αναζήτηση της ευτυχίας του. Γιατί όπως είναι σήμερα, οι λέξεις αυτές φαίνονται και ακούγονται ωραίες αλλά αποδεικνύονται κενές. Λέξεις κούφιες, χωρίς περιεχόμενο, χωρίς σημασία και χωρίς καμία χρησιμότητα.

* Ο Κωνσταντίνος Λυκογιάννης είναι πρώην πρόεδρος του Πανηλειακού Συλλόγου Νέας Υόρκης.

Όλη η επικαιρότητα