Ηλεία

Ο ιός που «θερίζει» τα πλατάνια

Β. Γιακουμής: «Διαχρονικό το πρόβλημα-Πρέπει να δοθεί σοβαρότητα στο θέμα»

Η ασθένεια «μεταχρωματικό έλκος» που προκαλείται από τον θανατηφόρο μύκητα Ceratocystis platani, καταστρέφει τα πλατάνια. Ο ιός που «θερίζει» το συγκεκραμένο δέντρο εισβάλλει στο κάμβιο του, φτάνει μέχρι τις ρίζες του και το νεκρώνει. Πρόκειται για μια ασθένεια που νεκρώνει τόσο νεαρά δέντρα, όσο και υπεραιωνόβια. H «ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους» είναι εισαγόμενη και μεταδίδεται με τη μεταφορά φυτευτικού υλικού και ξυλείας.

Σύμφωνα με το δασάρχη Ολυμπίας, κ. Βασίλη Γιακουμή, «το πρόβλημα με τα πλατάνια δεν είναι τωρινό. Το 2001 είχαμε βρει τα πρώτα «άρρωστα» πλατάνια στη Νέδα. Όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα έχει εντοπιστεί στη Μεσσηνία.  Είναι ο καρκίνος του πλάτανου .Κατά την άποψη μου δεν έχει δοθεί ιδιαίτερη σοβαρότητα στο θέμα. Βλέπουμε ότι αιωνόβια πλατάνια είναι ξεραμένα και κατεστραμμένα ολοσχερώς σε παραπόταμους στη Νέδα και στον Αλφειό. Υπάρχει πολύ μεγάλο πρόβλημα και δε το έχουμε αντιληφθεί.»

Ο συνηθέστερος τρόπος διασποράς του μύκητα είναι από ανθρώπινες δραστηριότητες με εργαλεία (πριόνια, αλυσοπρίονα, τσεκούρια κ.λπ.), που έχουν χρησιμοποιηθεί σε προσβεβλημένα δέντρα και στη συνέχεια σε υγιή, όπως επίσης και με τα σκαπτικά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται σε “άρρωστες” περιοχές.

Νέκρωση των δέντρων

«Το μεταχρωματικό έλκος είναι η πλέον καταστρεπτική ασθένεια του πλατάνου», όπως είπε χαρακτηριστικά στην εφ. «Πατρίς» ο κ.Γιακουμής, ενώ παράλληλα τονίζει ότι   προκαλεί  ολική νέκρωση των δένδρων.

Στο χωριό Κεφαλινού της Μεσσηνίας, ένα από τα δέντρα που νεκρώθηκαν είχε διάμετρο περίπου τρία μέτρα και ηλικία μεγαλύτερη των 200 ετών. Μέσα στα ποτάμια και τους χειμάρρους της Μεσσηνίας, η ασθένεια έχει ήδη διαδοθεί μέσω κορμών προσβεβλημένων νεκρών δένδρων, που σπάζουν και μεταφέρονται με το νερό, δημιουργώντας νέες εστίες προσβολής.

Τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα προσβεβλημένα φυτά είναι ο ξαφνικός μαρασμός σε ένα τμήμα της κόμης, συνήθως την άνοιξη και το καλοκαίρι, που οι ανάγκες του φυτού σε νερό είναι αυξημένες. Τα φύλλα κιτρινίζουν πρόωρα και μαραίνονται. Πολύ συχνά την άνοιξη, ένας κλάδος ή ολόκληρο το δένδρο μπορεί να μην αναβλαστήσει καθόλου ή οι νέοι οφθαλμοί ξαφνικά να μαραθούν και να νεκρωθούν πριν ακόμη αναπτυχθούν.

Αρχικά το Ceratocystis platani καταγράφηκε στις ΗΠΑ το 1935. Στην Ευρώπη, η ασθένεια πιθανολογείται ότι εισήχθη κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με κιβώτια από ξύλο πλατάνου που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά πολεμικού υλικού από τις ΗΠΑ. Στην Ιταλία και τη Γαλλία, η ασθένεια έχει προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Ο μύκητας έχει καταγραφεί επίσης στην Ελβετία, το Βέλγιο, την Ισπανία, την Αρμενία, ενώ υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για την παρουσία του στην Τουρκία και την Αλγερία.

Τρόπος αντιμετώπισης

«Το πρώτο στάδιο στην αντιμετώπιση της ασθένειας είναι η διάγνωση. Όσο πιο γρήγορα επισημανθεί το παθογόνο σε μια περιοχή, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να αντιμετωπισθεί ακόμα και να εξαλειφθεί», δήλωσε ο δασάρχης Ολυμπίας, επισημαίνοντας πως τα προσβεβλημένα πλατάνια καθώς και τα γειτονικά τους που είναι ύποπτα προσβολής πρέπει να υλοτομούνται και αν είναι δυνατόν να εκριζώνονται. Το παραγόμενο ξύλο, καθώς και τα υπολείμματα της υλοτομίας, πρέπει να καταστρέφονται με καύση ή να συλλέγονται σε ειδικούς χώρους υγειονομικής ταφής.

Όλη η επικαιρότητα