Χωρίς κατηγορία

Πύργος: Δυο αδέρφια «σκαλίζουν» μπαγλαμαδάκια με μεράκι, όρεξη και αγάπη

Η Πατρίς μπήκε στο εργαστήρι τους και σας ξεναγεί στην άγνωστη τέχνη της οργανοποιίας

Οργανοποιία. Μια τέχνη όχι που δεν είναι και τόσο διαδεδομένη στο ευρύ κοινό. Αλλά ακόμα υπάρχει. Άνθρωποι με μεράκι, όρεξη και αγάπη, όχι μόνο για τη μουσική αλλά και για την καλλιτεχνική οργανοποιία.

Ξεκίνησαν σαν επιπλοποιοί, αναλαμβάνοντας την επιχείρηση του πατέρα και του θειου τους, στον Πύργο. Ο λόγος για τα αδέρφια  Αθανασούλη. Τον Γιώργο και το Χρήστο. Που εδώ και 12 χρόνια ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά, με τη χειροποίητη κατασκευή μουσικών  οργάνων. Ένα επάγγελμα που δε το συναντάς εύκολα πλέον, όχι μονό στην περιοχή της Ηλείας, αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα. Μια τέχνη ελληνική, μιας και μιλάμε για παραδοσιακά μουσικά όργανα. Ο Γιώργος και ο Χρηστός ασχολούνται επαγγελματικά  με την οργανοποιία. Κατασκευάζουν από το μηδέν έγχορδα παραδοσιακά όργανα. Ξεκίνησαν από το μπαγλαμά αλλά δε σταμάτησαν εκεί. Μπουζούκι, τζουράς, ποντιακή και κρητική λύρα, είναι τα υπόλοιπα όργανα που φτιάχνουν στο εργαστήριό τους.

Τους συνάντησα στο χώρο που δουλεύουν, εκεί που περνάνε κάτι παραπάνω από τη μισή ημέρα τους. Στην οδό Χαριλάου και Ανωνύμου, όπου κάναμε μια κουβέντα γύρω από το πρωτότυπο επάγγελμά τους, κάτω από τους ήχους της λαϊκής μουσικής που ακουγόταν από το ραδιόφωνο.

Τα πρώτα βήματα στο χώρο της οργανοποιίας

Η απόφαση για να ξεκινήσουν την οργανοποιία ήταν κοινή. Κάθε αρχή και δύσκολη. Πολλά τα μυστικά τους επαγγέλματος, που απαιτεί λεπτομέρεια και σχολαστικότητα. Ο Γιώργος και ο Χρήστος ξεκίνησαν από το μηδέν, σε ένα χώρο που αν δε σε ξέρουν, δύσκολα σε εμπιστεύονται. «Είναι μέχρι να κάνεις την πρώτη κίνηση», τόνισαν χαρακτηριστικά.

 «Η κατασκευή επίπλων δυστυχώς στη χώρα μας δεν προχωράει, γιατί μπήκαν στο ‘παιχνίδι’ τα εισαγόμενα έπιπλα από το εξωτερικό, που λόγω της τιμής κατάφεραν να επιβληθούν στην αγορά. Οπότε κοιτάξαμε να κάνουμε κάτι παραδοσιακό, που δεν θα το βρεις στο εξωτερικό. Τα παραδοσιακά όργανα της ελληνικής μουσικής δεν κατασκευάζονται σε χώρες του εξωτερικού. Στην αρχή αγοράσαμε έναν μπαγλαμά και φτιάξαμε ένα αντίγραφο, το οποίο βγήκε πολύ καλό. Απευθυνθήκαμε σε μεγάλη εταιρία, δώσαμε το δείγμα που είχαμε. Μας είπαν να συνεχίσουμε αλλά και να προχωρήσουμε στην κατασκευή και άλλων οργάνων. Οπότε φτιάξαμε μια κρητική λύρα, για να ‘πιάσουμε’ την Νότια Ελλάδα και την Κρήτη, και σκεφτήκαμε να φτιάξουμε μια ποντιακή λύρα, για την Βόρεια Ελλάδα. Μετά συνεχίσαμε με το τζουρά και το μπουζούκι. Πιστεύω η επιλογή μας, να ασχοληθούμε με την οργανοποιία μας έχει δικαιώσει  μέχρι στιγμής. Είναι κάτι πρωτότυπο και δημιουργικό. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την επιλογή έπαιξαν και τα ακούσματά μας , καθώς από μικρή ηλικία ακούμε παραδοσιακή και λαϊκά τραγούδια», δήλωσε ο Γιώργος.

«Κάναμε μια έρευνα και είδαμε ότι ο μπαγλαμάς είναι από τα πιο δημοφιλή παραδοσιακά όργανα. Όπως είπε και ο Γιώργος, φτιάξαμε δοκιμαστικά έναν μπαγλαμά και μας βγήκε καλός, με εξαίρεση κάποια μικρά λάθη όπως είναι λογικό. Και μέχρι τώρα πάμε πολύ καλά και πιστεύω . Σε μια παραγωγική εβδομάδα κατασκευάζουμε περίπου 100 μπαγλαμάδες και παρά την κούραση, είμαστε πολύ ευχαριστημένοι από το αποτέλεσμα της δουλειάς μας», πρόσθεσε ο αδερφός του, Χρήστος.

Η πολύπλοκη διαδικασία της κατασκευής

Τα μηχανήματα στο εργαστήριο των αδερφών Αθανασούλη είναι όλα χειροκίνητα, γεγονός που δε τους επιτρέπει να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες, όμως κρατάνε ‘ζωντανά’ την τέχνη και το μεράκι.

Για την κατασκευή των οργάνων χρησιμοποιούνται πολλά είδη ξύλου. Λεύκα και φλαμούρι είναι από τα πιο συνηθισμένα ενώ για τις πιο απαιτητικές κατασκευές χρησιμοποιούνται η καρυδιά, η μουριά, ο έβενος και το βέγκε.

«Το είδος του ξύλου που θα χρησιμοποιήσουμε για την κατασκευή ενός οργάνου διαφοροποιείται ανάλογα με τις απαιτήσεις των αγοραστών», επισημαίνει ο Γιώργος.

Το είδος του ξύλου επηρεάζει και τον ήχο που παράγει το όργανο. Σύμφωνα με το Χρήστο, «κάθε κομμάτι του οργάνου μπορεί να κατασκευαστεί από διαφορετικό είδος. Για παράδειγμα το ‘’σκάφος’’ του οργάνου πρέπει να είναι σκληρό, όπως και το σημείο που βρίσκονται οι χορδές».

Η διαδικασία της κατασκευής ξεκινάει από ένα κομμάτι ξύλο.

«Αρχικά το ‘σημαδεύουμε’ στη μορφή που θέλουμε, ύστερα ακολουθούμε τη διαδικασία κοπής,  κόβοντας το στην πριονοκορδέλα. Μετά κολλάμε τα κομμάτια του ξύλου και το όργανο παίρνει την αρχική του μορφή. Το τοποθετούμε στο καλούπι, που έχει φτιαχτεί με το χέρι και έπειτα το τρίβουμε και το σκάβουμε, πάλι με το χέρι. Τέλος ακολουθεί η διαδικασία της τοποθέτησης της ‘ταστίερας’, που είναι αρκετά δύσκολη και αφού βαφτεί και χαραχθεί, το όργανο θα είναι έτοιμο ώστε να τοποθετηθούν και οι χορδές, που είναι και το τελικό στάδιο», δήλωσε ο Γιώργος, δίνοντας μια αναλυτική εικόνα για τη διαδικασία της κατασκευής.

Επαγγελματίες με όρεξη για δουλειά και έντονη τη θέληση για εξέλιξη

Χαρακτηριστικό της αγάπης του για τη δουλεία είναι το γεγονός ότι έχουν κατασκευάσει ένα ψαροντούφεκο, πλήρως λειτουργικό, το οποίο δώρισαν σε ένα γείτονά τους που ασχολείται με αυτό.

Τα αδέρφια Αθανασούλη, κατασκευάζουν περίπου το 60% των μπαγλαμάδων που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά και ταυτόχρονα εξάγουν μουσικά όργανα και στην Κύπρο, ενώ βρίσκονται σε συζητήσεις για εξαγωγή σε Αμερική και Αυστραλία.

«Ένα επάγγελμα που προϋποθέτει την αγάπη για το αντικείμενο. Μια τέχνη που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά», είπαν στο τέλος της συζήτησή μας, ο Γιώργος και ο Χρήστος.

Όλη η επικαιρότητα