Ηλεία

Ρομανέ χαμάτα ή… αλλιώς τσιγγάνικα μαγειρέματα!

«Στου Παπακαυκά…»!

Μια φράση, μια οδηγία, εκεί δίπλα στον Ανεμόμυλο της Αμαλιάδας, μια οικεία φράση, με εικόνες ανθρώπων δικών μας, που μιλάμε, από τους οποίους ψωνίζουμε στις λαϊκές, από τους οποίους ευτυχώς μια μειοψηφία ζητά να «ενσωματωθεί» στα δικά μας πρότυπα, γιατί η διαφορετικότητα δεν χωράει εύκολα…

Η Βασιλική Δημητρίου, η αεικίνητη κυρία και πρόεδρος του συλλόγου γυναικών της γειτονιάς Παπακαυκά κάθισε στον «θρόνο» της, άνοιξε το σπίτι της, όπως και τόσοι άλλοι, ο αγαπητός σε όλη την Αμαλιάδα Νίκος Μπατζαλής, ο Κώστας Χηνάς και πόσοι ακόμα για να μας «ταξιδέψουν» σε τσιγγάνικες κουζίνες, να μας δώσουν ένα μήνυμα εξωστρέφειας, μακριά από τα στερεότυπα που διαμορφώνονται ελαφρά τη καρδία!

Κουλτούρα, γεύσεις, ιστορία…

Ένα πραγματικά όμορφο μαγειρικό οδοιπορικό υλοποίησε ο «ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ» της εφημερίδας «Καθημερινή», ένα αφιέρωμα 42 σελίδων, παρακινώντας και τους πιο δύσπιστους να γίνουν έστω και με αυτόν τον τρόπο κοινωνοί της κουλτούρας τους, των γεύσεων, της σημαντικής τους ιστορίας στο διάβα των αιώνων.

Ρομανέ χαμάτα ή αλλιώς τσιγγάνικα μαγειρέματα. Πατροπαράδοτες συνταγές, προγονικές συνταγές, γεμάτες γεύση, αρώματα, από ανθρώπους με καθαρή ματιά, φιλόξενους, ταπεινούς, που ξέρουν τι θα πει «μοιράζομαι», εκεί στην γειτονιά του Παπακαυκά στην Αμαλιάδα…

Στολίστηκαν, έστρωσαν τραπεζομάντιλα,  έβγαλαν σερβίτσια, «σήκωσαν» μανίκια και «ξετύλιξαν» με μαεστρία την κουλτούρα όχι μόνο στο φαγητό, αλλά στην ιστορία τους, στην ίδια τους τη ζωή.

Με χαμόγελο και προσοχή… στην κάθε συνταγή, μίλησαν για τους παππούδες, τις γιαγιάδες όταν άφησαν την Πόλη, που για αιώνες ήταν η πατρίδα τους, ερχόμενοι στην Ελλάδα και «στήνοντας» τις ζωές τους στην γειτονιά που έμελλε να γίνει δική τους στην Αμαλιάδα, εκεί χαμηλά κάτω από την πλατεία Ανεμομύλου και δίπλα από την Αγία Άννα!

Περίτεχνα μαγειρέματα, τελετουργικά ψωμιά, ζύμες,  πικάντικα μπαχαρικά, χρώματα, «αφέθηκαν» ελεύθερα να συνθέσουν περιγραφές ζωής, σεβασμού, εθίμων, αγάπης και αγώνα.

Εξέχουσα θέση στην τσιγγάνικη μαγειρική, έχει το ψωμί του Εντερλέζι,  για την  μεγάλη γιορτή των τσιγγάνων  που συμπίπτει με τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου  και που τιμούν κάθε χρόνο με ένα μοναδικό  γλέντι, που ακούγεται σε ολόκληρη την πόλη μέχρι το ξημέρωμα, που αν ξυπνήσεις κατά τις 4 μπορεί και να «πετύχεις» μερικά γυρίσματα με το κλαρίνο του Σαλέα, εννοείται live!

ΓΚΟΓΚΙ, στερεότυπα και το… μήνυμα!

Ο Νικος Μπατζαλής  από τους πιο γνωστούς Ρομά του Παπακαυκά,  πρόσφατα μαζί με τον Κώστα Χηνά έγραψαν το μοναδικό ιστορικό και λαογραφικό βιβλίο ΓΚΟΓΚΙ για να μας γνωρίσουν  το πρώτο ελληνο-ρομανί λεξικό.

Όπως αναφέρει,  «αφιερώματα τέτοιου είδους  που μας κάνουν υπερήφανους, βοηθούν  ώστε να διαλυθεί η ομίχλη των «στερεότυπων”, που υπάρχει για τον κόσμο των Ελλήνων τσιγγάνων.  Τελικά, αφού είμαστε τόσο διαφορετικοί, γιατί μοιάζουμε τόσο; Πιστεύω ότι πρέπει να είναι τιμή για όλο το νόμο μας! Οι δικοί μας τσιγγάνοι είναι ένα από τα καλύτερα δείγματα ένταξης σε όλη την Ευρώπη!»

Μιλώντας στην εφ. «Πατρίς της Κυριακής» ο κ. Ν. Μπατζαλής είπε χαρακτηριστικά: «Η 26χρονη εμπειρική έρευνα μιας συγκεκριμένης διαλέκτου, που ήταν προσωπική ανησυχία, καταγραμμένη στο DNA!

Η αύρα και οι μυρωδιές, της Πολίτικης Κουζίνας, μέσα από τα “ρομανέ χαμάτα”, του ιστορικού πλέον “ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΉΣ”…(Με τη “συμβολική άσκηση αυτογνωσίας” .

Οι μαρτυρίες ζωής, που κατέγραψε ο συγγραφέας του ΓΚΟΓΚΙ-ΜΝΗΜΗ, κ. Κώστας Χηνάς… Είναι αποδείξεις ιστορικής αλήθειας, που δε χωρούν αμφισβήτηση, για την προσφυγική καταγωγή, της συγκεκριμένης πολιτισμικής ομάδας των Ελλήνων τσιγγάνων”.

Η Αμαλιάδα και ο νομός Ηλείας, στέλνουν ένα μήνυμα στην πατρίδα μας και στην Ευρώπη. Όλα είναι θέμα Παιδείας και συνθηκών διαβίωσης!

Υπάρχουν Ευρωπαϊκά Προγράμματα, για την καλυτέρευση των συνθηκών διαβίωσης, της συγκεκριμένης πολιτισμικής ομάδας του Ελληνικού λαού. Επιτέλους, ας αναζητηθούν και ας απορροφηθούν σωστά. Είναι για το καλό του συνόλου της Ελληνικής κοινωνίας…”.

Η Βασιλική Δημητρίου, στο «θρόνο» της,  ηγετική μορφή με ανησυχίες, προτάσεις και μοναδικές συνταγές  στην γειτονιά του Παπακαυκά…

Μοναδικές γεύσεις, πατρογονικές συνταγές, αφοσίωση και η χαρά της δημιουργίας στην κουζίνα…

Η κα  Μαρίκα Καραγκιόζη στο ζύμωμα και η κα Διονυσία Δημητρίου ετοίμασαν κατλαμάδες, δηλαδή τσιγγάνικες τηγανίτες!

Η Φωτεινή Δημητρίου ζυμώνει το ψωμί του Εντερλέζι, έχοντας μαζί της  την μικρή Μαλεβή!

 Βασιλική Δημητρίου και Κώστας Χηνάς με την οικογένεια τους, μπροστά από ένα μοναδικό γεύμα!

 

ΛΕΖΑΝΤΑ: Ο κ. Ν. Μπατζαλής μίλησε στην εφ. «Πατρίς της Κυριακής» για το αφιέρωμα στην τσιγγάνικη κουζίνα, αλλά και για την μοναδική έκδοση ΓΚΟΓΚΙ.

Δίπλα του ο κ. Κ. Χηνάς

Όλη η επικαιρότητα