Ελλάδα

Συγκλονίζουν τα στοιχεία της ΕΛ. ΑΣ.- Κάθε εβδομάδα κακοποιείται ένα παιδί

Η Ψυχολογική και Νομική πλευρά της παιδικής κακοποίησης – Ορόσημο για τη νομοθεσία η ηλικία των 14 ετών. 

Φρίκη και αποτροπιασμό προκαλούν τα στοιχεία κακοποίησης παιδιών για το 2020 με τη βία να θεριεύει σε βάρος τους σημειώνοντας αύξηση έως και 80% από προηγούμενα έτη.

Πρόκειται για περιπτώσεις σεξουαλικών κακοποιήσεων με πολλούς από τους θύτες να είναι άτομα από το συγγενικό και το οικείο περιβάλλον.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας την περασμένη χρονιά κάθε εβδομάδα ένα παιδί έπεφτε θύμα βιασμού.

Τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας είναι σοκαριστικά καθώς περισσότερες από 1.000 υποθέσεις απασχόλησαν το σώμα την τελευταία πενταετία με 1.181 θύματα και αφορούν βιασμούς, απόπειρες βιασμών, αποπλανήσεις, ασέλγειες κ.ά. Οι υποθέσεις που αφορούν εγκλήματα προσβολής της γενετήσια αξιοπρέπειας την περασμένη χρονιά έφτασαν τις 82 με θύματα να είναι 95 παιδιά.

Βέβαια εάν υπολογιστούν και οι υποθέσεις που παραμένουν στο σκοτάδι είτε από φόβο, είτε από ντροπή, είτε από νοητικά προβλήματα, οι αριθμοί γίνονται ακόμη μεγαλύτεροι..

Μίνα Μουρτεζά: Η εξαγορά της σιωπής του θύματος

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο δράστης, προσπαθεί να εξασφαλίσει τη σιωπή του θύματος, είτε απειλώντας και εκβιάζοντάς το -παρουσιάζοντας αρνητικές συνέπειες-, είτε καθιστώντας το «συνεργό» στην αποπλάνηση, έτσι ώστε να μην μπορεί να αποκαλύψει το τι συμβαίνει ακόμη και όταν το συνειδητοποιεί, μας εξηγεί η Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος  κ. Μίνα Μουρτεζά. Και προσθέτει «είναι πιθανό να ρίξει το φταίξιμο στο παιδί, κατηγορώντας το και κάνοντας το να νιώθει υπεύθυνο και να νιώθει τύψεις, επειδή απολαμβάνει την προσοχή και το ενδιαφέρον που του δίνεται από το δράστη. Παιδιά και έφηβοι που χαρακτηρίζονται από ανωριμότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ζουν σε αυταρχικό περιβάλλον χωρίς κατανόηση νιώθουν αναξιόπιστοι μπροστά στη σημαντικότητα ενός ενήλικα -που πολλές φορές αποτελεί πρόσωπο αποδοχής, γεγονός που ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες καταγγελίας του περιστατικού. Έτσι το παιδί ή ο έφηβος κάτω από τέτοιες συνθήκες νιώθει ντροπή, φόβο, άγχο, αγωνία και ότι δε θα μπορέσει να γίνει κατανοητό το πρόβλημά του.

Οι επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή       

Η κακοποίηση στην παιδική ηλικία επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στο άτομο, οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλη ένταση, με αποτέλεσμα να διατηρούνται και στην ενήλικη ζωή, επισημαίνει η κ. Μουρτεζά  και προσθέτει «επηρεάζουν τη λειτουργικότητά του σε σωματικό, συμπεριφορικό, συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο και χρήζουν συχνά θεραπευτικής παρέμβασης, ώστε να αντιμετωπιστούν. Ως μακροπρόθεσμες συνέπειες αναφέρονται συχνά σωματικά προβλήματα που συνεχίζουν κατά την ενηλικίωση κατάθλιψη και σκέψεις αυτοκτονίας λόγω αυτό-κατηγορίας, μετατραυματική αγχώδης διαταραχή, διαταραχές στην πρόσληψη τροφής και στον ύπνο, αισθήματα ενοχής, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαστρεβλωμένη αντίληψη για την σεξουαλικότητα  κ.ά.

 

Μαρία Μπακατσέλου:  Ξέρουν τις επιπτώσεις αλλά διαπράττουν βία

Αρκετά παιδιά πέφτουν θύµατα κακοποίησης ακόμη και από τους γονείς τους, οι οποίοι χρησιµοποιούν τη βία ως µέσο πειθαρχίας, αλλά και από πρόσωπα του περιβάλλοντος τους. Τα αίτια του φαινοµένου κακοποίησης, εξαρτώνται από το εκάστοτε κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο και µε το πόσο ανεκτική και επιτρεπτική είναι µια κοινωνία στην άσκηση βίας ως µέσο πειθαρχίας και διαπαιδαγώγησης. Οι υποβαθµισµένες µορφωτικές, κοινωνικές και οικονοµικές συνθήκες ενοχοποιούνται για την επιθετική συµπεριφορά, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι κακοποίηση δε µπορεί να εµφανιστεί και σε ανώτερα κοινωνικά στρώµατα. Το «γιατί» κάποιος φέρεται έτσι και το «γιατί» κάποιος εγκληματεί, όπως μας εξηγεί η Νομικός κ. Μαρία Μπακατσέλου, είναι δύο διαφορετικά ζητήματα, τα οποία χρήζουν διαφοροποιημένης ερμηνείας. Είναι άλλωστε ιδιαίτερα δύσκολο να ξεχωρίσεις τους γενικούς κοινωνικούς παράγοντες που in abstracto διευκολύνουν την εγκληματικότητα, από τους συγκεκριμένους που in concreto οδήγησαν τον εγκληματία στην πράξη του και εκείνους που έπεισαν τον νομοθέτη να ρυθμίσει, με τον α’ ή β’ τρόπο, την ποινική /σωφρονιστική πλευρά της υπόθεσης. Γενικά, όσο φοβάται η κοινωνία τον εγκληματία, άλλο τόσο φοβάται και ο εγκληματίας την κοινωνία. Φυσικά και οι επιπτώσεις είναι γνωστές σε αυτούς που διαπράττουν βία, παρόλα αυτά είναι κάτι το οποίο οι περισσότεροι από αυτούς δεν μπορούν να το αποφύγουν. Δεν υπάρχει κοινωνία τονίζει η κ. Μπακατσέλου η οποία δεν έρχεται αντιμέτωπη με το πρόβλημα αυτό. Η μορφή της αλλάζει και γι αυτό οι πράξεις δεν είναι παντού ίδιες, αλλά παντού και πάντα υπήρχαν άνθρωποι που η συμπεριφορά τους επέσυρε ποινικές κυρώσεις εις βάρος τους και θα πρέπει να θιγεί το ζήτημα πότε ένας ανήλικος θεωρείται σεξουαλικά ώριμος για να συνάπτει ελεύθερα σχέσεις.

Η ηλικία καθορίζει τις ποινές των πράξεων

Στο ερώτημα για ποιο λόγο τα άτομα που έχουν διαπράξει εγκλήματα κατά ανηλίκων αποφυλακίζονται μετά από λίγα χρόνια, προκαλώντας την αντίδραση της κοινής γνώμης, η κ. Μπακατσέλου αναφέρει :

Ο νομοθέτης διαβαθμίζει το αξιόποινο και την τιμωρία με κριτήρια. Ο βιασμός απαιτεί βία και τιμωρείται με κακουργηματικές ποινές. Στα έτερα δύο αδικήματα που αφορούν σε ανήλικο, το ύψος της τιμωρίας διαβαθμίζεται ανάλογα με την ηλικία του ανηλίκου. Σε αυτά μάλιστα τα δύο αδικήματα, δεν υπάρχει βία σε βάρος του ανηλίκου αλλά προφανώς συναίνεσή του. Έτσι, η τιμωρία διαβαθμίζεται αν ο ανήλικος είναι 12 ετών, αν είναι μεγαλύτερος των 15 ετών και αν είναι μέχρι 14 ετών. Επίσης υπολογίζεται εάν η αποπλάνηση γίνεται από πρόσωπο στο οποίο έχουν εμπιστευτεί τον ανήλικο π.χ δάσκαλος, παππούδες κλπ. Κατά την γνώμη μου η διαβάθμιση του νομοθέτη είναι σωστή, παρόλα αυτά θα ήθελα και περαιτέρω διαβάθμιση και μετά τα 15 έτη, δηλαδή 15-16 ετών, 16-17 ετών, 17-18 ετών.

«Πράξη» σε ανήλικο κάτω των 14 ετών τιμωρείται κακουργηματικά

 

Στο ερώτημα, αν θα είχαμε πιο αυστηρούς νόμους θα είχαμε λιγότερη βία, η κ. Μπακατσέλου απαντά «Ίσως η κινητικότητα που έχει υπάρξει στον δημόσιο διάλογο σε σχέση με τις σεξουαλικές σχέσεις ενηλίκων με ανήλικους, να μην έχει διαχωρίσει το ζήτημα του αν αναπτύχθηκαν με βία ή αποπλάνηση. Αμφότερες οι μορφές σεξουαλικών σχέσεων τιμωρούνται και κολάζονται ποινικά. Υπενθυμίζω, όταν υπάρχει βιασμός ή αποπλάνηση σε σχέση με ή χωρίς εμπίστευση με πρόσωπο κάτω των 14 ετών, η πράξη τιμωρείται κακουργηματικά. Ίσως κατά την γνώμη μου, θα μπορούσε να υπάρξει μία περαιτέρω διαβάθμιση και κατ΄ επέκταση μία βαρύτερη ποινική μεταχείριση μέχρι και τα 16 έτη.».

Όλη η επικαιρότητα