Κινηματογράφος

Έγκλημα στον Νείλο: Τρεις διαφορετικοί Πουαρό, μια μοναδική ιστορία μυστηρίου

Το «Έγκλημα στο Νείλο», ένα από τα διασημότερα μυθιστορήματα της Αγκάθα Κρίστι, είναι μια ιστορία με έρωτες, φόνους, αντιζηλίες και πολύ μυστήριο...
Ακούστε το άρθρο

Πριν από λίγες ημέρες, ο πιο διάσημος ντετέκτιβ στον κόσμο, ο Ηρακλής Πουαρό, επέστρεψε στις κινηματογραφικές αίθουσες, μέσα από τη νέα σκηνοθετική δουλειά του Κένεθ Μπράνα, και τον ίδιο, στον ρόλο του αγαπημένου ήρωα της Αγκάθα Κρίστι.

Μετά το ριμέικ του «Έγκλημα στο Όριαν Εξπρές», σειρά έχει το «Έγκλημα στο Νείλο» και η εκδοχή του Μπράνα, σε ένα από τα δημοφιλέστερα μυθιστορήματα της Αγκάθα Κρίστι.

Μια ιστορία με έρωτες, φόνους, αντιζηλίες και πολύ μυστήριο, που μεταφέρθηκε από το χαρτί, τόσο στην μικρή και την μεγάλη οθόνη, όσο και στο  θεατρικό σανίδι και το ραδιόφωνο. Ενώ, έγινε ακόμη κόμικ και βιντεοπαιχνίδι.

Η πρώτη αγγλική έκδοση

Στο «Έγκλημα στο Νείλο» ή «Death on the Nile», όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος, βρίσκουμε τον διάσημο ντετέκτιβ, προσκεκλημένο σε μια εξωτική περιπέτεια, με κρουαζιερόπλοιο, στο Νείλο, με αφορμή τον γάμο μια βαθύπλουτης κληρονόμου. Το ειδυλλιακό σκηνικό διαλύεται όταν γίνεται ένας φόνος και όλοι οι επιβάτες θεωρούνται ύποπτοι, αφού καθένας από αυτούς είχε τους λόγους του για να νιώσει ικανοποίηση από το έγκλημα αυτό.

Το βιβλίο

Το μυθιστόρημα της «βασίλισσας» του εγκλήματος, εκδόθηκε για πρώτη φορά το Νοέμβριο του 1937. Από τότε μέχρι και σήμερα, έχει κυκλοφορήσει σε διάφορες μεταφράσεις και εκδόσεις.

Μια από τις πιο πρόσφατες εκδόσεις που ξεχωρίσαμε, είναι εκείνη του εκδοτικού οίκου «Ψυχογιός» (θα βρείτε το βιβλίο εδώ).

Έγκλημα στο Νείλο (ταινία, 1978)

Το «Έγκλημα στο Νείλο», μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στην μεγάλη οθόνη, το 1978, σε σκηνοθεσία του Τζον Γκιλέρμιν. Τον τετραπέρατο Βέλγο ντετέκτιβ, Ηρακλή Πουαρό, υποδύεται εδώ, ο σερ Πίτερ Ουστίνοφ.

Ο Ουστίνοφ, δύο φορές βραβευμένος με Όσκαρ, πλαισιώνεται από ένα καστ, μεγάλων αστέρων, όπως η Μία Φάροου, στον ρόλο της Ζακλίν ντε Μπελφόρ, ο Σάιμον ΜακΚόρκιντεϊλ, στον ρόλο του συζύγου της Λινέτ Ρίτζγουεϊ, η Άντζελα Λάνσμπερι στον ρόλο της Σάλομι Όττερμπουρν, η Μπέτι Ντέιβις, στον ρόλο της κυρίας Βαν Σκάιλερ, η Μάγκι Σμιθ, στον ρόλο της Μις Μπάουερς κ.α.

Ο Ουστίνοφ, υποδύθηκε τον διάσημο ντετέκτιβ για πρώτη φορά, σε αυτήν την ταινία, ενώ ακολούθησαν ακόμη πέντε… και πως αλλιώς, αφού οι κριτικές που γράφτηκαν για την ερμηνεία του και το ξεχωριστό του μουστάκι, ήταν διθυραμβικές.

Η εκδοχή του Τζον Γκιλέρμιν, πάνω στο αριστούργημα της Αγκάθα Κρίστι, είναι συναρπαστική. Η ατμόσφαιρα, τα κοστούμια, οι ερμηνείες και φυσικά… ο Ουστίνοφ. Ένας Ηρακλής Πουαρό, λίγο διαφορετικός, απ’ ότι θα τον φανταζόμασταν, διαβάζοντας το βιβλίο.

Ο έμπειρος ηθοποιός, δίνει στον ήρωά του, ένα πιο «ανθρώπινο» πρόσωπο, του προσδίδει ακόμη και κάποια κωμικά στοιχεία -απαραίτητα για τις ανάσες του θεατή-, ενώ τέλος, παρά το απρόσιτο της τεράστιας ευφυίας του ήρωα, τον κάνει να δείχνει αξιαγάπητος. Η ταινία απέσπασε πολλά βραβεία, μεταξύ αυτών, ένα βραβείο Όσκαρ και ένα BAFTA (Καλύτερος Σχεδιασμών Κοστουμιών), στον Άντονι Πάουελ, καθώς και μια Χρυσή Σφαίρα (Κατηγορία: Β’ Γυναικείου Ρόλου), στην Άντζελα Λάνσμπερι.

Ο σερ Πίτερ Ουστίνοφ, στην σπουδαία καριέρα του μας χάρισε μοναδικές ερμηνείες. Για παράδειγμα, ως Βαριάτος, στην ταινία «Σπάρτακος» ή ως Σίμπσον, στο «Τοπ Καπί», ρόλοι που του χάρισαν και το χρυσό αγαλματίδιο. Παρόλα αυτά, στο ευρύ κοινό, η φιγούρα του είναι ταυτισμένη με εκείνη του ιδιοφυή, ντετέκτιβ της Αγκάθα Κρίστι, γεγονός που ποτέ δεν έδειξε να τον ενοχλεί, φυσικά.

Οι περιπέτειες του Ηρακλή Πουαρό – Έγκλημα στο Νείλο (σειρά, 2004)

Το φαινόμενο Πουαρό, η αλλιώς η σειρά «Οι περιπέτειες του Ηρακλή Πουαρό», προβλήθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1989, και συνεχίστηκε έως και το 2013. Ο Ντέιβιντ Σάτσετ επί 24 χρόνια, ήταν ο ντετέκτιβ, «Ηρακλής Πουαρό».

Ο ίδιος είχε πει σε συνέντευξη του: «Η σκηνοθετική εντολή που είχα, ήταν να υποδυθώ τον Πουαρό, όπως ακριβώς τον έγραψε η Κρίστι. Ημουν ο Πουαρό που ονειρεύτηκε η Αγκάθα».

Ως μεγάλη θαυμάστρια της Αγκάθα Κρίστι, αλλά και της συγκεκριμένης σειράς, δεν θα άλλαζα ούτε «και» από αυτήν την δήλωση του Σάτσετ.

Στο δικό μου μυαλό, όταν ακούω το όνομα «Ηρακλής Πουαρό», η σκέψη μου τρέχει κατευθείαν στον Ντέιβιντ Σάτσετ… στο πάντοτε περιποιημένο μουστάκι του, στο καλοσυνάτο του βλέμμα και στην θλίψη που έκρυβε συχνά, στο χαρακτηριστικό κοφτό περπάτημα του, και κυρίως στον τρόπο που κατάφερε -όχι να υποδύεται τον Πουαρό- αλλά να είναι ο Πουαρό.

Το «Έγκλημα στο Νείλο», έρχεται στην 9η σεζόν της σειράς, και στο επεισόδιο 3. Εδώ, ο Σάτσετ, περιτριγυρίζεται από ένα έξοχο καστ: Τζέιμς Φοξ, Έμα Γκρίφιθς Μάλιν, Τζέι Τζέι Φίλν, Έμιλυ Μπλαντ, Φράνσις ντε λα Τουρ κ.α.

Παρότι είναι επεισόδιο σειράς, κι όχι κινηματογραφική παραγωγή, δεν έχει να ζηλέψει τόσα πολλά από την ταινία του Τζον Γκιλέρμιν.

Άλλωστε, τα περισσότερα επεισόδια του σόου, κυρίως από την 4η σεζόν και έπειτα, πιο ορθά θα χαρακτηρίζονταν τηλεταινίες, παρά επεισόδια μιας τηλεοπτικής σειράς.

Εδώ, ο Σάτσετ, αν μου επιτρέπεται ο όρος, είναι ένας πιο εσωστρεφής Πουαρό, σε σύγκριση με τον Ουστίνοφ. Ακολουθεί ευλαβικά τις περιγραφές της συγγραφέως, και σαν μαέστρος μια καλοκουρδισμένης ορχήστρας, μας συμπαρασύρει σε ένα γεμάτο σασπένς και μυστήριο σύμπαν, όπου είναι σχεδόν ακατόρθωτο να «βρούμε τον δολοφόνο», προτού ο ίδιος αποφασίσει να μας τον αποκαλύψει.

Έγκλημα στο Νείλο (ταινία, 2022)

Πάμε τώρα στον Ηρακλή Πουαρό, του Κένεθ Μπράνα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε τον Βρετανό ηθοποιό και σκηνοθέτη, να υποδύεται τον διάσημο ντετέκτιβ.

Προηγήθηκε το «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές», το οποίο μάλιστα δεν είχε λάβει και τις καλύτερες κριτικές… Εκεί, είδαμε τον Μπράνα, ως έναν αρκετά διαφορετικό Πουαρό. Όπως είχε γράψει ο Τάσος Μελεμενίδης, στο Cinemagazine: «Ο Πουαρό του Μπράνα παραπέμπει σε μια μοναχική, θεανθρωπική μορφή που λύνει γρήγορα το έγκλημα αλλά πρέπει να αποφασίσει για την ηθική σκοπιά του.» 

Ένας μυημένος θα μου έλεγε ότι «ναι, αλλά κι ο Σάτσετ, αντίστοιχα, στην μεταφορά του ίδιου έργου, εστίασε αρκετά στην ηθική του ήρωα του». Ναι αλλά για να το πω, με απλά λόγια, ο Μπράνα μάλλον… το παράκανε!

Ας μη σταθούμε όμως άλλο στο «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές». Πάμε στο σήμερα, και στο «Έγκλημα στον Νείλο», το οποίο πριν από λίγες ημέρες βγήκε στις αίθουσες.

Εδώ, ο Κένεθ Μπράνα, επιστρέφει πιο «σίγουρος», και έχοντας μάλλον μάθει από τα λάθη του, στην προηγούμενη του προσέγγιση στον χαρακτήρα του μεγαλοφυούς ντετέκτιβ.

Ο ήρωας του πλέον, μοιάζει περισσότερο με τον Πουαρό που μας περιγράφει η Αγκάθα Κρίστι. Είναι ο οξυδερκής, αδιάκριτος, πολυμήχανος Βέλγος ντετέκτιβ που θέλαμε να δούμε. Τα στοιχεία που σε αυτήν την ταινία, του προσδίδει ο Μπράνα, δεν ξενίζουν. Ίσα ίσα, αν έχεις υπάρξει φαν του Σάτσετ, στον θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει εδώ κάποια προσπάθεια αντιγραφής. Μάλλον έμπνευση θα την χαρακτήριζα. Ο Κένεθ Μπράνα εμπνεύστηκε από τον Σάτσετ, κι αυτό γίνεται φανερό σε όλα τα ανθρώπινα στοιχεία του ήρωα, που φανερώνει. Από την χαρά, μέχρι την οδύνη, από την οπτική του στον έρωτα, μέχρι την αποδοχή του θανάτου.


*Το Έγκλημα στον Νείλο, προβάλλεται από την περασμένη Πέμπτη, και στους κινηματογράφους της Ηλείας (δείτε το πρόγραμμα προβολών εδώ).

Όλη η επικαιρότητα