Αρθρογραφία

Ηθική-επιστήμη-χρέος του επιστήμονα

”Το πιο θλιβερό στη ζωή αυτή τη στιγμή είναι ότι η επιστήμη συγκεντρώνει γνώση πολύ πιο γρήγορα απ΄ ότι η κοινωνία σοφία”  ΙΣΑΑΚ ΑΣΙΜΩΦ

Όσο ο ανθρώπινος νους προχωρεί πιο πολύ στην έρευνα κι αναπτύσσεται, τόσο περισσότερο υποχωρεί η γνώμη ότι η αξία της επιστήμης έγκειται στις υλικές ωφέλειες που απορρέουν από αυτήν κι όχι στις ηθικοπνευματικές ωφέλειες που προσφέρει στον άνθρωπο. Η καταξίωση της ζωής του ανθρώπου δεν εξαρτιέται από το μέγεθος της απόλαυσης των υλικών αγαθών, από την άνευ όρων υποταγή του στο πνεύμα ενός αχαλίνωτου ευδαιμονισμού, με όλες τις αρνητικές επιδράσεις στον τομέα των ανθρωπιστικών αξιών. Ούτε βέβαια, οι ωφέλειες της επιστημονικής ανάπτυξης μπορούν να ταυτιστούν με τις θεωρίες του ιδεαλισμού που θέλει τα επίγεια αγαθά κτήματα των εκμεταλλευτριών τάξεων και τα ‘ ουράνια αγαθά ’ απόλαυση των φτωχών και καταπιεσμένων. Η επιστήμη πρέπει να βελτιώνει τις συνθήκες ζωής ολόκληρης της ανθρωπότητας και κύριος σκοπός της πρέπει να είναι η καλυτέρευση όχι μόνο των υλικών αλλά και των ηθικοπνευματικών συνθηκών όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων. Μόνο υπό αυτές τις συνθήκες θα συντελέσει η  πολύπλευρη ανάπτυξη της επιστήμης στον εξευγενισμό των ηθών και την εξύψωση της κοινωνίας για την πραγματοποίηση ανώτερων ιδανικών, παράλληλα με την επίλυση των ζωτικών υλικών προβλημάτων. Ο επιστήμονας και οι γνώσεις του έγιναν η τεράστια οικονομική δύναμη της εποχής μας που πρόσφερε στον άνθρωπο το απεριόριστο πλήθος των ανέσεων και των ευκολιών. Δυστυχώς όμως δεν εξυπηρέτησαν όλους τους λαούς και όλες τις κοινωνικές τάξεις, αφού η απόλαυση των αγαθών είναι προνόμιο μιας πολύ περιορισμένης μερίδας ανθρώπων.

Τα επιστημονικά επιτεύγματα μπορούν να δώσουν στους ανθρώπους τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν συλλογική δύναμη, για την ικανοποίηση των απαιτήσεων της ζωής. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν μέσο διαφωτισμού, που θα διασκορπίσει τα σύννεφα της πλάνης και της προκατάληψης και θα βοηθήσει τον άνθρωπο στη γνώση του βαθμιαίου ξεκαθαρίσματος των κάθε λογής ανοησιών που επινοούσε η παγκόσμια αντίδραση και η αντικατάστασή τους με τα φωτοβόλα διδάγματα της αλήθειας. Ατελείωτες σειρές από αποπροσανατολιστικά μυθεύματα, αντεπιστημονικές  θεωρίες, σκοταδιστικές και δογματικές διδασκαλίες αχρηστεύτηκαν και αμέτρητες άλλες περιμένουν την ίδιας τύχη εξαιτίας της επιστημονικής προόδου. Στο σημείο αυτό με έμφαση τονίζουμε ότι οι επιστήμονες θεωρούσαν τον εαυτό τους ελεύθερο και χωρίς καμιά δέσμευση. Νόμιζαν ότι ήταν αυτοί οι ίδιοι που κατεύθυναν τις έρευνές τους  για το καλό της ανθρωπότητας η για να ικανοποιήσουν τη δίψα της γνώσης τους και ότι η κοινωνία ήταν έτοιμη να τους τιμήσει και να τους ανταμείψει. Όμως  ο επιστήμονας δουλεύει περισσότερο  για το κέρδος ορισμένων και λιγότερο για την κοινή ευημερία. Δεν υπάρχουν όρια πλέον, η κλωνοποίηση, η κακή χρήση της πυρηνικής ενέργειας, τα αμφίβολης ποιότητας πειράματα αποδεικνύουν το παραπάνω. Οι ίδιοι οι επιστήμονες έχασαν την ανεξαρτησία τους και έγιναν υπάλληλοι και πειθήνια όργανα των ισχυρών του κράτους. Η επιστήμη  δυστυχώς προωθείται περισσότερο στους τομείς  που συμφέρουν τους λίγους και κυρίως στην εξυπηρέτηση στρατιωτικών σκοπών. Με αυτόν τον τρόπο κατάφεραν να κάνουν την επιστήμη όχι πηγή δύναμης για τον άνθρωπο, αλλά απειλή θανάτου, φόβου και αγωνίας.

Αίτημα λοιπόν πρωταρχικό της εποχής μας είναι ο επιστήμονας να μπει στην υπηρεσία του λαού και να βοηθήσει την εργασία, να γίνει το επιστημονικό τμήμα της εργασίας, που θα κάνει τις έρευνες, τις εφευρέσεις και το θεωρητικό έργο που θα χρησιμεύει σαν επέκταση και σαν τελειοποίηση της παραγωγής. Ο επιστήμονας επιβάλλεται να επιταχύνει τα βήματά του και να περιορίσει τη δραστηριότητά του στην αναζήτηση των ωφέλιμων εφευρέσεων και την έρευνα του ίδιου του ανθρώπου ,για την ηθική του βελτίωση. Μόνο έτσι θα μπορέσει ο άνθρωπος να μεταβληθεί σε ανώτερο πνευματικό ον, να απαλλαγεί από τη σκληρότητα και την αδιαφορία που τον έντυσε το στενό και άκαρδο υλικό συμφέρον και να πετύχει νέους ηθικοπνευματικούς άθλους.

Όλη η επικαιρότητα