Πολιτισμός

Με επιρροές από Comics, ταινίες επιστημονικής φαντασίας, βιντεοπαιχνίδια και από τη λαϊκή pop κουλτούρα

Ο ζωγράφος Κων. Παπαμιχαλόπουλος στην εφημ. Πατρίς

Είναι διδάκτορας του Τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου, με μεταπτυχιακό στις «Ψηφιακές Μορφές Τέχνης», εμπνεύστηκε και δημιούργησε την έκθεση «Παλιγγενεσία»  που φιλοξενείται στο Μουσείο των Αθηνών και θεωρεί την τεχνολογία μέρος της ζωγραφικής επισημαίνοντας «Ο όρος ‘’τέχνη’’ υποδηλώνει την έννοια του τεχνητού, του τεχνουργήματος και επιπλέον εμπεριέχεται ως συστατικό μέλος στην έννοια της τεχνολογίας στο στοιχειώδες επίπεδο της γλώσσας. Τα ίδια τα υλικά της ζωγραφικής είναι απολύτως τεχνητά, αποτέλεσμα τεχνολογιών.                   

Η τεχνολογία εν γένει είναι ο φακός, το αναγκαίο φίλτρο, μέσω του οποίου η αβυσσαλέα πραγματικότητα καθίσταται για εμάς κατάτι πιο διαχειρίσιμη. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε πως ο φυσικός χώρος του ανθρώπου είναι ο τεχνικός πολιτισμός που ο ίδιος εδώ και χιλιετίες δημιουργεί για να μπορέσει, όχι απλώς να επιβιώσει, αλλά να προοδεύσει και να μεγαλουργήσει.». Ο λόγος για τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο τον εμπνευσμένο και από τους κορυφαίους της γενιάς του ζωγράφο, με την τόσο ιδιαίτερη προσέγγιση των έργων του,  ο οποίος έλκει την καταγωγή του από την Ηλεία. Έναν άνθρωπο με ευγένεια, αστείρευτο χιούμορ, με κατάρτιση και γνώσεις που πολλοί θα ήθελαν να έχουν στο βιογραφικό τους.

Tί σας ενέπνευσε για να δημιουργήσετε την έκθεση «Παλιγγενεσία» η οποία φιλοξενείται στο Μουσείο των Αθηνών ; 

Γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επαναστάσεως. Πρόκειται για ένα γεγονός κεφαλαιώδους σημασίας, όχι στενά ελληνικού ενδιαφέροντος, αλλά ευρωπαϊκής εμβέλειας, δεδομένου του ότι ήταν η πρώτη εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την γέννηση ενός νέου εθνικού κράτους, σχεδόν εκ του μηδενός. 

Για έναν Έλληνα ζωγράφο του 21ου αιώνα υπάρχουν δύο επιλογές. 

Από τη μια να ζωγραφίσω τους ήρωες και το έπος του 1821 αναμασώντας ρετσέτες του 19ου αιώνα, εκτελώντας έργο αναπαλαίωσης. Αναπαλαιώνω όμως σημαίνει πως θεωρώ αυτή την παράδοση νεκρή. Ο άλλος δρόμος, τον οποίο προφανώς επέλεξα, είναι να ζωγραφίσω τους γίγαντες αυτούς του ’21 σαν τα μυθικά όντα που πλέον για πολλούς από εμάς είναι. 

Μιλήστε μας για την τεχνική που χρησιμοποιείτε ;

Ως ζωγράφος εκ των πραγμάτων χρησιμοποιώ παλαιές τεχνικές, πρακτικά αρχαίες. Κυριολεκτικά αρχαίες, δεδομένου του ότι ο άνθρωπος ζωγραφίζει πριν καλά καλά μιλήσει, ήδη από τις σπηλαιογραφίες του 30000 π. Χ. στην Altamira.

Οι αναφορές μου για την Παλιγγενεσία ξεκινούν από τα ίδια τα πορτρέτα των ηρώων τα οποία έχουν φτάσει ως εμάς υπο την μορφή ζωγραφιών, χαρακτικών ή γλυπτών. Τα πρότυπα αυτά όμως εμπλουτίζονται από την εμπειρία μου με τα comics, τα βιντεοπαιχνίδια, τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας και από τη λαϊκή pop κουλτούρα. 

Ποια έκθεση θεωρείτε σταθμό στην καριέρα σας ;

Την έκθεση «Το Μεγάλο Χρυσό Δωμάτιο» (2015) στο Λουτρό των Αέρηδων του τότε Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, νυν Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού. 

Η αγαστή συνεργασία με την διευθύντρια κ. Έλενα Μελίδη και τις συνεργάτιδές της κυρίες Νίκη Δάφνη και Ιωάννα Πάλλα, αλλά και η υποστήριξή όλου του προσωπικού, ήταν καθοριστική για την επιτυχία του εγχειρήματος. 

 Επρόκειτο για μια έκθεση που έλαβε χώρα μετά από μια συνειδητή επί ετών παύση και απομόνωσή μου και οριοθέτησε μια σημαντική μεταστροφή της ζωγραφικής μου. Η μεταστροφή αυτή δεν αφορούσε μόνο τα υλικά της ζωγραφικής μου ή το ύφος της. Σήμανε και μια αλλαγή στον τρόπο που διαχειρίζομαι το έργο μου. Ήταν επίσης η αρχή μιας σειράς εξαιρετικών συνεργασιών με μουσεία, κρατικά και ιδιωτικά, και η συνομιλία των έργων μου με μνημεία και τέχνεργα από την πλούσια ελληνική καλλιτεχνική παράδοση – είτε μιλάμε για το κτήριο του λουτρού των Αέρηδων, για τον υπέροχο κήπο του Εθνικού Αρχαιολογικού (2016), την λαογραφική συλλογή του Μουσείου Βορρέ (2017 – 2018), την συνομιλία με τον αρχαϊκό αμφορέα του Εξώμβουργου στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Τήνου (2019) ή την συνύπαρξη με τα χαρακτικά και τις υδατογραφίες των συλλογών του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών τώρα στην «Παλιγγενεσία».

Πώς μπήκε η ζωγραφική στη ζωή σας ;

Μέσω των comics. Μεγάλωσα στην Γλυφάδα του 1970 και του ‘80, όποτε, λόγω Αμερικανικής Βάσης, υπήρχαν παντού comics. Αυτά διάβαζα, αυτά αντέγραφα. Ήθελα να σπουδάσω στο εξωτερικό εικονογράφηση. Οι γονείς μου όμως και ο νονός μου, ο μαιευτήρας Χρήστος Τζώρτζης, προσπαθούσαν να με μεταπείσουν για να πάω στην Καλών Τεχνών της Αθήνας και μετά, κατόπιν ωριμοτέρας σκέψεως, να αποφασίσω τι θέλω να σπουδάσω ως μεταπτυχιακός. Δεν είχα πειστεί επ’αυτού έως ότου επισκέφτηκα το Μουσείο Τσαρούχη που βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το σχολείο όπου ήμουν εσώκλειστος, την Σχολή Αναβρύτων. Εκείνη την ημέρα, η πρώτη εκείνη συνάντηση με το έργου αυτού του μέγιστου ζωγράφου, μου άλλαξε τη ζωή. 

Ποιος ήταν ο παιδικός σας ήρωας ;

Ο πατέρας μου. 

Έλκετε την καταγωγή σας από τον Πύργο, τον επισκέπτεστε ;

Όχι όσο θα ήθελα. Η πιο πρόσφατη φορά που ήρθα στη Ηλεία ήταν όταν ταξιδέψαμε οικογενειακώς στην Αρχαία Ολυμπία, σε αυτόν τον υπέροχο τόπο. Περάσαμε και από τη Βαρβάσαινα, γενέτειρα του πατέρα μου και επισκεφτήκαμε την γιαγιά μου για να δει τα δισέγγονά της.

Όλη η επικαιρότητα