Ηλεία

Οδοιπορικό στη Σμέρνα: Το «μπαλκόνι» του Δημου Ζαχάρως!

Οδοιπορικό της εφ. «Πατρίς» στα χωριά της Ηλείας
Ακούστε το άρθρο

Στη Σμέρνα, ένα πανέμορφο χωριό του δήμου Ζαχάρως, ταξιδευει σημερα η «Πατρίς της Κυριακής». Η Σμέρνα, βρίσκεται στην κορυφή του όρους Λαπίθα, 15 χιλιόμετρα από τη Ζαχάρω Ηλείας, σε υψόμετρο 650 μέτρων.

Στο χωριό εξαιτίας του υψομέτρου του, το χειμώνα παρατηρείται συχνά το φαινόμενο της χιονόπτωσης που καλύπτει μια μεγάλη έκτασή του. Πολλοί άνθρωποι, από διάφορα μέρη της Γης,  πηγαίνουν στο χωριό για να επισκεφτούν το εκκλησάκι της Παναγίας και να θαυμάσουν τη θέα από ψηλά ή ακόμα και για να παίξουν με το χιόνι.

Από που πήρε το όνομα «Σμέρνα»

Σύμφωνα με τη μυθολογία, πήρε το όνομά της είτε από κάποιον Σμυρνή ο οποίος εγκαταστάθηκε στο χωριό την εποχή της Τουρκοκρατίας, είτε από το ψάρι Σμέρνα , καθώς ο κάμπος που υπάρχει σήμερα ήταν κάποτε λίμνη.

Η ιστορία του χωριού

Βασιζόμενοι στις παραδόσεις, το 1825, όταν ο Ιμπραήμ βρισκόταν στο χωριό, είδε καπνούς από τα φλεγόμενα πλοία του στην ναυμαχία του Ναυαρίνου. Μαζί με αυτά έγιναν καπνός και τα όνειρά του να γίνει ηγέτης του Μοριά. Το χωριό κάηκε από τον ίδιο στις 7 Σεπτεμβρίου του 1825 και το κατέλαβε ξανά ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης την 1ηΟκτωβρίου του 1825.

Η ζωή στα παλαιότερα χρόνια

Τα παλιότερα χρόνια, το χωριό ήταν γεμάτο ζωή. Οι μόνιμοι κάτοικοι ήταν περίπου εξακόσιοι. Ενώ τώρα δεν υπερβαίνουν τους 100! Λειτουργούσε δημοτικό σχολείο, τέσσερα καφενεία, μπακάλικο, ενώ τα μικρά παιδιά ήταν αυτά που έδιναν τη χαρά, το κέφι και την ζωντάνια στο χωριό. Τα κύρια επαγγέλματα του χωριού ήταν η καλλιέργεια της Γης και η κτηνοτροφία. Τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, οι άνθρωποι συνήθιζαν να μαζεύονται στα σπίτια τους για το οικογενειακό τραπέζι και ύστερα τα παιδιά, από κάθε γωνιά του χωριού, έβγαιναν στους δρόμους για παιχνίδι ρίχνοντας δυναμιτάκια και βεγγαλικά, ενώ οι μεγάλοι έβαζαν δυνατά τη μουσική και έβγαιναν στους δρόμους για χορό. Επίσης, γιόρταζαν και το καρναβάλι.

Πολιούχος της Σμέρνας ο Άγιος Γεώργιος

Ο Άγιος Γεώργιος είναι ο πολιούχος της Σμέρνας και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Κάθε χρόνο στη γιορτή του, όσες γυναίκες έχουν στην οικογένειά τους κάποιον με αυτό το όνομα, πάνε στην εκκλησία πρόσφορο ή πολλές φορές στρώνουν στο δρόμο έξω από το σπίτι τους ένα χαλί στο οποίο βάζουν ένα τραπέζι και πάνω έχουν την εικόνα του Αγίου, ένα αναμμένο κερί, λιβάνι και κάποιες φορές ένα γλυκό. Όταν τελειώσει η λειτουργία στην εκκλησία, κάνουν περιφορά της εικόνας σε όλο το χωριό και ο παπάς σταματά σε κάθε τραπεζάκι για να διαβάσει την προσευχή.

Το «μπαλκόνι του Θεού» η Παναγία η Σμερνιώτισσα!

Το χωριό πυρπολήθηκε από τον Ιμπραήμ στις 7 Σεπτεμβρίου του 1825 και στα δυτικά του, ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου -ή Παναγιά η Σμερνιώτισσα- αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά αξιοθέατα της περιοχής. Ριζωμένος μέσα στα απόκρημνα βράχια του βουνού, ο ναός έχει εκπληκτική θέα. Λέγεται πως η εικόνα της Παναγίας βρέθηκε στο σπήλαιο από κάποιον βοσκό, την περίοδο της Τουρκοκρατίας, κι έτσι το σπήλαιο μετατράπηκε στη συνέχεια σε ναό.

Τι δηλώνουν ο Πρόεδρος και οι κάτοικοι του χωριού

Γιάννης Θεοδωρόπουλος (Πρόεδρος Τ.Κ. Σμέρνας)

«Η Σμέρνα είναι ένα ιστορικό χωριό, χτισμένο σε υψόμετρο 650 μέτρων, με απέραντη θέα προς το Ιόνιο, στην κορυφογραμμή του βουνού Λαπίθα, αποτελώντας το «μπαλκόνι» του Δημ. Ζαχάρως, με θέα από την Κυπαρισσία έως τη Ζάκυνθο. Όμως δεν υπάρχει κόσμος, καθώς οι νέοι φεύγουν, μιας και δεν υπάρχουν δουλειές, αφού όσοι έχουν απομείνει, ασχολούνται με τις ελιές. Για αυτό και θέλουμε η πολιτεία να μας βοηθήσει, ξεκινώντας από την βελτίωση των δρόμων, και κυρίως αυτού της Σμέρνας – Αρτέμιδας που έχει υποστεί καθίζηση, και φυσικά να αναπτύξει τον αγροτικό τουρισμό με κάποιους ξενώνες φιλοξενίας, για χειμώνα και καλοκαίρι, δίνοντας δουλειά σε κάποιους κατοίκους.

Γρηγόρης Μπεκρής (κάτοικος Σμέρνας)

«Κάποτε εδώ στη Σμέρνα υπήρχε ζωή, διατηρώντας 3 – 4 καφενεία και διθέσιο Δημοτικό Σχολείο. Όμως μετά τις φωτιές του 2007, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση, και ο κόσμος άρχισε να φεύγει κυρίως προς τη Ζαχάρω, καθώς έκλεισε και το σχολείο. Πλέον είμαστε μια κοινωνία γερόντων χωρίς μέλλον, με τα περισσότερα σπίτια κλειστά, περιμένοντας κυρίως το καλοκαίρι, αλλά και το ΠΑΣΧΑ, για να ανακάμψουμε για λίγο».

Φωτούλα Ηλιοπούλου (κάτοικος Σμέρνας)

«Κάποτε στη Σμέρνα υπήρχε κόσμος, νε 3 – 4 μαγαζιά και πολύ ζωή. Τώρα έχει μείνει μόνο ένα, που ιδίως το χειμώνα, υπολειτουργεί. Δεν μπορώ να ξεχάσω τις γιορτές και τα πανηγύρια που κάναμε, ιδίως του Αγ. Γεωργίου, το ΠΑΣΧΑ και της Παναγίας, μαζεύοντας κόσμο από παντού. Κύριο εισόδημά μας είναι το λάδι, ενώ παλιά είχαμε σταφίδες και αμπέλια. Εύχομαι να φύγει γρήγορα ο κορωνοϊός, που μας έκανε ξένους, επιστρέφοντας στην κανονικότητα».

Γιακουμής Δρακόπουλος (κάτοικος Σμέρνας)

«Κάποτε η Σμέρνα ήταν ένας παράδεισος! Έχοντας πολύ κόσμο, με πολλά μαγαζιά, με γιορτές και πανηγύρια. Δυστυχώς τα χρόνια πέρασαν, και άρχισε η αντίστροφη μέτρηση, κυρίως μετά τις φωτιές, όπου ο κόσμος άρχισε να φεύγει από το χωριό, αναζητώντας αλλού την τύχη του. Ο χειμώνας είναι πολύ δύσκολος εδώ, και περιμένουμε πότε θα έρθει το καλοκαίρι για να ανακάμψουμε. Το καμάρι του χωριού μας είναι η Παναγία η Σμερνιώτισσα, την οποία τιμούμε το δεκαπενταύγουστο, και σας περιμένουμε».

Αγγελική Μπεκρή (κάτοικος Σμέρνας)

« Η Σμέρνα είναι ένα πανέμορφο χωριό με τρομερή θέα. Μπορεί να μη ζω μόνιμα εδώ, όμως κάθε καλοκαίρι, ΠΑΣΧΑ και Χριστούγεννα είμαι στο χωριό μου. Καθώς όλοι εμείς που ζούμε εκτός…, έχουμε υποχρέωση να τα κρατήσουμε ζωντανά. Κάποτε στο χωριό μου είχε πολύ κόσμο, τώρα όμως έχουμε ερημώσει, καθώς η νεολαία έφυγε, γιατί δεν είχε δουλειά. Όμως η αντίστροφη μέτρηση της ερημοποίησης των χωριών ξεκίνησε με την κατάργηση των κοινοτήτων. Αν δεν δοθούν κίνητρα στις κοινότητες, θα σβήσουν… πλήρως».

Όλη η επικαιρότητα