Ηλεία Πολιτισμός

Όπλο αντοχής στη σκλαβιά το δημοτικό τραγούδι – Πλήθος κόσμου στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Παντ. Μπουκάλα στο Κτήμα Μερκούρη

Νοερό ταξίδι στον χρόνο και στην ελληνική παράδοση πραγματοποίησαν όσοι και όσες παρακολούθησαν χθες το μεσημέρι στο Κτήμα Μερκούρη την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Όταν το ρήμα γίνεται όνομα» του δημοσιογράφου και συγγραφέα Παντελή Μπουκάλα, η οποία διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για Παιδιά & Νέους.

Το νέο βιβλίο του Παντελή Μπουκάλα είναι αφιερωμένο στον γλωσσικό πλούτο και την επινοητικότητα του δημοτικού τραγουδιού και είναι ο πρώτος από τους δέκα συνολικά τόμους που προτίθεται να συγγράψει ο γνωστός δημοσιογράφος και συγγραφέας.

«Κάποια στιγμή πρέπει να επιστρέφουμε λίγα από αυτά που χρωστάμε. Εγώ στο δημοτικό τραγούδι χρωστάω πάρα πολλά, βλέποντάς το σαν ποίηση. Με βοήθησε σε κρίσιμες φάσεις της ζωής μου για αυτό και αποφάσισα να συστηματοποιήσω τις αποσπασματικές αναφορές που έκανα και να επιστρέψω λίγο από αυτά που χρωστάω στον ανώνυμο δημιουργό», τόνισε ο κ.Μπουκάλας, αναφερόμενος στο πώς γεννήθηκε η ιδέα της ενασχόλησης με το δημοτικό τραγούδι.

Σχολιάζοντας το ότι έγινε αντικειμένο σφετερισμού από τη δικτατορία αλλά και από «ελληνοκάπηλους» γενικός, ο κ.Μπουκάλας παραλλήλισε το δημοτικό τραγούδι με την κλασική αρχαιότητα.

«Ό,τι έχει πάθει η αρχαία γλωσσική κληρονομιά, το έχει πάθει και η παράδοσή μας και η δημοτική κληρονομιά. Το ίδιο μαγάρισμα, με αποτέλεσμα πολύς κόσμος να βλέπει τα δημοτικά τραγούδια με επιφύλαξη, αν όχι και με αρνητικό πνεύμα. Είναι όμως τέτοιος ο πλούτος και τόσο ανοιχτό το πνεύμα του,  που έχουν ακόμα να μας διδάξουν με τη γλώσσα, το πνεύμα και την ανοιχτή τους ψυχή. Είναι κρίμα που ακόμα και οι βαθύτεροι λόγιοι που αγάπησαν το δημοτικό τραγούδι τον 20ό αιώνα, είχαν υπόψη τους μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι του δημοτικού τραγουδιού οι ίδιες οι συλλογές και οι εκδόσεις δεν κάλυπταν την τεράστια έκταση, ποικιλία και δυναμική τους. Πιστεύω ότι αν το γνώριζαν βαθύτερα, θα ήταν μεγάλο το όφελος για τον λαό και για ό,τι εννοούμε ελληνικότητα και ελληνικό πνεύμα», επισήμανε ο Παντελής Μπουκάλας, υπογραμμίζοντας την ικανοποίησή του για την ανταπόκριση του κοινού στο βιβλίο σε πανελλαδικό επίπεδο.

Το δημοτικό τραγούδι σώζει τη συντροφικότητα

«Χαίρομαι που σε όλη την Ελλάδα εκδηλώνεται αγάπη για το βιβλίο και έτσι ξανασυζητιέται από ένα κομμάτι του κόσμου. Το δημοτικό τραγούδι σώζει τον χαρακτήρα της απλότητας, της παρέας και της συντροφικότητας, διότι έχει χαθεί ο αγροτικός πολιτισμός, η προφορικότητα και οι κοινότητες, οπότε να διδαχθούμε από τα επιτεύγματά του σε δύσκολους αιώνες για το ελληνικό πνεύμα», σημείωσε και χαρακτήρισε το δημοτικό τραγούδι  «μορφή αντοχής στη σκλαβιά».

«Οι περιηγητές του 19ου αιώνα εντυπωσιάζονταν βλέποντας έναν λαό να τραγουδάει στις περισσότερες περιστάσεις του βίου του (γάμους, μοιρολόγια, πανηγύρια, κ.ά.) και είχε να αντιμετωπίσει την καταφορά ενός τμήματος της Εκκλησίας, που θεωρούσαν το τραγούδι και τα όργανα, τους ζουρνάδες όργανα του διαβόλου, διότι σε οδηγούσαν στη ζωή, δεν σε αποσπούσαν σε κάποιον ασκητικό βίο σε έσπρωχναν να ζήσεις, στην ελευθερία όχι μόνο την εθνική αλλά και την πνευματική», τόνισε ο κ.Μπουκάλας.

Την εκδήλωση άνοιξε ο συνιδιοκτήτης του «Κτήματος» Μερκούρη, Χρήστος Κανελλακόπουλος, ο οποίος καλωσόρισε το κοινό και εξέφρασε την ικανοποίησή του για πρωτοβουλία του Διεθνούς Φεστιβάλ, τονίζοντας ότι «μας δίνεται η ευκαιρία να ακούσουμε πολλά και σημαντικά για την αυθεντική μουσική παράδοση του τόπου μας».

Όπως ανέφερε ο κ.Κανελλακόπουλος, το δημοτικό τραγούδι που συνοδεύει τη μακρόχρονη ιστορική αναδρομή της ελληνικής κοινωνίας σε όλες τις εκφάνσεις της χαράς και του πόνου της. «Είναι Τραγούδι που η ξεχωριστή του αξία έγκειται σε μεγάλο βαθμό στο ενεργό αγκάλιασμά του από τους απλούς ανθρώπους κάθε τόπου, απ’ όπου αντλούν δύναμη και κουράγιο στον καθημερινό αγώνα της ζωής», είπε χαρακτηριστικά ο κ.Κανελλακόπουλος.

Έργο-αριστούργημα για τα ελληνικά γράμματα

Ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Φεστιβάλ, Χρήστος Κωνσταντόπουλος, υπογράμμισε πως ο  Παντελής Μπουκάλας, εκτός από έγκριτος δημοσιογράφος, είναι ένας σοβαρός και σπουδαίος μελετητής των ελληνικών γραμμάτων, συγγραφέας, ποιητής, δοκιμιογράφος. Κριτικός, κ.ά.

«Έχει κάνει ένα έργο που πιστεύουμε ότι μας δίνει μια καινούρια οπτική για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το δημοτικό τραγούδι και τη δημοτική μας ποίηση. Εμβαθύνει πολύ, κάνει συγκρίσεις και παραλληλισμούς με αρχαία και σύγχρονα κείμενα. Είναι ένα έργο που θα αποτελέσει opus magnum (σ.σ. αριστούργημα) της  δικής του προσφοράς στα γράμματα της Ελλάδας», συμπλήρωσε ο κ.Κωνσταντόπουλος.

Το βιβλίο παρουσίασαν ο Ηλείος ποιητής Γιώργος Γώτης και ο εκπαιδευτικός Γιάννης Σιδηροκαστρίτης, οι οποίοι αναφέρθηκαν στην ιδιαίτερη σχέση του Παντελή Μπουκάλα με το δημοτικό τραγούδι, τη σημασία του έργου του, την ποιητική υπέρβαση των ορίων της γλώσσας, με εμβληματικό παράδειγμα τη μετατροπή του ρήματος «αγαπώ» σε ουσιαστικό.

Όλη η επικαιρότητα