Πέτρος Ευσταθόπουλος: Να προσέχουμε τι μοιραζόμαστε και με ποιον…

Ο Παγκόσμιος Διευθυντής Έρευνας της NortonLifeLock είναι από τον Πύργο και μιλά στην εφ. «Πατρίς»
Την Ελλάδα την αγαπώ και θα ήθελα να επιστρέψω. Ώρες ώρες μοιάζει σαν να μη με θέλει η Ελλάδα…

 

Συνέντευξη στη Νάντια Μανιάτη

 

Με στόχο την εφεύρεση νέων τεχνολογιών ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πολιτών τόσο σε ότι αφορά τον ηλεκτρονικό κόσμο από κακόβουλο λογισμικό και ιούς, όσο και την ασφάλεια των ίδιων των συσκευών και δεδομένων, εργάζεται ο Πυργιώτης επιστήμονας Πέτρος Ευσταθόπουλος και η ομάδα του.

Η επαγγελματική του έδρα είναι στο Λος Άντζελες, αλλά λόγω της βαρύτητας που έχει ο ρόλος του στην εταιρία NortonLifeLock ως Παγκόσμιος Διευθυντής Έρευνας, επισκέπτεται συχνά-πυκνά ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ενδιάμεσα κάνει και μια στάση στην Ελλάδα.

Η συγκεκριμένη συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημ. Πατρίς δόθηκε μεταξύ ενός επαγγελματικού ταξιδιού στη Γαλλία με μία σύντομη στάση στην Αθήνα, έτσι δόθηκε η ευκαιρία να μας μιλήσει για το ρόλο των ανεξάρτητων και υποκινούμενων hackers και τα κίνητρα που έχουν καθώς και για το παιχνίδι του κλέφτη και του αστυνόμου που παίζουν μαζί τους.

Αναφέρθηκε επίσης στη σπουδαιότητα, στις ευκολίες αλλά και στην εξαρτησιογόνο σχέση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των ανθρώπων και των υπολογιστών. Ειδική ανάλυση έκανε στους τρόπους προστασίας των προσωπικών δεδομένων μέσα από την τεχνολογία και μας εξηγεί το πως οι ίδιοι οι χρήστες θα πρέπει συνειδητά να προσπαθούν για να προστατεύονται και έκανε ειδική αναφορά στους τρόπους προστασίας των παιδιών.

Ο κ. Ευσταθόπουλος σε ερώτηση για το αν θα μπορούσε να κάνει μια αντίστοιχη δουλειά στη χώρα του μας εξηγεί με μια δόση  «πικρίας» τους λόγους που ένας επιστήμονας δεν μπορεί να διαπρέψει στην Ελλάδα και αναγκάζεται να φύγει για το εξωτερικό…

Κύριε Ευσταθόπουλε σας καλωσορίζουμε στην ιδιαίτερη πατρίδα σας. Στον Πύργο που γεννηθήκατε. Πώς προέκυψε η εγκατάστασή σας στην  Αμερική ;

Από πολύ μικρή ηλικία είχα αποφασίσει ότι θα φύγω από την Ελλάδα. Ένιωθα ότι ο κόσμος είναι πολύ μεγάλος και θέλω να τον δω, να τον ζήσω. Μεγαλώνοντας προέκυψε και η αγάπη μου για την επιστήμη. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με μηχανικούς και μαθηματικούς, σε ένα σπίτι γεμάτο επιστημονικά βιβλία. Σπουδάζοντας μηχανικός κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι για εμένα να κάνω ότι μπορώ ώστε να συμβάλω στην  εξέλιξη της επιστήμης που ακολούθησα – και αυτό με έσπρωξε προς την Αμερική, όπου μου προσφέρονταν περισσότερα μέσα να ακολουθήσω τις φιλοδοξίες μου. Και πριν το καταλάβω πέρασαν 18 ολόκληρα χρόνια!

 

Έχετε μνήμες από τον Πύργο σαν παιδί ;

Έζησα στον Πύργο μέχρι 3 ετών, ωστόσο στο μυαλό του είναι χαραγμένα τα ξέγνοιαστα καλοκαίρια που περνούσα εκεί. Για εμένα ο Πύργος είναι ένα μέρος που το έχω συνδυάσει με τις διακοπές, το καλό φαγητό και τη θάλασσα, άλλωστε τον επισκέπτομαι σχεδόν κάθε χρόνο.  Πάνω στο γραφείο μου στην Αμερική έχω μια αγαπημένη φωτογραφία με τον πατέρα μου που είναι βγαλμένη στον Πύργο, συνεπώς δεν είναι εύκολο να ξεχάσω το δρόμο του πατρικού μας !

Μιλήστε μας για το αντικείμενο της δουλειάς σας ..

Επειδή στις μέρες μας, όλο και περισσότερα πράγματα που μας περιβάλλουν τα διαχειριζόμαστε μέσω λογισμικού και είναι συνδεδεμένα στο διαδίκτυο όπως τα  αυτοκίνητα, οι “έξυπνες” οικιακές συσκευές κ.ά, ως διευθυντής της ερευνητικής ομάδας της εταιρίας είμαι υπεύθυνος για το συντονισμό της ερευνητικής δραστηριότητας παγκοσμίως. Αυτό περιλαμβάνει το στρατηγικό σχεδιασμό και την εκτέλεση των ερευνητικών μας προγραμμάτων, την εφαρμογή των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε προϊόντα και υπηρεσίες προς όφελος των πελατών μας και του ευρύτερου κοινού, καθώς και τη συνεννόηση και συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες όπως άλλες εταιρίες, κυβερνήσεις και κυβερνητικούς  οργανισμούς, την Ευρωπαϊκή Ένωση κλπ.

Τα smartphones που έχουν μετατραπεί σε mini υπολογιστές, μήπως είναι τελικά πιο έξυπνα από τον άνθρωπο ; 

Το ενδιαφέρον με τους υπολογιστές είναι ότι μπορούν να κάνουν πολύ εύκολα αυτά που οι άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν, ενώ παράλληλα οι υπολογιστές δυσκολεύονται πολύ σε αυτά που οι άνθρωποι κάνουν πολύ εύκολα. Και αυτό κάνει τη συμβίωση μας με κάθε είδους υπολογιστή πετυχημένη και εξαρτημένη.  Οι δυνατότητες των νέων τεχνολογιών όπως η ανάπτυξη της “μηχανικής μάθησης και τεχνιτής νοημοσύνης είναι συναρπαστικές και ανοίγουν δρόμο για εφαρμογές που παλαιότερα έμοιαζαν με επιστημονική φαντασία  π.χ. η δυνατότητα των κινητών να αντιλαμβάνονται τον ανθρώπινο λόγο. Φυσικά, όπως και πολλές άλλες τεχνολογίες, είναι επιλογή μας αν αυτές οι δυνατότητες θα χρησιμοποιηθούν για σκοπούς αγαθούς ή όχι.

 

Κεφάλαιο hackers αυτόνομοι ή υποκινούμενοι ;

Συνήθως οι hackers κάνουν το πρώτο βήμα και η υπόλοιπη κοινότητα προσπαθεί να αμυνθεί αναλόγως – είναι σύνηθες αυτό σε κάθε παιχνίδι “κλέφτη και αστυνόμου”. Είναι συνήθως ένα βήμα μπροστά γιατί είναι σε μια διαρκή αναζήτηση για αδυναμίες των συστημάτων τις οποίες μπορούν να εκμεταλλευθούν για οικονομικούς, συνήθως  λόγους. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσε να πει κανείς ότι υπάρχουν δυο κατηγορίες από hackers: οι ανεξάρτητοι που είναι οικονομικά υποκινούμενοι και αυτοί που υποστηρίζονται από μηχανισμούς όπως οι  κυβερνήσεις. Για τον καθημερινό χρήστη τεχνολογίας, η βασική απειλή είναι οι απλοί, ανεξάρτητοι hackers, που έχουν σα βασικό τους κίνητρο την κλοπή στοιχείων τα οποία μπορούν να εκμεταλλευθούν εμπορικά όπως επιθέσεις για λίτρα . Το κίνητρο είναι σχεδόν πάντα οικονομικό σε αυτές τις περιπτώσεις. Η κατηγορία των hackers που υποστηρίζεται από μεγάλους μηχανισμούς ‘η κράτη έχουν γεωπολιτικά συμφέροντα και ο βασικός τρόπος που μπορεί να επηρεάσουν τον απλό πολίτη είναι η καμπάνιες παραπληροφόρησης για την χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

 

Τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται σήμερα ;

Προστατεύονται με νομοθετικές πράξεις και κανονισμούς που επιβάλουν την ορθή διαχείριση των προσωπικών δεδομένων, με τις προσπάθειες των μεγάλων εταιριών να κρατήσουν τα δεδομένα των πελατών τους ασφαλή και με τις επιλογές των ίδιων των χρηστών που είναι και το πιο βασικό. Οι χρήστες θα πρέπει να κάνουν συνειδητή προσπάθεια να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα, διαφορετικά υπάρχουν απρόβλεπτες συνέπειες. Ένας από τους στόχους που προσπαθούμε να πετύχουμε με την ομάδα μου είναι να βοηθήσουμε τους χρήστες να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν αυτές τις συνετές επιλογές. Ένα παράδοξο που παρατηρούμε είναι το λεγόμενο “παράδοξο της ιδιωτικότητας” γιατί ενώ οι περισσότεροι χρήστες δηλώνουν ότι τους ενδιαφέρει η προστασία της ιδιωτικότητάς τους, ταυτόχρονα η συμπεριφορά τους δεν είναι σύμφωνη με αυτή τη δήλωση τους, αφού χρησιμοποιούν διαδικτυακές υπηρεσίες που εμπορεύονται τα δεδομένα τους και  βάζουν προσωπικά τους στοιχεία σε κοινωνικά δίκτυα και μοιράζονται δημόσια τις προτιμήσεις και την τοποθεσία τους.

 

Είναι εύκολο ή δύσκολο σήμερα να διεισδύσει κάποιος σε κρατικά απόρρητα έγγραφα ;

Εύκολο δεν είναι, αλλά ούτε και αδύνατο. Σε πολλές περιπτώσεις τέτοιες διεισδύσεις οφείλονται σε ανθρώπινα λάθη. Οι hackers πέρα από αδυναμίες στα υπολογιστικά συστήματα, εκμεταλλεύονται αδυναμίες στην ανθρώπινη φύση. Επειδή τα συστήματα υψηλής ασφάλειας συνήθως έχουν αρκετή προστασία από τεχνικές αδυναμίες, η ευκολότερη μέθοδος διείσδυσης είναι τα ανθρώπινα λάθη. Για παράδειγμα, το να ανοίξει κανείς ένα ύποπτo email ή ένα ύποπτο συνημμένο έγγραφο, ή να χρησιμοποιήσει ένα μη ασφαλές USB stick κτλ. Αφού γίνει το πρώτο ανθρώπινο λάθος με κάποια από αυτές τις μεθόδους, οι επιτιθέμενοι αποκτούν πρόσβαση σε έναν υπολογιστή μέσα στο δίκτυο και από εκεί συνεχίζουν την πορεία τους προς τα σημαντικά δεδομένα.

 

Θεωρείτε καλό που τα παιδιά έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, στον υπολογιστή και το τηλέφωνο από πολύ μικρή ηλικία ; 

Όλα είναι ζήτημα παιδείας των γονέων και του τρόπου που επιλέγουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Οι υπολογιστικές συσκευές και το internet δεν αποτελούν κίνδυνο από μόνα τους, μόνο όταν γίνεται κατάχρηση. Τα παιδιά σήμερα δε μπορούν να μεγαλώσουν σε μια γυάλα, έτσι σε ότι αφορά την επίδραση των συσκευών στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών, υπάρχουν μελέτες από ειδικούς τις οποίες οφείλουν να μελετήσουν οι γονείς και να ρυθμίσουν το χρόνο που περνούν τα παιδιά κοιτώντας μια οθόνη. Σε ότι αφορά όμως την ασφάλεια τους στο διαδίκτυο, πρέπει κάθε γονιός να λάβει τα κατάλληλα μέτρα ώστε τα παιδιά να είναι ενημερωμένα για τους κανόνες ασφαλούς συμπεριφοράς online, να υπάρχει επίβλεψη σε μικρές ηλικίες και να υπάρχουν τεχνολογίες μέθοδοι προστασίας των παιδιών. Πολλές από τις απειλές μπορούν να αντιμετωπιστούν με τεχνικούς τρόπους, όπως τα συστήματα γονικού ελέγχου τα οποία προσφέρονται από εταιρίες όπως η NortonLifeLock ή από κάποιες συσκευές δικτύωσης του σπιτιού.  Επιπλέον θα πρέπει οι γονείς να έχουν επίβλεψη του παιδιού ενάντια σε απειλές που δεν έχουν απαραίτητα επαρκείς τεχνολογικές λύσης, όπως το cyber-bullying, ένα σημαντικό πρόβλημα για παιδιά κάθε ηλικίας.

 

Αυτό που κάνετε στο εξωτερικό θα μπορούσατε να το κάνετε στην Ελλάδα ; Υπάρχει η πιθανότητα να έρθετε ;

 

Στην Ελλάδα διαθέτουμε εξαιρετικούς επιστήμονες, ικανούς να διαπρέψουν σε κάθε

επιστημονικό τομέα αν τους δοθεί η ευκαιρία. Θα μπορούσα να κάνω στην Ελλάδα κάτι αντίστοιχο με αυτό που κάνω στις ΗΠΑ, δυστυχώς όμως υπάρχουν άλλες συνθήκες που εισάγουν εμπόδια, καθώς δεν υπάρχει η υποδομή για ανταγωνιστική επιχειρηματικότητα και καινοτομία, δεν υπάρχει επαρκής νομοθετική/φορολογική υποστήριξη για επενδύσεις, και επιπλέον δεν υπάρχει επαρκώς υγιές και αξιοκρατικό σύστημα το οποίο να προάγει την αριστεία. Ότι έχω καταφέρει στην Αμερική ως τώρα το έχω καταφέρει γιατί κάποιοι έκριναν απολύτως αξιοκρατικά ότι είμαι πολύ καλός στη δουλειά μου και μου έδωσαν ευκαιρίες, υποδομές και στήριξη. Στην Ελλάδα δεν είμαι σίγουρος αν θα είχα την ίδια αντιμετώπιση. Για να είμαστε όμως ειλικρινείς, κάποια από τα προβλήματα της Ελλάδας παρατηρούνται και σε άλλα μέρη της ΕΕ και οφείλονται σε ζητήματα κουλτούρας.

Την Ελλάδα την αγαπώ και θα ήθελα να επιστρέψω. Ώρες ώρες μοιάζει σαν να

μη με θέλει η Ελλάδα, αλλά ακόμα και αυτό ίσως να μη με σταματούσε, γιατί όπως και

να έχει θα είναι πάντα η πατρίδα μου.

Είναι Παγκόσμιος Διευθυντής Έρευνας της Ερευνητικής Ομάδας της εταιρίας NortonLifeLock.  Global Head of Research – NortonLifeLock Research Group

Σπουδές:

– Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Υπολογιστών

– UCLA – Computer Science Department – M.Sc. (UCLA – Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

– Master of Science)

– UCLA – Computer Science Department – Ph.D. (UCLA – Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών –

Διδακτορικό)