Ελλάδα Ηλεία

Σημαντικές αλλαγές σε δήμους χωρίς την πλειοψηφία στα Δημ. Συμβούλια – «Δεν ΣτΕ-κει η απόφαση!»

Προβληματισμούς για την ομαλή λειτουργία των Δήμων τους εκφράζουν οι Δήμαρχοι της Ηλείας μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να κρίνει αντισυνταγματικές τις διατάξεις συγκρότησης της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας των Δήμων.
Ακούστε το άρθρο

Με απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας αντισυνταγματικές κρίνονται οι διατάξεις συγκρότησης της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας των Δήμων. Πρόκειται για μία απόφαση, η έκδοση της οποίας αναμενόταν από πολύ κόσμο εδώ και πολύ καιρό και αφορά τον τρόπο ουσιαστικής λειτουργίας πολλών Δήμων της χώρας.

Με βάση το Νόμο Κλεισθένη της προηγούμενης κυβέρνησης οι εκλογές στους Δήμους της χώρας το 2019 διεξήχθησαν με απλή αναλογική. Ο αριθμός των Δημοτικών Συμβούλων που εξέλεξε η κάθε Δημοτική Παράταξη κρίθηκε από το ποσοστό που έλαβε η κάθε Δημοτική Παράταξη την πρώτη Κυριακή των εκλογών.

Οι δύο πρώτοι σε ποσοστά συνδυασμοί (εφόσον κάποιος δεν ξεπέρασε το 50% την πρώτη Κυριακή) πήγαν σε επαναληπτικές εκλογές και εξελέγη ο επικεφαλής του πρώτου συνδυασμού ως Δήμαρχος. Όμως ο αριθμός των εκλεγμένων συμβούλων του είχε καθοριστεί από την πρώτη Κυριακή. Η βούληση της τότε νομοθετικής εξουσίας ήταν να αποτυπωθεί η επιλογή του κόσμου από την πρώτη Κυριακή σε αριθμό δημοτικών συμβούλων – Απλή Αναλογική.

Έτσι υπήρξαν περιπτώσεις που εκλέχθηκε κάποιος Δήμαρχος με πολύ μικρό ποσοστό την πρώτη Κυριακή και άρα πολύ μικρό αριθμό δημοτικών συμβούλων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ο δεύτερος μεγαλύτερος δήμος της χώρας, στον οποίο εκλέχθηκε ο κ. Ζέρβας Δήμαρχος με ποσοστό 15% την πρώτη Κυριακή και 7 Δημοτικούς Συμβούλους σε σύνολο 49.

Λίγες εβδομάδες όμως πριν τις Δημοτικές, διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές και η νέα Κυβέρνηση που προέκυψε το καλοκαίρι του 2019 πήρε συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες που άλλαξαν τον τρόπο διοίκησης των Δήμων. Με συγκεκριμένες αποφάσεις και νομοθετικές πρωτοβουλίες ( Ν. 4623/2019 και 4625/2019 κλπ) δόθηκαν πολλές περισσότερες αρμοδιότητες στην Οικονομική Επιτροπή, ένα διοικητικό όργανο των Δήμων ολιγομελές και πιο ευέλικτο που απαρτίζεται από Δημοτικούς Συμβούλους.

Με στόχο την παροχή δυνατότητας ευελιξίας στους Δημάρχους πολλές σημαντικές αρμοδιότητες του Δημοτικού Συμβουλίου μεταφέρθηκαν στην Οικονομική Επιτροπή.

Επιπλέον τροποποιήθηκε ο τρόπος εκλογής των μελών της Οικονομικής Επιτροπής (αλλά και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής), δίνοντας τη δυνατότητα στον Δήμαρχο να έχει μεγάλη πλειοψηφία στην Οικονομική Επιτροπή, διορίζοντας περισσότερους δικούς του συμβούλους ή εκλέγοντας δημοτικούς συμβούλους με τους οποίους ήρθε σε συμφωνία μετά τις εκλογές και οι οποίοι μπορεί ακόμα και να ανεξαρτοποιήθηκαν από τις παρατάξεις με τις οποίες εκλέχθησαν.

Έτσι υπήρξαν πολλές περιπτώσεις που αντί να εκλεγούν μέλη της Οικονομικής Επιτροπής από τον 4ο ή τον 3ο συνδυασμό εκλέχθησαν σύμβουλοι της συμπολίτευσης ή ανεξάρτητοι, οι οποίοι ανεξαρτοποιήθηκαν και στην πράξη πρόσκειντο στο Δήμαρχο.

Οι συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες διευκόλυναν Δημάρχους οι οποίοι πήραν χαμηλά ποσοστά την πρώτη Κυριακή. Το σημαντικό στοιχείο, με βάση το οποίο αποφάσισε το ΣΤΕ, είναι ότι αυτές οι νομοθετικές αποφάσεις πάρθηκαν μετά τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών και σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση αλλοίωσαν τη βούληση των εκλογέων.

Πλέον, το ΣτΕ κηρύσσει αντισυνταγματικές αυτές τις διατάξεις. Κρίνει αντισυνταγματικές τις νομοθετικές διατάξεις, λόγω του ότι ψηφίστηκαν και ίσχυσαν σε δημοτική περίοδο που είχε ήδη ξεκινήσει και για την οποία κατά τις εκλογές ίσχυαν άλλοι νόμοι. Με λίγα λόγια λέει ότι η σύνθεση της Οικονομικής Επιτροπης (και της Ποιότητας Ζωης) θα πρέπει να ακολουθήσει τον αριθμό των συμβούλων που εξέλεξε η κάθε παράταξη την πρώτη Κυριακή. Πρόκειται για μία πολύ σημαντική απόφαση, αφού ακόμα κι αν δεν επηρεάσει τις μέχρι τώρα αποφάσεις των Επιτροπών αυτών, σίγουρα θα αναγκάσει τους συγκεκριμένους Δήμους να προχωρήσουν σε διαφορετική σύνθεση της Οικονομικής Επιτροπής. Σε πολλές περιπτώσεις, που δεν γινόταν έως σήμερα, οι Δήμαρχοι δεν θα έχουν την πλειοψηφία, όπως δεν την έχουν στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Είναι πραγματικά εξαιρετικά σημαντικό το πώς ακριβώς θα λειτουργήσουν οι συγκεκριμένες δημοτικές αρχές, τους τελευταίους μήνες της θητείας τους με βάση τα νέα δεδομένα που διαμορφώθηκαν, κάτι το οποίο τονίζουν και οι Δήμαρχοι της Ηλείας που μιλούν σήμερα στην εφ. «Πατρίς».

Δημήτρης Παπαστεργίου, πρόεδρος ΚΕΔΕ & Δήμαρχος Τρικκαίων

«Ζητούμενο η απρόσκοπτη λειτουργία των Δήμων»

«Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να κρίνει αντισυνταγματικές τις διατάξεις που έδιναν υπερενισχυμένη εκπροσώπηση επί των εδρών στην παράταξη του Δημάρχου, στην Οικονομική Επιτροπή και την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, είναι καταρχήν σεβαστή αλλά ταυτόχρονα, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πώς φτάσαμε στο σημείο να προχωρήσει το 2019 το ΥΠΕΣ, στην θέσπιση αυτών των διατάξεων.

Ο λόγος ήταν προφανής, δεν υπήρχε άλλος τρόπος να διοικηθούν οι Δήμοι.

Η αιτία του προβλήματος δεν είναι λοιπόν ούτε οι συγκεκριμένες διατάξεις, ούτε  η απόφαση του ΣτΕ, αλλά ο πολύ κακός εκλογικός νόμος του 2019,  που αποδεδειγμένα δημιούργησε τεράστια προβλήματα στην κυβερνησιμότητα των Δήμων και την ομαλή λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.

Ακόμη και με τις διατάξεις που ψηφίσθηκαν, σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν ακόμη και σήμερα  Δήμοι που δεν μπορούν να προχωρήσουν στη λήψη αποφάσεων, ακόμη και για απλά ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα.

Επίσης, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τη βούληση των πολιτών των τοπικών μας κοινωνιών, οι οποίοι ανεξάρτητα εκλογικού συστήματος και διαδικασιών, στην ουσία ψήφισαν Δήμαρχο και δημοτικές παρατάξεις για να εφαρμόσουν συγκεκριμένο πρόγραμμα, τα οποία με τη σύνθεση των επιτροπών του 3852 και το σύστημα της απλής αναλογικής, δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν. Αυτό είναι ένα σημείο που πρέπει να μας προβληματίσει .

Όσον αφορά την επόμενη μέρα.

Με την αλλαγή του εκλογικού συστήματος για την οποία πίεσε η ΚΕΔΕ, οι επόμενες δημοτικές αρχές και τα δημοτικά συμβούλια που θα προκύψουν από τις εκλογές του 2023,  θα μπορέσουν να επανέλθουν σε ένα ομαλό μοντέλο λειτουργίας, που θα τους επιτρέπει να ασκούν τις αρμοδιότητές τους και να εφαρμόζουν τα προγράμματα για τα οποία θα ψηφιστούν.

Αυτό που απομένει πλέον με βάση την απόφαση του ΣτΕ, είναι πως θα διασφαλίσουμε πως το επόμενο κρίσιμο διάστημα που απομένει ως τις εκλογές, θα μπορέσουν να λειτουργήσουν απρόσκοπτα οι Δήμοι και να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Το Υπουργείο Εσωτερικών πρέπει να αναλύσει την απόφαση και να προχωρήσει στις απαραίτητες ρυθμίσεις».

Γιάννης Λυμπέρης, Δήμαρχος Ήλιδας

«Λειτούργησαν πάνω από τα 2/3 των δήμων αυτά τα χρόνια»

«Έχουμε μία απόφαση του ΣτΕ σε σχετικές προσφυγές που είχαν γίνει, όταν με την έναρξη της θητείας μας στις αρχές του 2020 ήρθαν τροποποιητικές διατάξεις από το Υπουργείο Εσωτερικών προκειμένου να υπάρξει λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα στους δήμους της χώρας. Η ΚΕΔΕ σχεδόν ομόφωνα, με ελάχιστες μειοψηφίες, είχε αποφασίσει και από την προηγούμενη πενταετία ότι η απλή αναλογική θα δημιουργούσε μεγάλα προβλήματα στις λειτουργίες των δήμων, πράγμα το οποίο έγινε. Ήρθαν λοιπόν διάφορες διατάξεις. Δεν θα κρίνω τώρα εάν ήταν απολύτως εύστοχες ή αν θα μπορούσαν να ήταν καλύτερες, θα πω όμως ότι με αυτές τις διατάξεις και με τη λειτουργία των Οικονομικών Επιτροπών και των Επιτροπών Ποιότητας Ζωής, λειτούργησαν πάνω από τα 2/3 των δήμων αυτά τα χρόνια. Εμείς εδώ δεν είμαστε σε αυτή την κατάσταση, διότι όπως ξέρετε εγώ πήρα 50% από την πρώτη Κυριακή. Είναι όμως δήμοι, όπου οι δημοτικές αρχές και οι δήμαρχοι είχαν το 1/4 και 1/3 των συμβούλων. Φανταστείτε λοιπόν τι γινόταν και τι θα γίνει εκεί. Δεν ξέρω ακριβώς, διότι δεν έχει δοθεί ακόμα ούτε στην ΚΕΔΕ η πλήρης απόφαση του ΣτΕ για να τοποθετηθούμε. Αυτό που είδαμε είναι ότι αποφάσισε να εκφραστούν αναλογικά οι παρατάξεις και στις Οικονομικές Επιτροπές, όπως ήταν ο νόμος και η ισχύ. Πιστεύω ότι θα κάνουμε έκτακτο διοικητικό συμβούλιο στην ΚΕΔΕ για να τοποθετηθούμε και θα δούμε ευρισκόμενοι μπροστά σε ακόμα ένα πρόβλημα πως θα αντιδράσουμε και κυρίως πως θα λειτουργήσουμε προς όφελος των δημοτών μας, διότι αυτή την τριετία να πάει και να μην έρθει. Από πρόβλημα σε πρόβλημα πάμε και από κρίση σε κρίση».

Γιώργος Γεωργιόπουλος, Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας

«Εκφράζουμε την αγωνία μας για το πώς θα λειτουργήσουν οι Δήμοι»

«Πάγια άποψή μου είναι ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να λειτουργεί με τρόπο που να ενισχύεται η δημοκρατική λειτουργία και η συλλογικότητα των οργάνων και των επιτροπών της. Ως θεσμός εγγύτερος στον πολίτη και ως εκ τούτου άμεσος εκφραστής της δημοκρατικής αρχής, η Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικός και ταυτόχρονα αποτελεσματικός, δηλαδή να διασφαλίζεται και η κυβερνησιμότητα του Δήμου.

Το σύστημα της αμιγούς απλής αναλογικής στην εφαρμογή του, παρουσίασε προβλήματα στη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου και στη λήψη των αποφάσεων. Η τροπολογία Θεοδωρικάκου ήρθε να δώσει λύση στα προβλήματα αυτά, διαφορετικά θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσουν οι Δήμοι. Σεβόμαστε τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, στις οποίες και θα πειθαρχήσουμε, οφείλουμε όμως να εκφράσουμε την αγωνία μας για το πώς θα λειτουργήσουν οι Δήμοι μέσα στον τελευταίο χρόνο της θητείας μας. Αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών για την ανασύσταση των οργάνων και τον τρόπο λειτουργίας τους εφεξής».

Παναγιώτης Αντωνακόπουλος, Δήμαρχος Πύργου

«Ο πολίτης ψήφισε με βάση τα δεδομένα που ίσχυαν πριν από τις ρυθμίσεις της κυβέρνησης»

«Πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία επίδοσης της απόφασης στην κυβέρνηση, που ακόμα δεν έχει, και να δούμε πως θα αντιδράσει και η κυβέρνηση. Επί της ουσίας υπάρχουν τεχνικά θέματα σε σχέση με το νόμο Θεοδωρικάκου, όμως εδώ συγκρούονται δύο αξίες. Από τη μια είναι η κυβερνησιμότητα, δηλαδή πώς να κυβερνήσει κάποιος ένα δήμο όταν με την απλή αναλογική κανένας δήμαρχος δεν έχει πλειοψηφία και όταν αποδεδειγμένα σε όλη τη χώρα οι μειοψηφίες εντελώς αφασικά και χωρίς καμία ιδεολογική πολιτική βάση έχουν σκοπό μόνο να συγκρούονται με τη δήμαρχο. Δυστυχώς αυτό συμβαίνει, μια ανωριμότητα με την απλή αναλογική και από την άλλη να τηρηθεί η πρόταση που υπήρξε προς κάθε δήμο από τις παρατάξεις. Δηλαδή, ο πολίτης ψήφισε με βάση τα δεδομένα που ίσχυαν πριν από τις ρυθμίσεις της κυβέρνησης, Νομίζω ότι θα βρεθεί η χρυσή τομή».

Γιάννης Λέντζας, Δήμαρχος Ανδραβίδας-Κυλλήνης

«Δεν θα βοηθήσει στην κυβερνησιμότητα των δήμων»

«Σεβόμαστε την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, όμως η απόφαση αυτή δε θα βοηθήσει στην κυβερνησιμότητα των δήμων και θα πρέπει να δούμε με ποιον θα μπορέσουμε λειτουργήσουμε μέσα στο 10μηνο μέχρι τις επόμενες εκλογές».

Ανδρέας Μαρίνος, Δήμαρχος Πηνειού

«Σεβαστή απόφαση αλλά δε με βρίσκει σύμφωνο»

«Είναι απολύτως σεβαστή η απόφαση της Ολομέλειας του  ΣτΕ του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου της χώρας μας, η οποία όμως δεν με βρίσκει σύμφωνο.

Το Υπουργείο Εσωτερικών, όπως γνωρίζω, θα μελετήσει τη συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ προκειμένου να διερευνήσει τις δυνατότητες ενίσχυσης της αποτελεσματικής διακυβέρνησης των ΟΤΑ ώστε οι πολίτες να συνεχίσουν να λαμβάνουν απρόσκοπτα και αποτελεσματικά τις υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης».

Κώστας Αλεξανδρόπουλος, Δήμαρχος Ζαχάρως

«Γεννάται το ερώτημα αν θα έχει αναδρομική ισχύ αυτή η απόφαση»

«Αυτή η απόφαση αφορά όλους τους δήμους, ακόμη και τον δήμο Ζαχάρως, όπου έχουμε μεγάλη πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο. Και λόγω αυτής της πλειοψηφίας, η οικονομική μας επιτροπή και όλες οι υπόλοιπες επιτροπές μας, λειτουργούν χωρίς προβλήματα. Αυτός ο νόμος βοηθά εκεί οπού η πλειοψηφία ήταν ελάχιστη και δημιουργούσε προβλήματα στην λήψη των αποφάσεων.

Πλέον γεννάται όμως το ερώτημα αν θα έχει αναδρομική ισχύ αυτή η απόφαση, κάτι που θα πρέπει να αποσαφηνιστεί σύντομα. Περιμένουμε λοιπόν τις περεταίρω ενέργειες που πρέπει να γίνουν από την πλευρά της κυβέρνησης, γιατί υπάρχει πλέον μια εκκρεμότητα μετά από αυτή την απόφαση του ΣτΕ.».

Διονύσης Μπαλιούκος, Δήμαρχος Ανδρίτσαινας -Κρεστένων

«Η δημοκρατία έχει κανόνες, αρχές και αξίες»

«Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά το δήμο μας γιατί στις τελευταίες δημοτικές εκλογές, η παράταξή μας, η παράταξη πλειοψηφίας είχε 14 συμβούλους, έναντι 13 που έχουν οι μειοψηφίες. Κατά συνέπεια οι αποφάσεις μας, τόσο στο δημοτικό μας συμβούλιο, όσο και στα υπόλοιπα όργανα του δήμου μας, παίρνονται με βάση τους συσχετισμούς που ο κυρίαρχος λαός μας έδωσε, μακριά από πλασματικές πλειοψηφίες που χάριν της κυβερνησιμότητας των δήμων, επινόησε η κυβέρνηση.

Στους δήμους που ο πρώτος συνδυασμός δεν διέθετε πλειοψηφία, στο δημοτικό συμβούλιο ήταν αδύνατο να εκλέξει στις κρίσιμες επιτροπές και στα διοικητικά συμβούλια (οικονομική επιτροπή, επιτροπή ποιότητας ζωής, ΔΕΥΑ, κοινωφελείς επιχειρήσεις, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου) άτομα της πλειοψηφίας που θα εφάρμοζαν το πρόγραμμα της πλειοψηφίας που είχε εγκριθεί από το εκλογικό σώμα.

Αυτό αναδεικνύει την προχειρότητα του εκλογικού νόμου της προηγούμενης Κυβέρνησης για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, που φυσικά δεν ήταν μόνο αυτή. Είναι και οι δύο κάλπες στο πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης που δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα αντίθετα αναβίωσαν τους κραδασμούς της περιόδου 1998-1999.

Η σημερινή κυβέρνηση επιχείρησε να συγκεράσει τη βούληση του εκλογικού σώματος με την δυνατότητα η πλειοψηφία να εφαρμόσει το πρόγραμμα της. Η δημοκρατία όμως έχει κανόνες, έχει αρχές και έχει αξίες. Σέβεται και δίνει την ευκαιρία να υλοποιηθεί το πρόγραμμα που το εκλογικό σώμα ενέκρινε πλειοψηφικά.

Απαιτεί η διοίκηση να ασκείται από όσους το εκλογικό σώμα εξέλεξε.

Και μένει στην ίδια την αυτοδιοίκηση και τους ανθρώπους της να ασκήσουν με σοβαρότητα, με υπευθυνότητα, μακριά από εντάσεις και ακρότητες, μακριά από προσβολές και καταστροφολογία τα καθήκοντά τους.

Μένει σε εμάς να καθοριστούμε ξεκάθαρα ο καθένας μας και στο ρόλο πού το εκλογικό σώμα μας έδωσε.

Διευκρινίσεις ΥΠΕΣ: «Επί του παρόντος ισχύει η υφιστάμενη νομοθεσία»

«Επί του παρόντος ισχύει η υφιστάμενη νομοθεσία» και, επομένως, οι Οικονομικές Επιτροπές και οι Επιτροπές Ποιότητας Ζωής των Δήμων συνεδριάζουν με το ισχύον καθεστώς, διευκρινίζει με ανακοίνωσή του το υπουργείο Εσωτερικών αναφορικά με τη «βόμβα» του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις των «νόμων Θεοδωρικάκου».

Το υπουργείο αναφέρει ότι η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ δεν έχει ακόμη επιδοθεί στο ίδιο. Οταν επιδοθεί, το υπουργείο Εσωτερικών «θα μελετήσει τη συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ προκειμένου να διερευνήσει τις δυνατότητες ενίσχυσης της αποτελεσματικής διακυβέρνησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά την έκδοση της συγκεκριμένης απόφασης». Σε κάθε περίπτωση, πάντως, μετά τις εξελίξεις από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο, οι Οικονομικές Επιτροπές και οι Επιτροπές Ποιότητας Ζωής των Δήμων, είναι πολιτικά απονομιμοποιημένες.

 

Όλη η επικαιρότητα