Πολιτισμός Συνεντεύξεις

Σπύρος Μιχαλόπουλος: «Δεν οραματίζομαι, συζητώ και κυνηγάω»

Ο πολυσχιδής και καταξιωμένος σκηνοθέτης, Σπύρος Μιχαλόπουλος, μιλά στο Patrisnews, και την δημοσιογράφο, Μαριάννα Μητροπούλου, για την ζωή και την καλλιτεχνική του πορεία.
Ακούστε το άρθρο

Η τέχνη δεν μπαίνει σε κουτιά, τίποτε δεν μπορεί να την περιορίσει. Το ίδιο ισχύει βέβαια και για τους ανθρώπους που την υπηρετούν.

Ακούραστος εργάτης, και παράλληλα, αφοσιωμένος εραστής, της τέχνης της σκηνοθεσίας, ο Σπύρος Μιχαλόπουλος, έχει εδώ και αρκετά χρόνια εδραιώσει την παρουσία του στο καλλιτεχνικό στερέωμα, τόσο χάρη στο δημιουργικό του μυαλό και την ξεχωριστή του αισθητική, όσο και εξαιτίας της υποδειγματικής του αφοσίωσης σε κάθε μια από τις δουλειές με τις οποίες έχει καταπιαστεί.

Πολυσχιδές και ανήσυχο πνεύμα, έχει στην πλάτη του, αμέτρητα διαφημιστικά, καθώς και μερικές από τις πιο επιτυχημένες και συνάμα αξιόλογες δουλειές, στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Βέρα στο δεξί, Έρωτας, Πολυκατοικία, Επιστροφή, Άγριες Μέλισσες, Όρκος. Σημαντικές θεατρικές παραγωγές, όπως το Τζόρνταν, και το Τάνγκο Μπάρ του Περικλη Κοροβέση αλλά και μια μεγάλου μήκους ταινία, το Λούνα Μπαρ.

Δεν θα μπορούσε άλλωστε να μην αφιερώσει ένα κομμάτι από την ψυχή του στην έβδομη τέχνη, αφού η αγάπη του για τον κινηματογράφο, ήταν εκείνη που στα 19 του χρόνια, τον έσπρωξε να αλλάξει πορεία ζωής, να αφήσει το Πολυτεχνείο, και να σπουδάσει την τέχνη του σινεμά, στη Σχολή Κινηματογράφου του Λοτζ, με καθηγητή και μέντορα, τον μετρ του είδους, Κριστόφ Κισλόφσκι.

Τι λέει όμως ο ίδιος, ο Σπύρος Μιχαλόπουλος, για την ζωή και την καλλιτεχνική του πορεία; Διαβάστε παρακάτω όσα μοιράστηκε μαζί μας, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Patrisnews, και τη δημοσιογράφο, Μαριάννα Μητροπούλου.

Κ. Μιχαλόπουλε ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με τον κινηματογράφο;

Η πρώτη μου επαφή με τον κινηματογράφο ήταν στις αρχές της δεκαετίας του ‘60, στην Πρέβεζα. Μια μικρή πόλη με τρεις αίθουσες χειμερινές και τρεις καλοκαιρινές. Ο πατέρας μου διατηρούσε επιπλοποιείο, μεσοτοιχία με μία καλοκαιρινή αίθουσα.

Κάθε βράδυ, τα καλοκαίρια ανέβαινα με τον αδερφό μου στη στέγη και βλέπαμε κρυμμένοι ταινίες. Μόνο που βλέπαμε πάντα το πρώτο μέρος, γιατί ο πατέρας μου έκλεινε στις 9,30 με 10 και έπρεπε να φύγουμε. Βλέπαμε τις ταινίες μισές, με αποτέλεσμα να “φτιάχνουμε” την υπόλοιπη ταινία με τον αδερφό μου στο σπίτι.  Αρκετά χρόνια αργότερα είχα την τύχη να δω και το πραγματικό υπόλοιπο των ταινιών. Ποτέ δεν πέσαμε μέσα πάντως.

Επίσης κάθε Κυριακή πήγαινα σινεμά, στις λεγόμενες πρωινές, και βλέπαμε κυρίως ταινίες της ελληνικής μυθολογίας αλλά από Ιταλούς, κυρίως, δημιουργούς. Αυτή ήταν η πρώτη επαφή με το σινεμά, η επαφή αυτή συνεχίστηκε και συνεχίζει.

Πότε και τι σας έκανε να πείτε, «θέλω να γίνω σκηνοθέτης»;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη στιγμή που αποφάσισα να γίνω σκηνοθέτης. Συγκεκριμένη στιγμή θεωρώ την αρχή των σπουδών, Κι αυτό γιατί πολύ αργότερα κατάφερα να σκηνοθετήσω (εκτός Σχολής). Νομίζω ότι έρχεται μια στιγμή που το μέσα σου φουντώνει και θέλεις να εκφραστείς.

Εξάλλου η σκηνοθεσία είναι μια μορφή Τέχνης που συνδυάζει πολλές Τέχνες μαζί. Είναι μια γλώσσα που την μαθαίνεις αλλά που πρέπει συνεχώς μα την “μιλάς” και να την εξελίσσεις. Βρίσκεις την έκφρασή σου με την συνεχή ενασχόληση, με το αδιάκοπο ψάξιμο, το συνεχές διάβασμα.

Διαβάζω πως είχατε την τύχη να γνωρίσετε τον Κριστόφ Κισλόφσκι, και πως τον θεωρείτε μέντορά σας, τι σας έκανε να «ταυτιστείτε» μαζί του, και ποια είναι η σημαντικότερη συμβουλή που «κρατάτε» από εκείνον;

Ο Κισλόφσκι ήταν ένας αυστηρός “μοναχός” της θρησκείας που λέμε σινεμά. Για αυτόν όλα είναι σινεμά. Και το απέδειξε με τις ταινίες του. Συμβουλή ποτέ δεν υπήρξε, με την έννοια της λέξης, το πάθος όμως και η αγάπη για τον κινηματογράφο, ήταν για μένα φωτεινό μονοπάτι. Κι αυτό κρατάω πάντα μέσα μου.

Πέρα από τον Κισλόφσκι, ποιοι άλλοι σκηνοθέτες πιστεύετε πως επηρέασαν την αισθητική και τη σκέψη σας;

Αναμφισβήτητα ο Ταρκόφσκι, ο Μπέργκμαν, ο Κουροσάβα, ο Αγγελόπουλος. Οι λεγόμενοι ποιητές του κινηματογράφου.

Αν σας ζητούσα να επιλέξετε τις πέντε ταινίες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για στη καλλιτεχνική σας πορεία, ποιες θα ήταν αυτές;

Θα ξεκινήσω από τον Θίασο του Αγγελόπουλου, την Νοσταλγία, το Στάλκερ του Ταρκόφσκι. Το Ραν του Κουροσάβα και βεβαίως την Κόκκινη ταινία του Κισλόφσκι.

Από την Εθνική Σχολή Κινηματογράφου του Λοτζ, ξανά πίσω στην Ελλάδα. Ποια ήταν τα πρώτα σας βήματα ως σκηνοθέτης στην Ελλάδα;

Ξεκίνησα το 1984 ως βοηθός σκηνοθέτη σε ένα παιδικό τηλεπαιχνίδι στην ΕΡΤ2, ακολούθησε μια δεκαετία σαν βοηθός από ντοκιμαντέρ έως το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού του Αγγελόπουλου και την Ελεύθερη Κατάδυση του Πανουσόπουλου. Από το 1994 έως και το 2004 σκηνοθέτησα εκατοντάδες διαφημιστικά. Κάπου εκεί μπήκα στην μυθοπλασία με πρώτη σειρά την Βέρα στο Δεξί. Ακολούθησαν άλλες 14 σειρές έως σήμερα.

Μελετώντας κανείς το βιογραφικό σας, θα δει ότι έχετε μια πολύ μεγάλη εμπειρία στην τηλεόραση, τόσο στο κομμάτι της διαφήμισης, όσο και της μυθοπλασίας. Μιλήστε μου για το «πέρασμα» από την μεγάλη, στην μικρή οθόνη. Πως ήταν αυτή η μετάβαση.

Το πέρασμα από τη μεγάλη στη μικρή οθόνη δεν είναι κάτι δύσκολο, αν ξέρεις τι ακριβώς κάνεις. Όλα αυτά τα χρόνια γεμίζεις εμπειρίες, γνώσεις που την κατάλληλη στιγμή τις αξιοποιείς. Δεν υπάρχουν μύθοι ή στεγανά. Η σκηνοθεσία είναι μια ρέουσα διαδικασία που προσαρμόζεις σε κάθε πρότζεκτ. Δεν δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα είναι αλήθεια. ¨Όλα είναι μέσα στο παιχνίδι.

Μια από τις πιο επιτυχημένες σας δουλειές ήταν αναμφίβολα οι «Άγριες Μέλισσες», μια σειρά «φαινόμενο», όπως έχει χαρακτηριστεί από πολλούς. Ποιοι παράγοντες πιστεύετε ότι συντέλεσαν στην τεράστια αυτή επιτυχία;

Οι “Άγριες Μέλισσες” ήταν μια πολύ δυνατή δουλειά που στηρίχτηκε στο εξαιρετικό σενάριο της Μελίνας Τσαμπάνη και του Πέτρου Καλκόβαλη, στην πολύ καλή παραγωγή και στην άψογη συνεργασία της σκηνοθετικής ομάδας (Χαρίτος, Πατρωνης και εγώ). Η σειρά αυτή έδειξε πως μπορεί μια σειρά εποχής καθημερινή να μπει στα σπίτια όλων με αξιοπρέπεια και να γίνει παράδειγμα για το μέλλον. Δεν ξέρω αν αυτό θα μπορέσει εύκολα να ξαναγίνει.

Η σειρά «Όρκος», την οποία σκηνοθετήσατε πέρυσι στην ΕΡΤ, επίσης αγαπήθηκε πολύ από το κοινό, αποδεικνύοντας πως ο κόσμος, έχει ανάγκη από προσεγμένες παραγωγές. Πιστεύετε ότι πράγματι κάτι έχει αλλάξει στο τηλεοπτικό τοπίο τα τελευταία χρόνια; Εσείς παρακολουθείτε τηλεόραση;

Η σειρά “Όρκος” γυρίστηκε με τη λογική του κινηματογράφου αλλά σε ρυθμούς σειράς. Ήταν δύσκολο, αλλά βοήθησε πολύ στο να φτάσει εκεί που θέλαμε. Δηλαδή να μην κάνουμε σοβαρές εκπτώσεις σε όλα τα επίπεδα. Η παραγωγή ήταν μαζί μας σε όλα τα στάδια και αυτό βοηθάει πολύ. Πιστεύω ότι υπάρχουν ωραίες ιδέες που θα αλλάξουν το τηλεοπτικό τοπίο, αλλά πρέπει να στηριχθούν και από τα κανάλια.

Η αλήθεια είναι ότι δεν βλέπω τηλεόραση, με την έννοια του θεατή της ώρας. Κάποια πράγματα τα βλέπω από το δίκτυο.

Πως οραματίζεστε τα επόμενα καλλιτεχνικά σας βήματα;

Δεν οραματίζομαι, τα συζητάω και τα κυνηγάω. Έτσι λοιπόν κυνηγάω από μια μεγάλου μήκους ταινία, έως μια νέα σειρά. Ο χρόνος θα δείξει.

Φωτογραφίες: Νίκος Ζαχαρόπουλος

Όλη η επικαιρότητα