Ηλεία

Θοδωρής Γιαννακούλιας: «Θυμάμαι την Ηλεία να καίγεται απ’ άκρη σ’ άκρη…»

*Δέκα χρόνια μετά, όταν η σκέψη γυρίζει

στον Αύγουστου του 2007,

τα μάτια του βουρκώνουν και η φωνή του «σπάει»

μιλώντας για τις αποφράδες ημέρες της Ηλείας

Συνέντευξη στη Νάνσυ Σπυροπούλου

(n_spyropoulou@yahoo.gr)

Έχει στο ενεργητικό του 9.800 ώρες πτήσεις στον αέρα. Έχει συμβάλει καθοριστικά στη διάσωση ανθρώπινων ζωών και περιουσιών που απειλούνταν από πυρκαγιές, στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Ο Θοδωρής Γιαννακούλιας, είναι ο άνθρωπος που, με αυτοθυσία, έσωσε το Μοναστήρι της Κρεμαστής στο Λάνθι από μεγάλη πυρκαγιά και επί 10 χρόνια ήταν Διοικητής στο Κλιμάκιο Αεροπυρόσβεσης στο Αεροδρόμιο Επιταλίου. Μετρά κάπου 45 χρόνια στον αέρα – γιατί ακόμα πετά – αλλά αυτό που έζησε στην Ηλεία, τον τόπο του, το 2007, δεν το έχει ξαναζήσει. Και όπως λέει, «δεν υπάρχουν λόγια να το περιγράψεις».

-Ειδική Έκδοση: ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ 2007-

Δέκα χρόνια μετά, οι μνήμες και για τον ίδιο παραμένουν ακόμα ζωντανές. Κι όταν μιλά γι’ αυτές τις στιγμές, η φωνή του «σπάει». Δε βρίσκει λόγια να περιγράψει αυτό που έβλεπαν τα μάτια του από τον ουρανό της Ηλείας. Η Ηλεία να καίγεται απ’ άκρη σ’ άκρη. «Η λέξη ¨συγκλονιστικό¨ δεν μπορεί να αποδώσει αυτό που βλέπαμε ότι συμβαίνει από ψηλά», λέει ο ίδιος και θυμάμαι να αναρωτιέται τι άλλο μπορεί να συμβεί σ’ αυτό τον τόπο, όταν έχουν χαθεί δεκάδες ανθρώπινες ζωές στις φλόγες, όταν οι περιουσίες του κόσμου και τα δάση που έδιναν οξυγόνο, έγιναν στάχτη. Τι άλλο;

Σήμερα, ο Θεόδωρος Γιαννακούλιας, είναι εκπαιδευτής πτήσεων στην Αερολέσχη Πύργου (σ.σ και ιδρυτικό μέλος αυτής), εξεταστής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας για την απονομή πτυχίων χειριστών και διερευνητής ατυχημάτων  – ειδικός συνεργάτης της Ασφαλείας Πτήσεων της Υ.Π.Α.

Τι δεν μπορείς να ξεχάσεις ποτέ από εκείνες τις μέρες;

«Οι εικόνες εκείνων των ημερών, είναι πάντα «ζωντανές» στο  μυαλό μου. Δεν μπορώ όμως να ξεχάσω ένα περιστατικό που συνέβη το βράδυ της 3ης ημέρας που η Ηλεία καιγόταν. Καθόμουν στο γραφείο μου και ετοίμαζα την ημερήσια αναφορά για τις πτήσεις που εκτελέσαμε. Ήρθε ένας κύριος και ζητούσε τον υπεύθυνο του Κλιμακίου. Τον οδήγησαν στο γραφείο μου. Ο ήχος από το βαρύ βάδισμα του, μαρτυρούσε ότι ο άνθρωπος αυτός αντιμετωπίζει κινητικό πρόβλημα. Και ήταν πράγματι έτσι. Όταν έφτασε του γραφείου, στηρίχθηκε με τα δυο χέρια στο κάσωμα της πόρτας και με δάκρυα στα μάτια μου είπε: «Θέλω να σας ευχαριστήσω διότι μας σώσατε από τη φωτιά. Θα καιγόμασταν. Και εγώ και οι κατάκοιτοι γονείς μου. Οι ρίψεις που κάνατε και τα δυο αεροπλάνα δίπλα στο σπίτι ήταν σωτήριες. Να σας έχει ο Θεός καλά και να σας φυλάει. Καλές πτήσεις…». Του απάντησα ότι έκανα το καθήκον μου, και γι’ αυτό το σκοπό βρίσκονται εδώ, στη θέση αυτή. Σας ευχαριστώ πολύ». Κάτι τέτοιες στιγμές σου δίνουν κουράγιο και δύναμη να ξεχάσει κάθε κούραση και σκεφτείς ότι κάτι προσφέρεις σ’ αυτό τον κόσμο».

Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή της περιόδου των πυρκαγιών;

«Όλα ήταν δύσκολα εκείνα την περίοδο για τις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης, διότι η ορατότητα ήταν περιορισμένη. Αν και υπό κανονικές συνθήκες οι πτήσεις αεροπυρόσβεσης διεξάγονται με ορατότητα μεγαλύτερη των 5 χιλιομέτρων, εμείς τότε πετούσαμε με ορατότητα μικρότερη του ενός χιλιομέτρου. Παντού στάχτες, καπνοί και μια αποπνικτική ατμόσφαιρα. Κι εμείς να καλούμαστε να επιχειρήσουμε σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον. Οι εστίες ήταν τόσο πολλές που, δεν μπορούσες να ανταποκριθείς σε όλες. Έτσι, γινόταν επιλογή στις πιο επικίνδυνες.

Έτσι, όταν κληθήκαμε να πάμε στην Αρχαία Ολυμπία, μετά την απογείωση ακολουθήσαμε την Ε.Ο Πύργου – Ολυμπίας. Στη στροφή, στην είσοδο της πόλης, ήρθε ένα τεράστιο κύμα καπνού και χάσαμε τα πάντα. Έδωσα εντολή να ρίξουμε το νερό και να στραφεί το ένα αεροπλάνο δεξιά και το άλλο αριστερά με άνοδο,  διότι υπήρχε κίνδυνος σύγκρουσης. Έτσι συνεχίσαμε στην περιοχή.

Όλες οι πτήσεις αεροπυρόσβεσης έχουν μεγάλο ρίσκο, διότι καλούμαστε να επιχειρήσουμε σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον, με πτήσεις με θερμικά ανοδικά και καθοδικά ρεύματα, με φωτιές και καπνούς. Και το πιο δύσκολο είναι πως, για να είμαστε αποτελεσματικοί, στις ρήψεις πρέπει να κατέβουμε στα 20-30 μέτρα κάθε φορά».

Υπήρξε κάποια στιγμή που φοβήθηκες;

«Πάντα υπάρχει ο φόβος σαν συναίσθημα μέσα μας. Και είναι αυτός που σε κρατάει σε εγρήγορση, να αντιμετωπίσεις τις διάφορες δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να συμβούν. Στα εύκολα, όλοι είμαστε καλοί. Στα δύσκολα φαίνεται η ψυχραιμία που έχει ο καθένας μας, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον όποιο κίνδυνο ή δύσκολη κατάσταση μπορεί να παρουσιαστεί. Έτσι, δεν είχα επιλογή να φοβηθώ…»

Πόσες ώρες βρισκόσουν στον αέρα, επιχειρώντας;

«Επί καθημερινής βάσεως τότε, σαν Διοικητής του Κλιμακίου Αεροπυρόσβεσης του Επιταλαίου, πετούσα το μέγιστο που επιτρεπόταν. Οκτώ ώρες ημερησίως επί 10 ημέρες. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Έπρεπε να γίνει συντήρηση των αεροσκαφών, συντονισμός του προσωπικού, ανεφοδιασμός καυσίμων και αρκετά άλλα πράγματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Και μπορεί το 8ωρο των πτήσεων να τελείωνε, αλλά η αγωνία για την επόμενη ημέρα, δεν σταμάτησε ποτέ».

Από πού αντλούσες δύναμη για να συνεχίσεις να προσπαθείς;

«Από την προσπάθεια που γινόταν από όλους μας για να κόψουν όλη αυτή η λαίλαπα που είχε πέσει στο Νομό. Από τον ζήλο, να σώσεις και να περισώσεις, να σταματήσεις το τέρας που λέγεται φωτιά. Από όλους αυτούς που συγκεντρώθηκαν στην Ηλεία, από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, για να βοηθήσουν. Είτε υπηρεσιακά είτε εθελοντικά. Όταν βλέπεις τον ξένο κόσμο να έρχεται να βοηθήσει τον τόπο σου, παίρνεις κουράγιο και δύναμη. Δεν σε γονατίζει τίποτα».

Τι νομίζεις ότι έφταιξε;

«Εδώ υπάρχουν δυο διαφορετικές καταστάσεις.  Η πρώτη, για την οποία δεν υπήρχε καμία «θεραπεία» ή αντιμετώπιση ήταν η φωτιά στο όρος Λαπίθας, όπου λόγω των ισχυρών ανέμων που έπνεαν δεν μπορούσε να ανακοπεί, όσα μέσα πυρόσβεσης κι αν χρησιμοποιούσαμε. Όμως, μπορούσε να σωθεί το δάσος του Καϊάφα, αν είχαν καθαρίσει τον χώρο μεταξύ των Λουτρών και της Εθνικής Οδού. Εκεί που είχα προβλέψει ότι η φωτιά θα φτάσει μέχρι το βράδυ. Και έφτασε.

Η άλλη ήταν οι δυο εστίες που ξεκίνησαν από τις περιοχές του Πανόπουλου και του Κλινδιά. Εδώ είχαν τεράστια ευθύνη οι τοπικοί άρχοντες, γιατί όταν λέγαμε ότι πρέπει να καθαριστούν και να φρεζαριστούν τα χωράφια που ήταν σπαρμένα και είχαν αγροτικά κατάλοιπά ώστε να μην υπάρχει καύσιμη ύλη, δεν το φρόντισαν. Επιπλέον υπήρχε κακός συντονισμός από πλευράς των μέσων υποστήριξης – μπουλντόζες, γκρεϊντερ, εκσκαφείς, υδροφόρες – ώστε να συνδράμουν στο έργο των επίγειων πυροσβεστικών δυνάμεων.

Όλα αυτά, μαζί, οδήγησαν την Ηλεία στην καταστροφή»

Κάθε χρόνο τέτοια μέρες, ποιες σκέψεις περνούν από το μυαλό σου;

«Θυμάμαι μια Ηλεία να καίγεται από τη μια άκρη στην άλλη. Θυμάμαι τις ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, τα σπίτια και τις περιουσίες που κάηκαν αλλά και τον κόσμο που κινδύνευσε προκειμένου να αντιμετωπιστεί τη λαίλαπα αυτής της φωτιάς. Είναι μνήμες που δεν φεύγουν από το μυαλό μου, όπως και η κούραση αυτών των ημερών».

Όλη η επικαιρότητα