Πολιτική

Το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού μας θέτει, ρητά και κατηγορηματικά, προ των ευθυνών μας

Άρθρο της Ζέττας Μακρή, υφυπουργού παιδείας
Ακούστε το άρθρο

Παίρνουμε τη σκυτάλη από τις τακτικές επιμορφώσεις εκπαιδευτικών και τις ποικίλες διαθεματικές δράσεις στα σχολεία, που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη χρονιά, συνεχίζουμε να προγραμματίζουμε και να εξελίσσουμε τις συντονισμένες συνεργασίες και ενέργειές μας με στόχο την ευαισθητοποίηση, πρόληψη, αντιμετώπιση και πάταξη του φαινομένου της ενδοσχολικής βίας, του παραδοσιακού και διαδικτυακού εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον από τις πρώτες κιόλας ημέρες της νέας σχολικής χρονιάς.

Ένα ιδιαιτέρως ανησυχητικό φαινόμενο, που εμφανίζεται με πολλές παραλλαγές και εξαπλώνεται ύπουλα και επικίνδυνα στη σχολική κοινότητα, απειλεί τη σωματική και ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, κοριτσιών και αγοριών, και δίνει κάθε μέρα αφορμές για έντονο προβληματισμό και άμεση κινητοποίηση. Η Παιδεία μπορεί να διαδραματίσει δραστικό ρόλο σε αυτόν τον αγώνα, που οφείλουμε να κερδίσουμε προς όφελος των παιδιών μας και των επόμενων γενεών, της ασφάλειας και της ευημερίας τους. Για τον λόγο αυτό εντάξαμε από πέρυσι στο υποχρεωτικό πρόγραμμα νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων, στα εργαστήρια δεξιοτήτων, τον αλληλοσεβασμό, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, την οικοδόμηση θετικών και υγιών διαπροσωπικών σχέσεων και δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων, όπως η δημιουργικότητα, η κριτική και συνθετική σκέψη και η ομαδική δουλειά αλλά και στην καλλιέργεια ψηφιακών δεξιοτήτων, όπως η ψηφιακή χρήση και επικοινωνία, η ψηφιακή ασφάλεια και συναισθηματική νοημοσύνη, τα ψηφιακά δικαιώματα, καθώς στον παραδοσιακό ενδοσχολικό εκφοβισμό έχει προστεθεί και η σαρωτική μορφή του διαδικτυακού εκφοβισμού.

Το υπουργείο Παιδείας, με ευθύνη απέναντι στις οικογένειες και στην κοινωνία, αναλαμβάνει, προωθεί και στηρίζει πρωτοβουλίες, ξεκινώντας από την αδιαπραγμάτευτη αρχή ότι η βία δεν έχει καμία θέση στα σχολεία μας. Η διαρκής επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών για την πληρέστερη αντιμετώπιση φαινομένων ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα και μέριμνα του ΥΠΑΙΘ. Στην ίδια κατεύθυνση, θεσπίσαμε τον Σύμβουλο Σχολικής Ζωής, τον εκπαιδευτικό που συμβάλλει περαιτέρω στην καλλιέργεια σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, δίνοντας διέξοδο σε μαθητές αλλά και γονείς να μιλήσουν για τα προβλήματα, τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς ή τους φόβους τους. Επιπλέον, ενισχύουμε τα σχολεία μας με 1.100 μόνιμους διορισμούς ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών και τον διαρκή σχεδιασμό προγραμμάτων και δράσεων ενημέρωσης από κοινού με άλλους φορείς.

Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια νέα, δυναμική φιλοσοφία πρόληψης των φαινομένων βίας, για την ολιστική αντιμετώπισή τους μέσω της ενημέρωσης, της ενεργοποίησης και της έμπρακτης υποστήριξης και ενδυνάμωσης κάθε μαθήτριας και κάθε μαθητή και να πατάξουμε αντίστοιχα αρνητικά φαινόμενα στο σχολικό περιβάλλον, καλλιεργώντας μια κουλτούρα αλληλεγγύης, σεβασμού και ανεκτικότητας. Οφείλουμε να θωρακίσουμε τους εκπαιδευτικούς με δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού και να αναβαθμίσουμε τον ρόλο τους και την επάρκειά τους, ώστε να αναγνωρίζουν φαινόμενα εκφοβισμού και να συμμετέχουν ενεργά στην αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και της τεχνολογικής προέκτασής της. Οφείλουμε να τους δώσουμε τα παιδαγωγικά και εκπαιδευτικά εργαλεία για να μελετήσουν, να εμβαθύνουν και να ενημερώσουν τους μαθητές τους πάνω σε παρόμοια θέματα. Στο ψηφιακό αποθετήριο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής οι εκπαιδευτικοί μπορούν να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν, στην τάξη, προγράμματα, εγχειρίδια και ενημερωτικό υλικό για την πρόληψη και την προστασία του παιδιού στα θέματα της βίας και του εκφοβισμού στο σχολικό αλλά και στο ευρύτερο περιβάλλον.

Με σχετικές αναφορές στις ενότητες των εργαστηρίων δεξιοτήτων, τα παιδιά ενημερώνονται για την πρόληψη και προστασία από εξαρτήσεις, την αυτομέριμνα και την ψυχική υγεία, την ασφάλεια στην πλοήγηση και στη χρήση του διαδικτύου, την ευαισθητοποίηση σε θέματα αναπηρίας και ευαλωτότητας, τον σχολικό και διαδικτυακό εκφοβισμό. Μέσα από τα εγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα, προσαρμοσμένα στις ηλικίες του μαθητικού κοινού, στο οποίο απευθύνονται, μαθήτριες και μαθητές έρχονται σε επαφή και εξοικείωση με έννοιες όπως κοινωνική ευθύνη, ισότητα των φύλων και αντιμετώπιση των διακρίσεων, ψηφιακό περιβάλλον και δεξιότητες, συνεργασία και συνεργατικότητα, δημοκρατική παιδεία. Με αυτές τις λέξεις-κλειδιά και με άλλες, που προστίθενται συνεχώς μέσα από τη διαρκή ανανέωση και επικαιροποίηση του εκπαιδευτικού περιεχομένου και της παιδαγωγικής πρακτικής, θα βοηθήσουμε παιδιά και εφήβους να ξεκλειδώσουν όλες τις πόρτες που θα συναντήσουν στον δρόμο τους.

Σημαντική προσθήκη στη φαρέτρα μας για την καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας είναι και το Πρόγραμμα «ΦΙΛΙΑ», μια καινοτομία που εισάγουμε στα σχολεία με στόχο την πρόληψη, αντιμετώπιση και προστασία παιδιών και εφήβων από κάθε μορφή βίας και σχολικού εκφοβισμού και την ενίσχυση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος. Ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε στελέχη εκπαίδευσης, εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς και προβλέπει στοχευμένο επιμορφωτικό υλικό για τους εκπαιδευτικούς, δημιουργία ειδικού ψηφιακού κόμβου για την ενδοσχολική βία, ειδικά πρωτόκολλα πρόληψης φαινομένων σχολικού εκφοβισμού, διαχείρισης και αντιμετώπισης ανάλογων περιστατικών. Είμαστε δίπλα σε κάθε παιδί, κάθε έφηβη, κάθε έφηβο που χρειάζεται βοήθεια και συμβουλές. Είμαστε εδώ για να παροτρύνουμε τους νέους να αναπτύξουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για την ασφαλή διαδρομή τους στον πραγματικό και στον ψηφιακό κόσμο.

Χρειαζόμαστε τρόπους, μέσα, προτάσεις, ιδέες! Χρειαζόμαστε κάθε βοήθεια που μπορούμε να έχουμε και να τη διαθέσουμε στη θωράκιση των μαθητών μας απέναντι στην απειλή της ενδοσχολικής βίας. Χρειαζόμαστε κάθε οπτική, που θα συμπληρώσει τη δική μας, και μαζί θα δούμε πιο καθαρά τον στόχο, που δεν είναι άλλος από τη διασφάλιση ενός ενδεδειγμένου πλαισίου ασφαλούς φυσικής και διαδικτυακής δραστηριότητας για τα παιδιά μας.

Όλη η επικαιρότητα