Αρκαδία: Βρετανοί εθελοντές «ζωντανεύουν» τις ιστορικές ράγες του σιδηροδρόμου – Θα φτάσουν ως τη Μεγαλόπολη;

Η International Guild of Draisinists επέστρεψε στους Χράνους – Στο τραπέζι η επέκταση της μελέτης για τη σιδηροδρομική σύνδεση με τη Μεγαλόπολη και η αξιοποίηση της γραμμής για τουρισμό και πολιτισμό

Ένα διαφορετικό μήνυμα για την αξία της σιδηροδρομικής κληρονομιάς της Πελοποννήσου στέλνει η επιστροφή της διεθνούς ομάδας εθελοντών International Guild of Draisinists (IGD) στους Χράνους Αρκαδίας, όπου τα μέλη της συνέχισαν τις προσπάθειες συντήρησης και ανάδειξης τμημάτων του ιστορικού δικτύου των Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου (ΣΠΑΠ). Για δεύτερη φορά, οι φίλοι του σιδηροδρόμου από το Ηνωμένο Βασίλειο βρέθηκαν στην περιοχή, διαθέτοντας προσωπικό χρόνο και εργασία για τη διατήρηση γραμμών που έχουν μείνει για χρόνια εκτός ενεργού χρήσης. Η παρουσία τους αναδεικνύει όχι μόνο τη σημασία του εθελοντισμού, αλλά και τις δυνατότητες που εξακολουθεί να συγκεντρώνει το ιστορικό σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου.

Καθαρισμοί, επιθεωρήσεις και παρεμβάσεις στη γραμμή

Σύμφωνα με την ενημέρωση της τοπικής κοινότητας των Χράνων, οι πρόσφατες δράσεις της IGD περιλάμβαναν εργασίες καθαρισμού, επιθεωρήσεις και διαδρομές σε διαφορετικά τμήματα του δικτύου. Τον Μάρτιο, εθελοντές της ομάδας πραγματοποίησαν εκτεταμένο καθαρισμό στο τμήμα από τον Ίσαρη έως τον Αχλαδόκαμπο, συμβάλλοντας στη διατήρηση της γραμμής σε καλύτερη κατάσταση.

Παράλληλα, τριμελές κλιμάκιο με βάση την Τρίπολη επιθεώρησε εκ νέου το δίκτυο, πραγματοποιώντας διαδρομές στα τμήματα Τρίπολη – Ανδρίτσα και Λεύκτρο – Χράνοι – Ίσαρης.

Στην περιοχή της Μάκρης, στο 149ο χιλιόμετρο, έγινε επίσης αυτοψία και προσπάθεια απομάκρυνσης βράχου που εμποδίζει τη διέλευση, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για ενδεχόμενες μελλοντικές παρεμβάσεις. Οι πρωτοβουλίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για μια περιοχή όπου η σιδηροδρομική ιστορία παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μνήμη των κατοίκων, την ταυτότητα των οικισμών και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της ευρύτερης Πελοποννήσου.

Από τη σιδηροδρομική κληρονομιά στη Δίκαιη Μετάβαση

Πέρα από το έργο των εθελοντών, η συζήτηση για το μέλλον του δικτύου συνδέεται με μια ευρύτερη αναπτυξιακή προοπτική για την Αρκαδία και ειδικότερα τη Μεγαλόπολη. Όπως επισημαίνεται στην ανάρτηση της κοινότητας των Χράνων, βρίσκεται σε εξέλιξη η επέκταση της μελέτης σκοπιμότητας και του επιχειρηματικού σχεδίου (Business Plan) έως τη Μεγαλόπολη, στο πλαίσιο της Δίκαιης Μεταλιγνιτικής Μετάβασης. Η διερεύνηση της δυνατότητας επαναλειτουργίας της σιδηροδρομικής γραμμής προς τη Μεγαλόπολη θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την αξιοποίηση των υποδομών και τη δημιουργία νέων αναπτυξιακών ευκαιριών. Το ζητούμενο, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση μιας παλιάς σιδηροδρομικής διαδρομής. Αφορά τη δυνατότητα σύνδεσης της ιστορικής κληρονομιάς με τον πολιτιστικό τουρισμό, τις υπαίθριες δραστηριότητες και την οικονομική αναζωογόνηση των τοπικών κοινωνιών.

Μια διαδρομή που ενώνει ιστορία, φύση και πολιτισμό

Η αξιοποίηση του ιστορικού δικτύου θα μπορούσε να διερευνηθεί σε συνδυασμό με ένα ευρύτερο πλέγμα θεματικών διαδρομών στην Αρκαδία και τη Μεσσηνία. Σημαντικοί προορισμοί της περιοχής, όπως η Αγία Θεοδώρα στη Βάστα, ο Ναός του Επικούρειου Απόλλωνα, η Αρχαία Γόρτυνα, το Λύκαιο Όρος, η Αρχαία Μεγαλόπολη και το αρχαίο θέατρό της, καθώς και η Αρχαία Λυκόσουρα, συνθέτουν ένα πλούσιο πολιτιστικό και φυσικό απόθεμα.

Στην ίδια κατεύθυνση θα μπορούσαν να ενταχθούν τα μοναστήρια και τα θρησκευτικά μνημεία, οι αρχαιολογικοί χώροι και το φυσικό τοπίο της διαδρομής Χράνοι – Δεσύλλας.

Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να συνδέσει τη σιδηροδρομική κληρονομιά με τον θεματικό τουρισμό, τις διαδρομές με δραιζίνες, την πεζοπορία και την ανάδειξη λιγότερο γνωστών προορισμών της ενδοχώρας. Παράλληλα, η ανάπτυξη σχετικών δραστηριοτήτων θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τις τοπικές επιχειρήσεις και να ενισχύσει την επισκεψιμότητα σε οικισμούς που αναζητούν βιώσιμες προοπτικές ανάπτυξης στη μεταλιγνιτική εποχή. Βασική προϋπόθεση, βέβαια, παραμένει η τεκμηριωμένη αξιολόγηση της σκοπιμότητας, του κόστους, της τεχνικής κατάστασης των υποδομών και των όρων ασφαλούς λειτουργίας.

«Να αποκτήσει ξανά τη θέση που του αξίζει»

Η κοινότητα των Χράνων εκφράζει τις ευχαριστίες της προς τα μέλη της International Guild of Draisinists για την προσφορά, την αφοσίωση και τον σεβασμό που επιδεικνύουν απέναντι στη σιδηροδρομική κληρονομιά της περιοχής.Η εθελοντική δράση της ομάδας αποτελεί, όπως τονίζεται, αφορμή για μεγαλύτερη κινητοποίηση και συνεργασία, με στόχο τη συγκέντρωση ιστορικών στοιχείων, φωτογραφιών, αρχειακού υλικού και μαρτυριών που μπορούν να συμβάλουν στην τεκμηρίωση της αξίας του δικτύου.

Η επαναφορά του σιδηροδρόμου στο αναπτυξιακό προσκήνιο της Πελοποννήσου παραμένει ένα εγχείρημα που απαιτεί σχεδιασμό, μελέτες και συντονισμό. Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες των εθελοντών υπενθυμίζουν ότι η προστασία της ιστορικής μνήμης μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για μια ουσιαστική συζήτηση σχετικά με το μέλλον των παλιών γραμμών.

Για τους Χράνους και την ευρύτερη περιοχή, το ζητούμενο είναι η σιδηροδρομική κληρονομιά να μη μείνει απλώς μια ανάμνηση του παρελθόντος, αλλά να εξεταστεί με σοβαρότητα ως πιθανό μέρος ενός νέου σχεδίου πολιτιστικής και τουριστικής ανάπτυξης. Και όπως υπογραμμίζουν οι φίλοι του σιδηροδρόμου, η προσπάθεια συνεχίζεται, με την προσδοκία το ιστορικό δίκτυο να αποκτήσει ξανά τη θέση που του αξίζει στην Πελοπόννησο.