Ή καιγόμαστε ή πνιγόμαστε… – Στις πρώτες θέσεις σε κηρύξεις έκτακτης ανάγκης για πυρκαγιές και πλημμύρες η Ηλεία

Οι μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ημερών, που δοκίμασαν για ακόμη μία φορά την χώρα, επανέφεραν στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο ο τόπος μας μπορεί να αντιμετωπίσει τις ολοένα και συχνότερες φυσικές καταστροφές. Οι εικόνες από τα πύρινα μέτωπα, οι εκκενώσεις οικισμών και οι μάχες των πυροσβεστικών δυνάμεων αποτελούν πλέον σχεδόν κάθε καλοκαίρι μια γνώριμη πραγματικότητα. Αντίστοιχα, τον χειμώνα οι έντονες βροχοπτώσεις προκαλούν πλημμύρες, καταστροφές σε υποδομές και καλλιέργειες, επαναφέροντας κάθε χρόνο τα ίδια προβλήματα.

Το γεγονός ότι η εικόνα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια συγκυρία, αλλά μια διαχρονική πραγματικότητα, επιβεβαιώνεται από τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η «Στατιστική Επισκόπηση Κηρύξεων σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας 2014-2024» καταγράφει όλες τις αποφάσεις κήρυξης περιοχών της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης την τελευταία δεκαετία και κατατάσσει την Ηλεία ανάμεσα στις πλέον επιβαρυμένες Περιφερειακές Ενότητες της Ελλάδας τόσο στις δασικές πυρκαγιές όσο και στις πλημμύρες.

Η εικόνα που προκύπτει είναι αποκαλυπτική. Η Ηλεία δεν βρίσκεται απλώς μέσα στις περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές. Βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της χώρας, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη έκθεσή της στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Η «έκρηξη» των πυρκαγιών μετά το 2021

Η δεκαετής καταγραφή δείχνει ότι οι δασικές πυρκαγιές έχουν εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη χώρα.

Από το 2014 έως και το 2024 εκδόθηκαν συνολικά 162 αποφάσεις κήρυξης περιοχών σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω δασικών πυρκαγιών. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, είναι η χρονική κατανομή τους.

Μέχρι το 2020 οι σχετικές κηρύξεις ήταν σχετικά περιορισμένες. Από το 2021 και μετά η εικόνα αλλάζει θεαματικά. 119 από τις 162 αποφάσεις, δηλαδή σχεδόν το 74%, εκδόθηκαν μέσα στην τελευταία τετραετία, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση των καταστροφικών πυρκαγιών που γνώρισε η χώρα.

Το 2023 αποτέλεσε τη δυσκολότερη χρονιά της δεκαετίας, με 36 αποφάσεις κήρυξης, αριθμό-ρεκόρ για την εξεταζόμενη περίοδο.

Η Ηλεία βρίσκεται στη δεύτερη υψηλότερη κατηγορία της χώρας, καθώς καταγράφει 11 έως 15 κηρύξεις έκτακτης ανάγκης λόγω δασικών πυρκαγιών. Περισσότερες εμφανίζουν μόνο η Εύβοια και η Ανατολική Αττική, ενώ στην ίδια κατηγορία με την Ηλεία βρίσκεται η Κορινθία.

Η κατάταξη αυτή μόνο τυχαία δεν είναι. Οι μεγάλες δασικές εκτάσεις, οι ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες, αλλά και οι καταστροφικές πυρκαγιές που έχει βιώσει ο νομός τα τελευταία χρόνια, έχουν διαμορφώσει μια πραγματικότητα συνεχούς επιφυλακής. Η Ηλεία παραμένει μία από τις περιοχές που κάθε καλοκαίρι δοκιμάζονται περισσότερο από κάθε άλλη.

Μεγάλη απειλή και οι πλημμύρες

Αν οι πυρκαγιές κυριαρχούν τους θερινούς μήνες, οι πλημμύρες αποτελούν τη μεγάλη απειλή του χειμώνα.

Τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν ότι από το 2014 έως το 2024 εκδόθηκαν 626 αποφάσεις κήρυξης περιοχών σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω πλημμυρών, αριθμός σχεδόν τετραπλάσιος από εκείνον των πυρκαγιών.

Η κατανομή των στοιχείων δείχνει ότι μέχρι το 2020 οι πλημμυρικές κηρύξεις αυξάνονταν χρόνο με τον χρόνο, ενώ από το 2021 και μετά η τάση διαφοροποιείται, χωρίς όμως να μειώνεται η συνολική επιβάρυνση των περιοχών που πλήττονται συστηματικά.

Και εδώ η Ηλεία εμφανίζεται στις πρώτες θέσεις της χώρας.

Ο νομός μας ανήκει στην υψηλότερη κατηγορία, με 28 έως 36 κηρύξεις έκτακτης ανάγκης λόγω πλημμυρών μέσα στη δεκαετία. Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται μόνο η Λάρισα, η Εύβοια και η Αιτωλοακαρνανία, γεγονός που αποτυπώνει τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των πλημμυρικών επεισοδίων που αντιμετωπίζει ο νομός.

Οι ζημιές σε καλλιέργειες, κατοικίες, οδικά δίκτυα και τεχνικά έργα έχουν επαναληφθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις περιοχές που επηρεάζονται από τους ποταμούς Αλφειό και Πηνειό, αλλά και από δεκάδες μικρότερους χειμάρρους.

Μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές της Ελλάδας

Το σημαντικότερο συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η Ηλεία αποτελεί μία από τις ελάχιστες Περιφερειακές Ενότητες που εμφανίζουν τόσο υψηλό αριθμό κηρύξεων και για τις δύο σημαντικότερες φυσικές καταστροφές.

Από τη μία βρίσκεται στις κορυφαίες θέσεις για τις πλημμύρες και από την άλλη στις πρώτες θέσεις για τις δασικές πυρκαγιές. Η διπλή αυτή επιβάρυνση αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ένταση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στον νομό.

Τα επίσημα στοιχεία δεν αποτελούν απλώς μια στατιστική καταγραφή. Είναι μια προειδοποίηση ότι η Ηλεία θα πρέπει τα επόμενα χρόνια να επενδύσει ακόμη περισσότερο στην πρόληψη. Η ολοκλήρωση αντιπλημμυρικών έργων, η συστηματική διαχείριση των δασών, οι καθαρισμοί ρεμάτων, η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και η θωράκιση των υποδομών αποτελούν πλέον αναγκαίες παρεμβάσεις και όχι επιλογές.

Οι αριθμοί… Έκτακτης Ανάγκης 

Πυρκαγιές (2014-2024)

Κηρύξεις στην Ελλάδα: 162

Κηρύξεις την τετραετία 2021-2024: 119 (74%)

Περισσότερες κηρύξεις σε ένα έτος: 36 (2023)

Ηλεία: 11-15 κηρύξεις (2η υψηλότερη κατηγορία)

Πλημμύρες (2014-2024)

Κηρύξεις στην Ελλάδα: 626

Ηλεία: 28-36 κηρύξεις (υψηλότερη κατηγορία)

Στην ίδια κατηγορία: Λάρισα, Εύβοια, Αιτωλοακαρνανία.