Mercosur: Φθηνά εισαγόμενα, σαλμονέλα και φόβοι για την ελληνική παραγωγή

Σφοδρές αντιδράσεις εξακολουθεί να προκαλεί σε αγρότες, κτηνοτρόφους και γεωτεχνικούς η συμφωνία εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur, δηλαδή της Βραζιλίας, της Αργεντινής, της Ουρουγουάης και της Παραγουάης, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις και τις σοβαρές ανησυχίες που εκφράζονται για την ασφάλεια των εισαγόμενων αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Η συμφωνία, η οποία τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Μαΐου 2026, προβλέπει σημαντική απελευθέρωση του εμπορίου μεταξύ των δύο πλευρών, με διευκολύνσεις στις εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων από την Ευρώπη προς τις χώρες της Νότιας Αμερικής και αύξηση των εισαγωγών αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων προς την ευρωπαϊκή αγορά. Την ίδια ώρα, εντείνεται η ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η συμφωνία στον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα, καθώς παραγωγοί και φορείς κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό λόγω χαμηλότερου κόστους παραγωγής στις χώρες της Mercosur, διαφορετικών περιβαλλοντικών και υγειονομικών προτύπων, αλλά και χρήσης ουσιών που στην Ευρωπαϊκή Ένωση είτε περιορίζονται αυστηρά είτε απαγορεύονται πλήρως. Οι αντιδράσεις έχουν καταγραφεί έντονα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Γαλλία, όπου οι αγρότες έχουν πραγματοποιήσει μαζικές κινητοποιήσεις κατά της συμφωνίας.

Νέα διάσταση στη συζήτηση έδωσαν δημοσιεύματα και καταγγελίες που αφορούν εισαγόμενα κοτόπουλα από τη Βραζιλία, στα οποία φέρεται να εντοπίστηκαν κρούσματα σαλμονέλας σε ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα. Παράλληλα, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι από τον Σεπτέμβριο του 2026 η Βραζιλία ενδέχεται να αποκλειστεί από εξαγωγές σειράς ζωικών προϊόντων προς την Ε.Ε., λόγω ζητημάτων συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στην κτηνοτροφία.

Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. και γεωπόνος, Τάσος Τσάκωνας, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, ανέφερε ότι: «Η συμφωνία Mercosur είναι μια συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Νότιας Αμερικής, η οποία λειτουργεί δυσανάλογα εις βάρος των συμφερόντων των αγροτών ολόκληρης της Ευρώπης και όχι μόνο των Ελλήνων παραγωγών».

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Τσάκωνας, στην πραγματικότητα ευνοούνται κυρίως οι βιομηχανικές χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, οι οποίες θα εξάγουν βιομηχανικά προϊόντα, ενώ η Ευρώπη θα εισάγει φθηνά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα από τις χώρες της Mercosur. «Αυτό», τονίζει «δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους αγρότες, οι οποίοι δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στο ιδιαίτερα χαμηλό κόστος παραγωγής αυτών των προϊόντων».

Το σοβαρότερο όμως ζήτημα, που θέτει επί τάπητος ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ, αφορά την ποιότητα και την ασφάλεια των εισαγόμενων προϊόντων. «Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται φυτοπροστατευτικές και κτηνιατρικές ουσίες που στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απαγορευμένες ή υπό αυστηρό περιορισμό. Είναι πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιούνται καθολικοί και απόλυτοι έλεγχοι σε όλες τις εισαγωγές που φτάνουν στην Ευρώπη και φυσικά στη χώρα μας».

Οι τελευταίες καταγγελίες και τα αποτελέσματα ελέγχων για κοτόπουλα από τη Βραζιλία, όπου εντοπίστηκαν περιστατικά σαλμονέλας, αποδεικνύουν ότι οι ανησυχίες αυτές δεν είναι θεωρητικές. «Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το κρέας, αλλά συνολικά τα αγροτικά προϊόντα, ακόμη και προϊόντα μεταποίησης όπως οι χυμοί και τα παράγωγα εσπεριδοειδών», επεσήμανε ο κ. Τσάκωνας και συνέχισε: «Η συμφωνία Mercosur δεν πρόκειται να ενισχύσει τον πρωτογενή τομέα της Ευρώπης. Αντίθετα, εξυπηρετεί κυρίως τις μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες. Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, που στηρίζονται σημαντικά στην αγροτική παραγωγή, είναι εκείνες που θα υποστούν τις μεγαλύτερες πιέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι χώρες όπως η Γαλλία αντέδρασαν έντονα από την πρώτη στιγμή. Οι Ευρωπαίοι αγρότες και ιδιαίτερα οι παραγωγοί του Νότου κινδυνεύουν να βρεθούν σε ακόμη πιο δύσκολη θέση τα επόμενα χρόνια».

Από την πλευρά του ο πρόεδρος των Εξαγωγέων Δυτικής Ελλάδας και Αντιπρόεδρος του ΕΒΕ Ηλείας, Αντώνης Παρασκευόπουλος, σε δηλώσεις του στην εφ. Πατρίς, επισημαίνει ότι: «Η πίεση που ασκήθηκε από τους παραγωγικούς φορείς και τις χώρες με ισχυρό αγροδιατροφικό τομέα ανέδειξε το σοβαρό ζήτημα των εισαγόμενων προϊόντων που προωθούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Μπορεί να λειτουργούν ως μέσο συγκράτησης του πληθωρισμού, όμως πρέπει να προστατευθεί η εσωτερική παραγωγή της Ελλάδας και της Ευρώπης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ποιότητα και την ασφάλεια των προϊόντων που φτάνουν στον καταναλωτή.

Απαιτούνται αυστηροί έλεγχοι για φυτοφάρμακα, υγειονομικές προδιαγραφές και σαφή αναγραφή της προέλευσης, καθώς παρατηρείται το φαινόμενο εισαγόμενα προϊόντα να παρουσιάζονται ως ελληνικά. Παράλληλα, πρέπει να υπάρξουν όροι ισότιμου ανταγωνισμού, καθώς οι ευρωπαίοι παραγωγοί λειτουργούν με πολύ υψηλότερο κόστος και αυστηρότερους κανόνες.

Σε κάθε περίπτωση, το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα, βήμα-βήμα και με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της ελληνικής παραγωγής και να εδραιωθούν ακόμη περισσότερο τα ελληνικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές. Χρειάζεται ουσιαστική στήριξη από την ελληνική πολιτεία στα διεθνή φόρουμ, με μια οργανωμένη στρατηγική προβολής και προώθησης των ελληνικών προϊόντων, όπως ακριβώς έχουν πετύχει άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, που μέσα από την κουζίνα και τη γαστρονομία της κατάφερε να δημιουργήσει ένα παγκόσμια αναγνωρίσιμο brand».