Νίκη Καρατασάκη: Στην αρχή μιας διαδρομής – Οι ερωτήσεις που δεν κάναμε

Είναι 22 ετών και βρίσκεται στο ξεκίνημα της επαγγελματικής της πορείας. Έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, έχει επιμορφωθεί στην Ειδική Αγωγή μέσω του Πανεπιστημίου Αιγαίου και τώρα περιμένει το επόμενο βήμα.

Ίσως αυτή να είναι και η χρονιά που θα βρεθεί για πρώτη φορά μέσα σε μια τάξη ως αναπληρώτρια εκπαιδευτικός. Με ενθουσιασμό, αγωνία και την αίσθηση της ευθύνης που συνοδεύει πάντα μια πρώτη φορά.

Η Νίκη Καρατασάκη απαντά στις «Ερωτήσεις που δεν κάναμε» για όλα όσα βρίσκονται πίσω από την εικόνα μιας σχολικής τάξης. Για τα παιδιά, τους γονείς, τη διαφορετικότητα, τον φόβο, την αποδοχή και για τον δάσκαλο που, τελικά, δεν έχει να κάνει μόνο με την ύλη.

1) Πόσο έτοιμη νιώθει μία νέα δασκάλα όταν μπαίνει για πρώτη φορά σε μία τάξη;

Νομίζω κανείς δεν είναι απόλυτα έτοιμος προτού μπει σε μία τάξη. Έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές μου νιώθω ότι έχω τις γνώσεις και τα εφόδια που χρειάζομαι, αλλά παράλληλα θεωρώ ότι η πραγματική εμπειρία μέσα στη τάξη είναι κάτι που δεν μπορεί να στο προσφέρει μόνο η θεωρία. Υπάρχει ένα άγχος και μια αγωνία αλλά μαζί με αυτά, μεγάλη χαρά και ανυπομονησία.

2) Τί δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι γονείς για τη δουλειά του εκπαιδευτικού;

Κατά την γνώμη μου αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι γονείς είναι πόση δουλειά υπάρχει πίσω από τις ώρες που ο εκπαιδευτικός βρίσκεται μέσα στην τάξη. Η δουλειά δεν είναι μόνο το μάθημα που γίνεται εκείνη τη στιγμή. Υπάρχει προετοιμασία, σχεδιασμός δραστηριοτήτων, αξιολόγηση, προσαρμογή στις διαφορετικές ανάγκες των παιδιών, αλλά και συνεχής προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα ασφαλές και θετικό κλίμα μέσα στην τάξη.

3) Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα τα παιδιά στο σχολείο;

Δυστυχώς τα παιδιά σήμερα καλούνται να αντιμετωπίσουν αρκετές δυσκολίες συγκριτικά με αυτές που υπήρχαν παλαιότερα. Μία από αυτές είναι ο σχολικός εκφοβισμός. Είναι ένα φαινόμενο που δεν αφορά μόνο τη σωματική βία, αλλά μπορεί να εκφράζεται μέσα από κοροϊδίες, προσβολές, αποκλεισμό, διάδοση φημών ή οποιαδήποτε συμπεριφορά κάνει ένα παιδί να αισθάνεται ότι δεν ανήκει και ότι δεν είναι ασφαλές στο σχολείο. Επίσης η συνεχής παρουσία των social media που επηρεάζει τη συγκέντρωση των παιδιών, την επικοινωνία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τους άλλους. Επομένως δεν κάνουμε λόγο μόνο για σχολικό εκφοβισμό αλλά και διαδικτυακό εκφοβισμό, καθώς όπως προανέφερα η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό και στον ψηφιακό χώρο.

4) Πόσο έχει αλλάξει η συμπεριφορά των μαθητών τα τελευταία χρόνια;

Η συμπεριφορά των παιδιών έχει αλλάξει αρκετά τα τελευταία χρόνια, καθώς έχει αλλάξει σημαντικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν. Η τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μπει πολύ έντονα στην καθημερινότητά τους και έχουν επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν, δημιουργούν σχέσεις και διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.

5) Ποιος είναι ο ρόλος του δασκάλου πέρα από τη διδασκαλία;

Πιστεύω ότι ο ρόλος του δασκάλου ξεπερνά κατά πολύ τη μετάδοση γνώσεων. Ο δάσκαλος είναι ένας άνθρωπος που βρίσκεται καθημερινά δίπλα στα παιδιά και μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσωπο εμπιστοσύνης, να τα ακούσει, να τα στηρίξει και να τα βοηθήσει να διαχειριστούν δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν. Μέσα από τη καθημερινή αλληλεπίδραση καλλιεργείται ο σεβασμός, η συνεργασία, η ενσυναίσθηση, η αποδοχή της διαφορετικότητας και η υπευθυνότητα. Για μένα η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τα παιδιά να γίνουν άριστοι μαθητές, αλλά να χτίσουν μία δυνατή προσωπικότητα βασισμένη σε αξίες, ώστε να καταφέρουν να επιβιώσουν στις δυσκολίες και τις απαιτήσεις της κοινωνίας μετέπειτα.

6) Τί θα ήθελες να αλλάξει στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα;

Θα ήθελα το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα να επικεντρώνεται περισσότερο στο ίδιο το παιδί και στις πραγματικές του ανάγκες.

Θεωρώ ότι το σχολείο δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην κάλυψη της ύλης και στην απομνημόνευση γνώσεων, αλλά να δίνει περισσότερο χώρο στη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη, τη συνεργασία και την ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων.

7) Ποια είναι η ερώτηση που θα ήθελες να κάνουν περισσότεροι γονείς στους δασκάλους;

Θα ήθελα περισσότεροι γονείς να ρωτούν τον εκπαιδευτικό: «Πώς είναι το παιδί μου μέσα στην τάξη;». Όχι μόνο αν είναι καλός μαθητής ή αν ανταποκρίνεται στα μαθήματα, αλλά αν συμμετέχει, αν συνεργάζεται, αν έχει φίλους, αν αισθάνεται άνετα και αν υπάρχει κάτι που το δυσκολεύει.

Ως εκπαιδευτικός, θα ήθελα να υπάρχει αυτή η επικοινωνία με τους γονείς, γιατί θεωρώ ότι όταν το σχολείο και οικογένεια συνεργάζονται και βλέπουν το παιδί ως σύνολο, μπορούν να το στηρίξουν πολύ καλύτερα.