Οδοιπορικό της Εφ. «Πατρίς» στην Αετοράχη και τη Δάφνη: Ένας τόπος όμορφος που παλεύει με την ερήμωση

Σε μια πανοραμική τοποθεσία στο βορειοανατολικό τμήμα της Ηλείας, κοντά στα όρια με την Αχαΐα, βρίσκεται η Αετοράχη. Ένα χωριό χτισμένο στην άκρη ενός λοφίσκου, από όπου ο επισκέπτης μπορεί να αντικρίσει τη θέα προς την τεχνητή λίμνη του Πηνειού, που απλώνεται στη ρίζα του. Το τοπίο είναι εντυπωσιακό, η φύση πλούσια και γαλήνια, ωστόσο πίσω από αυτή την ομορφιά κρύβεται μια διαφορετική πραγματικότητα: η σταδιακή ερήμωση.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, οι μόνιμοι κάτοικοι της Αετοράχης δεν ξεπερνούν τους ενενήντα. Σήμερα, όπως λένε οι ίδιοι οι κάτοικοι, ο αριθμός αυτός φαίνεται ακόμη μικρότερος, καθώς οι περισσότεροι νέοι έχουν φύγει αναζητώντας εργασία και καλύτερες συνθήκες ζωής στις πόλεις.

Η καθημερινότητα για όσους έχουν απομείνει στο χωριό περιστρέφεται γύρω από την γεωργία και την κτηνοτροφία, δραστηριότητες που αποτελούν εδώ και δεκαετίες τον βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Όμως, όπως επισημαίνουν οι κάτοικοι, οι συνθήκες έχουν γίνει ιδιαίτερα δύσκολες.

Τι λένε οι κάτοικοι

Ο κ. Ιωάννης Δημητρόπουλος περιγράφει με απλά αλλά χαρακτηριστικά λόγια την κατάσταση που επικρατεί. «Φτωχά είναι τα πράγματα. Δεν υπάρχει κοινωνικό περιβάλλον. Έχουμε μείνει μόνο γερόντια πλέον. Οι ασχολίες μας είναι γεωργία και κτηνοτροφία. Είναι δύσκολες εποχές, έχουν φύγει οι νέοι γιατί δεν υπάρχει εργασία», αναφέρει.

Η εικόνα της πληθυσμιακής γήρανσης είναι εμφανής όχι μόνο στην Αετοράχη, αλλά και στον κοντινό οικισμό της Δάφνης. Εκεί, οι κάτοικοι θυμούνται τις εποχές που το χωριό είχε περισσότερη ζωή και κίνηση.

Ο κ. Χρήστος Παπαδόπουλος, κάτοικος της Δάφνης, εξηγεί πως τα πράγματα στο παρελθόν ήταν διαφορετικά. «Εγώ μένω στον οικισμό της Δάφνης. Παλιά ήταν πιο φτωχά τα πράγματα και σιγά σιγά αναπτύχθηκε ο οικισμός. Είχαμε κόσμο αλλά ήμασταν πιο πολύς κόσμος. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχουν νέοι για να υποστηρίξουν την ζωή εδώ. Έχουμε μείνει μόνο γέροι», λέει.

Η έλλειψη νέων ανθρώπων δεν επηρεάζει μόνο την κοινωνική ζωή, αλλά και την παραγωγική δραστηριότητα. Η γεωργία και η κτηνοτροφία απαιτούν εργατικά χέρια, τα οποία πλέον σπανίζουν.

Ο κ. Νίκος Καλαμπόκας, που τα τελευταία χρόνια επέστρεψε στο χωριό μετά από δεκαετίες στην Πάτρα, περιγράφει μια εικόνα που συναντά κανείς σε πολλά χωριά της ελληνικής υπαίθρου. «Δεν βρίσκουμε εργάτες να κάνουμε τη δουλειά μας. Το χωριό όπως και όλα τα χωριά είναι εγκαταλειμμένα. Και οι κτηνοτρόφοι που αναγκάστηκαν να κάνουν αυτή τη δουλειά, περνούν πολύ δύσκολα. Ζούσα πενήντα πέντε χρόνια στην Πάτρα και έχω έρθει τα τελευταία χρόνια εδώ και βλέπω τα πράγματα δυστυχώς να ερημώνουν», σημειώνει.

Δεν εγκαταλείπουν

Παρά τις δυσκολίες, όσοι παραμένουν στην Αετοράχη και τη Δάφνη δεν εγκαταλείπουν τον τόπο τους. Συνεχίζουν να καλλιεργούν τη γη, να φροντίζουν τα κοπάδια τους και να κρατούν ζωντανή την παρουσία στα χωριά τους, διατηρώντας μια καθημερινότητα που είναι άρρηκτα δεμένη με τη φύση και την παράδοση.

Η θέα προς τη λίμνη του Πηνειού, η ησυχία του τοπίου και η απλότητα της ζωής αποτελούν στοιχεία που εξακολουθούν να κάνουν την περιοχή ξεχωριστή. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η δημογραφική συρρίκνωση και η απουσία νεότερων ανθρώπων που θα μπορούσαν να δώσουν νέα πνοή στα χωριά.

Η ιστορία της Αετοράχης και της Δάφνης δεν είναι μοναδική. Αντίθετα, αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα πολλών μικρών κοινοτήτων της ελληνικής περιφέρειας που βλέπουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι που μένουν εκεί συνεχίζουν να κρατούν ζωντανό τον τόπο τους, ελπίζοντας πως κάποια στιγμή η ύπαιθρος θα ξαναβρεί τον ρυθμό και τη ζωή που κάποτε είχε.

Τόπος με μεγάλες δυνατότητες

Ο πρόεδρος της Κοινότητας, κ. Τάσος Αντωνακόπουλος, ο οποίος δραστηριοποιείται επαγγελματικά στην περιοχή με την παραγωγή μελιού, μιλά για έναν τόπο με μεγάλες δυνατότητες αλλά και σημαντικές ανάγκες που, όπως τονίζει, πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα ώστε να μπορέσει να κρατηθεί ζωντανός.

Όπως επισημαίνει, τόσο η Αετοράχη όσο και ο οικισμός της Δάφνης αποτελούν δύο ιδιαίτερα όμορφες περιοχές με πλούσια φυσική ομορφιά και παραγωγικές δυνατότητες, ωστόσο χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη από την τοπική αυτοδιοίκηση για να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να συγκρατήσουν τον πληθυσμό τους.

«Η Αετοράχη και η Δάφνη είναι δύο πολύ όμορφοι τόποι, με εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον και μεγάλες δυνατότητες για πρωτογενή παραγωγή. Εγώ προσωπικά δραστηριοποιούμαι εδώ με την παραγωγή μελιού και γνωρίζω καλά τις δυνατότητες που έχει η περιοχή. Παρ’ όλα αυτά, τα χωριά μας χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη από την τοπική αυτοδιοίκηση ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν να έχουν ζωή», αναφέρει.

Ο κ. Αντωνακόπουλος τονίζει ότι ένα από τα βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι αφορά τις υποδομές, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις δυσκολεύουν την καθημερινότητα αλλά και την παραγωγική δραστηριότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
«Υπάρχουν προβλήματα στις υποδομές που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η αγροτική οδοποιία είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για τους παραγωγούς, καθώς από αυτούς τους δρόμους περνά η καθημερινή μας δουλειά. Παράλληλα χρειάζονται παρεμβάσεις και στη δημοτική οδοποιία, ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση και η σύνδεση των οικισμών», επισημαίνει.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της Κοινότητας στέκεται ιδιαίτερα στο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα χωριά της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς νέους ανθρώπους η προοπτική ανάπτυξης γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι οι νέοι φεύγουν. Για να μπορέσουν να μείνουν στον τόπο τους χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα. Πρέπει να υπάρξουν πολιτικές που θα στηρίξουν πραγματικά τους νέους ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία ή άλλες δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Αν δεν δοθούν σοβαρά κίνητρα και αν δεν βελτιωθούν οι υποδομές, θα συνεχίσουμε να βλέπουμε τα χωριά να αδειάζουν», τονίζει.

Παρά τις δυσκολίες, ο ίδιος δηλώνει αισιόδοξος ότι με σωστό σχεδιασμό και συνεργασία μπορούν να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες για την περιοχή.

«Ο τόπος μας έχει μεγάλες δυνατότητες. Με σωστή στήριξη, με βελτίωση των υποδομών και με ουσιαστικά κίνητρα για τους νέους, μπορούμε να δούμε ξανά τα χωριά μας να ζωντανεύουν. Είναι σημαντικό να κρατήσουμε την ύπαιθρο ζωντανή, γιατί αποτελεί βασικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας αλλά και της ταυτότητάς μας», καταλήγει ο πρόεδρος της Κοινότητας.