Πέθανε η Ρόμπιν Μόργκαν, μία από τις αρχιτέκτονες του σύγχρονου φεμινισμού

Πριν γίνει μία από τις πιο αιχμηρές φωνές του δεύτερου κύματος του φεμινισμού, η Ρόμπιν Μόργκαν είχε υπάρξει κάτι σχεδόν αντίθετο από αυτό που αργότερα θα υπερασπιζόταν: το «ιδανικό αμερικανικό κορίτσι» της μεταπολεμικής τηλεόρασης. Η ποιήτρια, συγγραφέας, εκδότρια και ακτιβίστρια πέθανε στη Νέα Υόρκη, σε ηλικία 85 ετών, λίγες ημέρες μετά τη στενή φίλη και συνεργάτιδά της, Γκλόρια Στάινεμ.

Τον θάνατό της επιβεβαίωσε το Women’s Media Center, ο οργανισμός που η ίδια είχε ιδρύσει το 2005 μαζί με τη Στάινεμ και την Τζέιν Φόντα. Σύμφωνα με τον γιο της, Blake Morgan, η Μόργκαν πέθανε ύστερα από σειρά προβλημάτων υγείας των τελευταίων εβδομάδων. Η ίδια, παρότι ζούσε επί χρόνια με Πάρκινσον, συνέχιζε να γράφει, να ηχογραφεί και να δουλεύει πάνω σε νέα βιβλία και ποιήματα.

Η ζωή της είχε από νωρίς κάτι από αμερικανικό κατασκεύασμα που χαλάει μόνο του. Γεννημένη το 1941 στη Φλόριντα και μεγαλωμένη στη Νέα Υόρκη, εμφανίστηκε ως μοντέλο ήδη από τα τρία της χρόνια, είχε δική της ραδιοφωνική εκπομπή στα πέντε και αργότερα συμμετείχε στην τηλεοπτική σειρά Mama. Η εικόνα της «Little Robin Morgan» ήταν τόσο δημοφιλής ώστε κυκλοφόρησαν ακόμη και κούκλες με το όνομά της. Περιοδικά της εποχής την παρουσίαζαν ως ευγενικό, άθικτο κορίτσι της διπλανής πόρτας, ασφαλές από κάθε «αντικοινωνική» έκρηξη.

Αυτό ακριβώς το σχήμα θα διαλύσει η ενήλικη ζωή της. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 η Μόργκαν βρέθηκε στο κέντρο της γυναικείας απελευθέρωσης, συμμετέχοντας στη New York Radical Women και στη W.I.T.C.H., την περίφημη Women’s International Terrorist Conspiracy from Hell. Το 1968 ήταν από τις οργανώτριες της διαμαρτυρίας εναντίον των Miss America, όπου οι ακτιβίστριες πέταξαν σουτιέν, κορσέδες, ψηλοτάκουνα και άλλα σύμβολα γυναικείας συμμόρφωσης σε έναν «Κάδο Ελευθερίας» — μια εικόνα που σύντομα θα μυθοποιούνταν ως «κάψιμο σουτιέν».

Το 1970 επιμελήθηκε το Sisterhood Is Powerful, μία από τις κεντρικές ανθολογίες του σύγχρονου φεμινισμού. Ακολούθησαν το Sisterhood Is Global και το Sisterhood Is Forever, ενώ η ίδια έγραψε περισσότερα από 20 βιβλία: ποίηση, δοκίμιο, μυθιστόρημα, μνήμη, πολιτική θεωρία. Για αρκετά χρόνια υπήρξε αρχισυντάκτρια του Ms., του περιοδικού που συνέδεσε όσο λίγα τον φεμινισμό με τη δημόσια γλώσσα των media.

Στη Μόργκαν αποδίδεται ευρέως η διάδοση του όρου «herstory», της φεμινιστικής απάντησης στη λέξη «history», ενώ συνδέθηκε και με την καθιέρωση του συμβόλου της γυναικείας γροθιάς μέσα στο σύμβολο της Αφροδίτης. Ήταν από εκείνες τις μορφές που δεν άφησαν πίσω τους μόνο βιβλία ή συνθήματα, αλλά ολόκληρο λεξιλόγιο: λέξεις, εικόνες, χειρονομίες και δομές μέσα από τις οποίες ένα κίνημα μπορούσε να αναγνωρίσει τον εαυτό του.

Η προσωπική της ζωή χαλούσε επίσης τις εύκολες ταμπέλες. Η ίδια είχε μιλήσει για σχέσεις με άντρες και γυναίκες και ήταν παντρεμένη για περισσότερα από 20 χρόνια με τον γκέι ποιητή Kenneth Pitchford, με τον οποίο απέκτησε τον γιο της. Θυμόταν ότι είχε δεχθεί τόσο υποψίες από συντηρητικούς που την ήθελαν «λεσβία» όσο και καχυποψία από φεμινίστριες που θεωρούσαν πως έπρεπε να είναι λεσβία. Σαν να έλεγε, με τον τρόπο της, ότι ακόμη και η απελευθέρωση μπορεί να γίνει μικρό αστυνομικό τμήμα όταν διψά υπερβολικά για καθαρές κατηγορίες.

Το χρονικό βάρος του θανάτου της είναι ισχυρό. Μέσα σε λίγες ημέρες έφυγαν δύο γυναίκες που δεν υπήρξαν απλώς πρόσωπα του ίδιου κινήματος, αλλά συνεργάστηκαν για να φτιάξουν και τους μηχανισμούς μέσα από τους οποίους το κίνημα θα μιλούσε στα media. Αν η Στάινεμ έγινε το φωτογενές πρόσωπο ενός άγριου, πολυφωνικού φεμινισμού, η Μόργκαν ήταν από εκείνες που κρατούσαν στα χέρια τους τη γλώσσα, το σύμβολο, το φυλλάδιο, την ανθολογία, το μικρόφωνο.

Ήταν κάποτε το κορίτσι που η Αμερική μπορούσε να δείξει ως απόδειξη αθωότητας.

Μετά μεγάλωσε, θύμωσε, έγραψε, οργάνωσε, έφτιαξε λέξεις και βοήθησε χιλιάδες άλλες γυναίκες να πουν ότι αυτή η αθωότητα ήταν, από την αρχή, μια πολύ καλοφωτισμένη παγίδα.

Πηγή: lifo.gr