Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία και η Πολωνία, ακροδεξιοί πολιτικοί σχηματισμοί αξιοποιούν τη δυσαρέσκεια των πολιτών για το υψηλό κόστος ζωής, αμφισβητώντας τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες και τον ενισχυμένο ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην άμυνα. Ωστόσο, οι θέσεις τους διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Η επικεφαλής του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, ζήτησε περιορισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική επιβάρυνση δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Αντίστοιχα, στην Ιταλία, ο πρώην στρατηγός και ευρωβουλευτής Ρομπέρτο Βανάτσι, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εθνικό Μέλλον, αμφισβήτησε την αναγκαιότητα των στρατιωτικών δαπανών, επισημαίνοντας ότι οι τιμές βασικών αγαθών βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Η πρόκληση για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι να διατηρήσουν την υποστήριξη των πολιτών στην ενίσχυση της άμυνας, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν πιέσεις για μεγαλύτερες δαπάνες σε κοινωνική πρόνοια και άλλες δημόσιες υπηρεσίες.
«Δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για λαϊκιστική ρητορική σχετικά με το πόσο θα πρέπει να στηρίζουμε οικονομικά την Ουκρανία ή πόσα χρήματα θα πρέπει να επενδύουμε στην άμυνα», ανέφερε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Άμυνας της Φινλανδίας, Γιάνε Κουουσέλα.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων του 2027 σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Πολωνία.
Για το ΝΑΤΟ, πιθανή επιβράδυνση των αμυντικών επενδύσεων θα δυσχέραινε την επίτευξη του στόχου για διάθεση του 5% του ΑΕΠ των κρατών-μελών στην άμυνα και την ασφάλεια έως το 2035.
Τέσσερις διπλωμάτες της Συμμαχίας δήλωσαν, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος προκαλεί αυξανόμενο προβληματισμό.
«Εάν κάποιος κλείσει τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης, υπάρχει ο κίνδυνος να χάσουμε στρατιωτικές δυνατότητες», προειδοποίησε στρατιωτικός αξιωματούχος του ΝΑΤΟ.
Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι πρότεινε μείωση των προβλεπόμενων αμυντικών δαπανών κατά 8 δισ. ευρώ, εν μέσω πιέσεων από τη Λέγκα, που συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό.
Στην Πολωνία, ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι επιχείρησε να εμποδίσει την πρόσβαση της χώρας σε δάνεια σχεδόν 44 δισ. ευρώ μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, εκφράζοντας ανησυχίες για οικονομική εξάρτηση από τις Βρυξέλλες και πρόσθετο δημόσιο χρέος.
Παράλληλα, στη Γερμανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ενισχύει την περιφερειακή παρουσία της, αυξάνοντας την πολιτική πίεση προς τα παραδοσιακά κόμματα.
Σύμφωνα με τον ερευνητή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, Πάβελ Ζέρκα, υπάρχει κίνδυνος οι φιλοευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις να εμφανιστούν διστακτικές απέναντι στις αναγκαίες αμυντικές επενδύσεις.
Οι εξελίξεις ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών σχεδίων του ΝΑΤΟ έως το 2029.
Διπλωμάτης της Συμμαχίας προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη επιβράδυνση των επενδύσεων από μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία, θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά την ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα.
«Εάν οι μεγαλύτερες χώρες σταματήσουν να σημειώνουν πρόοδο, τότε θα σταματήσει να προοδεύει και το ΝΑΤΟ», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε και την Ουκρανία περισσότερο ευάλωτη.
«Αποδυναμώνεις το ΝΑΤΟ, αποδυναμώνεις την ικανότητα της Ευρώπης να υπερασπιστεί τον εαυτό της και καθιστάς την Ουκρανία ακόμη πιο ευάλωτη», επισήμανε.