Πύργος: Συγκλόνισαν οι ομιλίες στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Σάκη Καράγιωργα

Η ζωή, το πολύπλευρο έργο του, η ανεκτίμητη προσφορά του Σάκη Καράγιωργα, στην κοινωνία, την πολιτική και την επιστήμη «ζωντάνεψαν» και αναδείχθηκαν στο Λάτσειο Δημοτικό Μέγαρο, μέσα από την εκδήλωση του Δήμου Πύργου, όπου τιμήθηκε η μνήμη του αείμνηστου Πυργιώτη αγωνιστή κατά της δικτατορίας.

Ο πρωτεύουσα της Ηλείας, η γενέτειρα της σπουδαίας αυτής προσωπικότητας, με την παγκόσμια εμβέλεια, απέτισε φόρο τιμής στην προσωπικότητα που συνέδεσε το όνομά της με τους αγώνες κατά της Χούντας των Συνταγματαρχών, και την πνευματική ζωή της χώρας, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από τον θάνατό του Σάκη Καράγιωργα.

Στην κατάμεστη αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, οι ομιλητές, άνθρωποι που υπήρξαν συνοδοιπόροι του Σάκη Καράγιωργα στη ζωή, τον πολιτικό και επιστημονικό του αγώνα  μοιράστηκαν προσωπικές μαρτυρίες και αναφέρθηκαν στην αξία του, στο πολυδιάστατο και βαρυσήμαντο έργο, την ανεκτίμητη παρακαταθήκη που άφησε και στα πολύτιμα διδάγματα που προσέφερε μέσα από το βίο του.

Ένα παιδί από την επαρχία, που μέσα από τη φτώχεια και τα κατάλοιπα του εμφυλίου σπούδασε και κατάφερε να φθάσει με την αξία του στο κορυφαίο ακαδημαϊκό επίπεδο, αλλά και να αντισταθεί με την ίδια του τη ζωή ενάντια σε ένα αδίστακτο φασιστικό καθεστώς, αποτελώντας ένα φωτεινό και διαχρονικό παράδειγμα για όλες τις γενιές που ακολούθησαν και ακολουθούν.

«Ανοίγοντας» την εκδήλωση που συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιώργος Μαρκόπουλος, ο δήμαρχος Πύργου Στάθης Καννής, ανέφερε χαρακτηριστικά στο χαιρετισμό του ότι ο Σάκης Καράγιωργας είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής μας ταυτότητας, που ανέδειξε το όνομα του Πύργου σε πανελλήνιο και παγκόσμιο επίπεδο. «Στεκόμαστε με σεβασμό και συγκίνηση για να αποδώσουμε τιμή σε μια από τις πλέον εμβληματικές μορφές της σύγχρονης Ελλάδας, που με το ήθος, την πολιτική στάση και την επιστημονική του συνεισφορά τίμησε, όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και τη γενέτειρά του, τον Πύργο. Αναδείχθηκε σε έναν από τους πλέον καταξιωμένους πανεπιστημιακούς της χώρας μας.  Η στάση του δεν ήταν απλώς μια πολιτική επιλογή, αλλά μια έκφραση της βαθιάς αφοσίωσής του στη δημοκρατία. Υπήρξε ένα σπάνιο παράδειγμα, επιστήμονας με διεθνές κύρος και ταυτόχρονα ενεργός πολίτης με απαράμιλλο ήθος» είπε μεταξύ άλλων ο δήμαρχος Πύργου.

Ακολούθησε μια σύντομη τοποθέτηση από τον πρώην δήμαρχο Μάκη Παρασκευόπουλο, ο οποίος ήταν πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου όταν ελήφθη η απόφαση για την ονοματοδοσία της κεντρικής πλατείας σε «Σάκης Καράγιωργας». Ο κ. Παρασκευόπουλος μετέφερε το κλίμα της εποχής, λίγους ημέρες μετά το θάνατο του Σάκη Καράγιωργα, λέγοντας ότι «εκείνες τις ημέρες, το Δημοτικό Συμβούλιο του Πύργου, σπάνια, έδειξε μια διάθεση ενότητας και συλλογικής συνείδησης και ομόφωνα αποφάσισε να ονομαστεί η κεντρική πλατεία της πόλης σε ‘’Πλατεία Σάκη Καράγιωργα’’» και κατέληξε σημειώνοντας πως «εκείνες οι εποχές δεν πρέπει να έρχονται σα φαντάσματα, κάθε τόσο, αλλά θα πρέπει, αν μπορούμε, να τις διατηρούμε, στη μνήμη και στην καθημερινότητά μας».

«Μας συνέδεαν ιδεολογικοί δεσμοί»

Η σειρά των ομιλιών ξεκίνησε με τον Γιώργο Μπουλμπασάκο, πρ. διευθυντή της Πνευμολογικής Κλινικής του «Ευαγγελισμού», στέλεχος της Αριστεράς και ξάδελφο του Σάκη Καράγιωργα, ο οποίος μίλησε για τους συγγενικούς, αλλά πάνω από όλα, για τους ιδεολογικούς δεσμούς που τους συνέδεαν. Ο κ. Μπουλμπασάκος μοιράστηκε με το κοινό το πώς βίωσε τις ημέρες του Νοέμβρη, που τον καθόρισαν πολιτικά, το πώς ο Σάκης Καράγιωργας είναι το παράδειγμα ζωής για τον ίδιο και έκανε αναδρομή στην ημέρα της απολογίας του Σάκη Καράγιωργα, στη δίκη της «Δημοκρατικής Άμυνας» ενώπιον του Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών, όταν τον κάλεσε ο θείος του για να ακούσουν ραδιοφωνικά τα συγκλονιστικά λόγια του Πυργιώτη αντιστασιακού.

«Ήμουν και είμαι περήφανος που ήμασταν ξαδέλφια. Στον πατέρα και την οικογένειά μου οφείλεται η ένταξή μου στη μεγάλη οικογένεια της αριστεράς, αλλά στο Σάκη Καράγιωργα βρήκα το γιατί και το φωτεινό παράδειγμα. Η απολογία στο στρατοδικείο που με κάλεσε ο θείος μου να ακούσω, όχι μόνο εμένα, αλλά ολόκληρη την οικογένεια, με συγκλόνισε» είπε και μετέφερε τα πρώτα λόγια από την απολογία του:

«Κύριοι στρατοδίκαι, εβρίσκομαι σήμερα ενώπιόν σας ως κατηγορούμενος διότι διώκομαι από τη δικτατορική κυβέρνηση. Ο λόγος της διώξεώς μου είναι απλός, αλλά ουσιαστικός. Διώκομαι γιατί ως πνευματικός άνθρωπος, εθεώρησα εθνικό καθήκον μου να αγωνιστώ για να αποκτήσει εκ νέου ο ελληνικός λαός το δικαίωμα να αποφασίζει μόνος του και ελευθέρως για τη μοίρα του και τα πεπρωμένα του».

«Πλούτισε τον κόσμο με την στάση της ζωής του»

Έπειτα, το λόγο πήρε  ο πρώην πρόεδρος του Συνασπισμού, Νίκος Κωνσταντόπουλος, και συνοδοιπόρος του Σάκη Καράγιωργα στον αγώνα κατά της δικτατορίας, περνώντας μαζί δύο χρόνια στην παρανομία, από το 1967 έως το 1969, μέχρι την σύλληψή τους και ακόμα τέσσερα χρόνια στις φυλακές Αβέρωφ και Κορυδαλλού. Ο κ. Κωνσταντόπουλος διηγήθηκε την πολιτική δράση, και τα όσα ακολούθησαν μέχρι το θάνατο του Σάκη Καράγιωργα, γεγονότα που του μένουν ανεξίτηλα, αποτελούν φάρο αγωνιστικότητας και ξεσήκωσαν κύματα αντιδράσεων σε όλο τον κόσμο.

Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος αναφέρθηκε στα βιώματα, εκείνα που, όπως είπε, σκέφτεται και κουβαλάει μέσα του, κρατώντας ολοζώντανο μέσα του το Σάκη Καράγιωργα. «Είναι εκείνη η περίπτωση που περιγράφει ο Ρίτσος: ‘’Tους νεκρούς τους κουβαλάμε μέσα μας και δεν πιάνουν τόπο, ούτε μας βαραίνουν, αλλά τους ρωτάμε κάθε τόσο, όταν πρόκειται να πάμε παρακάτω’’. Ο Σάκης Καράγιωργας που ξεκίνησε τη ζωή του από τις γειτονιές του Πύργου, έγινε ιστορικό πρόσωπο πηγαίνοντας την ύπαρξη του πέρα από τα όρια της απλής επιβίωσης του. Διαχρονικά συμβολίζει πολλά και απαράγραπτα, γιατί επίσης πολλά και ανεκτίμητα είναι όσα έπραξε και προσέφερε, κυριαρχημένος από τη συνείδηση ότι ήταν και δικό του προσωπικό χρέος ο αγώνας για προκοπή της ελληνικής κοινωνίας και δημοκρατίας» σημείωσε και ακολούθως έκανε αναδρομή στα πρώτα πολιτικά και επιστημονικά του βήματα, μέχρι την ίδρυση της «Δημοκρατικής Άμυνας» μερικές μόνο ημέρες μετά την 21^η Απριλίου του 1967, την οργάνωση που «που διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο εναντίον της δικτατορίας με διπλή επιδίωξη: την αντίσταση με όλα τα μέσα και τον στρατηγικό σχεδιασμό για τη δημοκρατική Ελλάδα, των δημοκρατικών αναδιαρθρώσεων και μετασχηματισμών».

Έπειτα, συνέχισε την αναφορά στο πρόσωπο του Σάκη Καράγιωργα, με λόγια που συγκλόνισαν το κοινό: «Πλούτισε τον κόσμο με την στάση της ζωής του, ανέπτυξε την σύντομη παρουσία του ανάμεσα στους συνανθρώπους του σε διακριτό και δημιουργικό παράδειγμα ενεργού πολίτη και δημοκράτη, πρωτοπόρου επιστήμονα και πανεπιστημιακού δασκάλου, ριζοσπάστη διανοητή και κοινωνικού αγωνιστή. Είναι η προσωποποίηση της κοινωνικής και πνευματικής ευθύνης, αντιπροσωπεύει την αυθεντική ηγετική παρουσία στην ελληνική κοινωνία του καιρού. Για τον Σάκη Καράγιωργα, αυτά που στοχάζεται και συνειδητοποιεί, αυτά που αξιώνει και επιδιώκει στις μέρες του δεν είναι η επωφελής για τον εαυτό του σταδιοδρομία, η λαμπρή καριέρα, αλλά η χρήση για τον τόπο του, και την επιστήμη του, δημιουργική συνεισφορά. Αγωνίζεται με ριζοσπαστική σκέψη και κάνε εφικτά όσα θεωρεί αναγκαία για την κοινωνική, παραγωγική ανασυγκρότηση, για τις προοδευτικές δημοκρατικές αλλαγές κράτους και θεσμών στη μεταπολεμική και μετεμφυλιακή Ελλάδα. Είναι ταμένος στον επιστημονικό και κοινωνικό αγώνα με ευθύνη, εντιμότητα και συνέπεια».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ηρωική πράξη αντίστασης, την τοποθέτηση αυτοσχέδιου εκρηκτικό μηχανισμό στις 14 Ιουλίου 1969 από τον Σάκη Καράγιωργα, που τον σημάδεψε σωματικά, με τον ακρωτηριασμό τους δεξιού του χεριού και τα θραύσματα στο πρόσωπο και στο σώμα, αλλά και ψυχικά, με τα απάνθρωπα βασανιστήρια, ως συνέπεια της αντιστασιακής του δράσης, τα οποία όμως έκαναν τη διεθνή κοινότητα να αντιδράσει και να μάθει για το σκληρό πρόσωπο του καθεστώτος. Πολύ σημαντική επίσης ήταν η επισήμανσή του για το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των βάναυσων μεταγωγών μέσω θαλάσσης αλλά και συνολικά σε όλη την κράτησή του, ο Σάκης Καράγιωργας, και άλλοι πολιτικοί κρατούμενοι είχαν συμπαραστάτες ποινικούς κρατούμενους, οι οποίο τους φρόντιζαν και αυτοί με τη σειρά τους και μετέδιδαν σε κάθε φυλακή τα όσα εκτυλίσσονταν, όπως μεταξύ άλλων οι φριχτές συνθήκες κράτησης, πάντα σε καθεστώς απομόνωσης.

«Στη δίκη 34 μελών της ‘’ Δημοκρατικής Άμυνα’’, το  Μάρτιο – Απρίλιο του 1970 ο βασιλικός επίτροπος πρότεινε ποινή θανάτου για το Σάκη Καράγιωργα. Υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση στο εξωτερικό και έντονες παρεμβάσεις κυβερνήσεων και διεθνών οργανώσεων, με αποτέλεσμα να τον καταδικάσει σε ισόβια. Για το καθεστώς ήταν επικίνδυνος για πολλούς λόγους.  Η περίπτωσή του του εντυπωσίασε και επηρέασε κοινή γνώμη. Διέψευδε την επίσημη δημαγωγία της χούντας, ότι η 21η Απριλίου ήταν μια επανάσταση για τη σωτηρία της Ελλάδας από το κομμουνιστικό κίνημα. Δεν ήταν κομμουνιστής, ούτε ανεπάγγελτος, ούτε περιθωριακό και αντικοινωνικό στοιχείο. Όταν μετείχε ενεργά στην αντίσταση με όλα τα μέσα ήταν καθηγητής πανεπιστημίου, στέλεχος της Τράπεζας της Ελλάδας, ανώτερος κρατικός λειτουργός, οικονομολόγος με διεθνή αναγνώριση, ενός απλός Έλληνας της μικροαστικής επαρχίας, με δημοκρατικές απόψεις και κοινωνικές αξιώσεις».

Ο πρ. πρόεδρος του Συνασπισμού στάθηκε επίσης στην απολογία του Σάκη Καράγιωργα, για την οποία ανέφερε ότι ήταν συγκλονιστική, ένα μάθημα γενναιότητας και αξιοπρέπειας, διδαχή κοινωνικής και πνευματικής ευθύνης, διδαχή συνέπειας. «Οι 34 μετέτρεψαν το εδώλιο του δικαστηρίου σε οδόφραγμα αντίστασης. Η απολογία του θα έπρεπε να διδάσκεται, γιατί διδάσκει, διαπλάθει συνειδήσεις, δίνει περιεχόμενο ζωής».

«Να μετατρέψουμε όλη αυτή την στάση ζωής σε παράδειγμα»

Η τελευταία ομιλία έγινε από το Γιάννη Ψυχάρη, καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρο του ιδρύματος «Σάκης Καράγιωργας». Ο κ. Ψυχάρης αναφέρθηκε και ανέλυσε το επιστημονικό έργο του Σάκη Καράγιωργα, με τον οποία υπήρξε συνεργάτης στο Πάντειο, αλλά και τα διδάγματα που αφήνει στην κοινωνία και την οικονομία του σήμερα.

Έκανε λόγο για έναν αυθεντικό άνθρωπο που τον έκανε λαμπερό το γεγονός πως ότι έλεγε το είχε δουλέψει όχι μόνο επιστημονικά αλλά και μέσα από την ηθική σφαίρα.

«Ως καθηγητής ήταν ένας άνθρωπος που δε μπορούσε παρά να κερδίσει τα ακροατήριά του με την απλότητα και τη σοφία. Όσοι τον έχουν ακούσει δε μπορεί παρά να τους έχει μείνει η ανάμνηση ενός ανθρώπου που είχε ένα ιδιαίτερο χάρισμα να επικοινωνεί με απλά λόγια λέγοντα πράγματα καθόλου απλοϊκά, αλλά πάρα πολύ σοβαρά» είπε και πρόσθεσε ότι ο Σάκης Καράγιωργας προσέγγισε την οικονομία ως κοινωνική επιστήμη που οφείλει να μετατρέπει και να μεταδίδει την αγωνία των ανθρώπων σε απάντηση ή σε επιλογές τις οποίες καλούνται να κάνουν.

Ξεχωριστή μνεία έκανε για ένα επιστημονικό άρθρο του Σάκη Καράγιωργα, το οποίο δημοσιεύθηκε σε κορυφαίο οικονομικό περιοδικό και γράφτηκε μέσα από τις φυλακές Κορυδαλλού, κάτω από αντίξοες συνθήκες, μακριά από βιβλιογραφία και στατιστικές.

Ακόμα, υπογράμμισε ότι «έχουμε ευθύνη μέσα από το ίδρυμα να μετατρέψουμε όλη αυτή την στάση ζωής σε παράδειγμα το οποίο μπορεί να φωτίσει το σήμερα και μπορεί να μας οδηγήσει στο αύριο» και γνωστοποίησε ότι τον ερχόμενο Νοέμβριο θα πραγματοποιηθεί στο Πάντειο Πανεπιστήμιο συνέδριο για τα 40 χρόνια από το θάνατο του Σάκη Καράγιωργα.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία της η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης, αντιδήμαρχοι και εντεταλμένοι σύμβουλοι του Δήμου Πύργου, εκπρόσωποι φορέων, στελέχη του χώρου της Κεντροαριστεράς και πλήθος από πολίτες, που γέμισαν ασφυκτικά την αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Πύργου.