Η Κομισιόν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου, την απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και τις τουρκικές παρεμβάσεις στις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Παρότι αναγνωρίζει τη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει διεκδικήσεις που αντιβαίνουν στις ευρωπαϊκές θέσεις για το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα των κρατών-μελών, σημειώνει το newsbomb.gr.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά της Κομισιόν στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτηρίζει άκυρο και ανυπόστατο, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι δεν μπορεί να δημιουργεί έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
Η συγκεκριμένη επισήμανση έρχεται μετά την επικύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη, τον Οκτώβριο του 2026.
Οι Βρυξέλλες επαναβεβαιώνουν ότι το μνημόνιο δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να επηρεάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, με την οποία η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο αντιμετωπίζεται ως αιτία πολέμου.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η δυνατότητα επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης έως τα 12 ναυτικά μίλια κατοχυρώνεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, ζητεί από την Τουρκία να απέχει από απειλές και μονομερείς ενέργειες σε βάρος κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Κομισιόν καταγράφει ακόμη περιστατικά παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων, όπως και υπερπτήσεις τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά. Σχετικές δραστηριότητες αναφέρονται και για τον Σεπτέμβριο του 2026.
Αρνητική παραμένει η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να προωθεί την προοπτική δύο χωριστών κρατών, απομακρυνόμενη από το πλαίσιο επίλυσης που προβλέπουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί και επαναλαμβάνει την ανάγκη εξεύρεσης λύσης σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μονομερείς ενέργειες στα Βαρώσια, για τις οποίες ζητείται αναστροφή των μέτρων που έχουν εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020 και ανάκληση των ανακοινώσεων του Ιουλίου του 2021.
Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει την ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στα κατεχόμενα, τις δραστηριότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τις στρατιωτικές ασκήσεις σε κυπριακές θαλάσσιες περιοχές.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το μνημόνιο συνεργασίας που υπεγράφη τον Ιούλιο του 2026 μεταξύ της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής πλευράς για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας.