Ο Γιάννης Ζουγανέλης στην εφ. «ΠΑΤΡΙΣ»: «Νιώθω υποχρεωμένος απέναντι στο κοινό!»

Με μια δημιουργική πορεία που ξεπερνά τα πενήντα χρόνια και μια καλλιτεχνική διαδρομή γεμάτη επιτυχίες, ο Γιάννης Ζουγανέλης έχει αφήσει το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι, το θέατρο και την τηλεόραση. Συνθέτης, μουσικός, ηθοποιός, παρουσιαστής, συγγραφέας και δάσκαλος, αποτελεί μία από τις πιο πολυσχιδείς και διαχρονικές προσωπικότητες της ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας, συνεχίζοντας μέχρι σήμερα να υπηρετεί την τέχνη με αστείρευτη δημιουργικότητα, χιούμορ και ανήσυχη ματιά.

Αυτό το καλοκαίρι περιοδεύει στην Ελλάδα, υποδυόμενος την εμβληματική Παραμάνα στον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» του Μπόστ (Μέντη Μποσταντζόγλου), μια παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης και των αδελφών Γεώργα, σε σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη. Λίγο πριν ανέβει στη σκηνή του Θεάτρου Φλόκα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας, συναντηθήκαμε για μια συζήτηση η οποία δεν περιορίστηκε μόνο στην παράσταση. Στη συνέντευξη που ακολουθεί στην εφ.Πατρίς και τη Νάντια Μανιάτη, θυμάται τη σχέση του με τον Μπόστ, μιλά για τη διαχρονική αξία του έργου του και καταθέτει τις σκέψεις του για τον ρόλο της τέχνης και των ανθρώπων του μόχθου, στέλνοντας το δικό του μήνυμα για μια κοινωνία που έχει ανάγκη, περισσότερο από ποτέ, την ουσιαστική επικοινωνία, την ευαισθησία και τον πολιτισμό.

Κύριε Ζουγανέλη, έχετε γνωρίσει και συνεργαστεί με τον Μπόστ. Πώς θα περιγράφατε τη σημασία του για τον ελληνικό πολιτισμό;Ο Μπόστ δεν ήταν μόνο συγγραφέας, αλλά και εξαιρετικός ζωγράφος, δημιουργός με βαθιά γνώση της ελληνικής γλώσσας και της παράδοσης, ένας άνθρωπος που αγαπούσε πραγματικά την Ελλάδα. Είχα την τύχη να τον γνωρίσω το 1985, όταν συνεργαστήκαμε στην επιθεώρηση Κάνε το ΠΑΣΟΚ σου παξιμάδι. Από τότε μέχρι το τέλος της ζωής του διατηρήσαμε στενή σχέση, συνεργαστήκαμε σε τραγούδια, στην ΕΡΤ και σε θεατρικές δουλειές. Ήταν ένας άνθρωπος που αποδομούσε τα πάντα με χιούμορ, όχι για να τα ισοπεδώσει, αλλά για να τα ξαναχτίσει με πιο ουσιαστικό τρόπο. Αυτό θεωρώ ότι είναι και το μεγαλύτερο μάθημα που μας άφησε.

Η Παραμάνα είναι ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς ήρωες του έργου. Πώς την προσεγγίσατε;

Η Παραμάνα είναι ένας βαθιά κωμικός χαρακτήρας, όμως δεν λειτουργεί μόνο για να προκαλεί γέλιο. Μέσα από τον σαρκασμό και τις συνεχείς παρεμβάσεις της, εκθέτει την Ιουλιέτα, σχολιάζει τις επιλογές της και στην πραγματικότητα, σχολιάζει ολόκληρη την κοινωνία. Η κωμωδία, κατά τη γνώμη μου, είναι από τα πιο σοβαρά πράγματα που υπάρχουν στη ζωή. Όταν ο θεατής γελά, χαλαρώνει, αλλά ταυτόχρονα γίνεται πιο δεκτικός σε όσα θέλει να του πει ο συγγραφέας. Αυτή ήταν και η δική μου προσπάθεια: να υπηρετήσω τον χαρακτήρα με σεβασμό και να αναδείξω το βάθος που κρύβεται πίσω από το χιούμορ του Μπόστ.

Ποια στοιχεία της παράστασης θεωρείτε ότι την κάνουν να ξεχωρίζει;

Πρώτα απ’ όλα η αγάπη όλων των συντελεστών για το έργο. Ο σκηνοθέτης παρότι νέος σε ηλικία, διαθέτει σημαντική εμπειρία και αντιμετωπίζει το θέατρο με σεβασμό απέναντι τόσο στο κείμενο όσο και στους ηθοποιούς. Παράλληλα, η ζωντανή μουσική του Γιώργου Ανδρέου δίνει έναν ιδιαίτερο παλμό στην παράσταση. Δεν ερμηνεύουμε μόνο τους ρόλους, αλλά παίζουμε και μουσικά όργανα, δημιουργώντας μια σκηνική εμπειρία που λειτουργεί ενιαία. 

Αν σας ζητούσαν να περιγράψετε τον ρόλο της τέχνης στη σημερινή κοινωνία, τι θα λέγατε;

Η τέχνη δεν είναι πάνω από τη ζωή ούτε μπορεί να την αντικαταστήσει. Η ζωή είναι το σημαντικότερο πράγμα που έχουμε. Η τέχνη, όμως, μπορεί να τη φωτίσει και να τη βελτιώσει. Μπορεί να κάνει την καθημερινότητα πιο ανθρώπινη, να δημιουργήσει αισθητική, να καλλιεργήσει τη σκέψη και να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά. Για μένα, μόρφωση δεν είναι μόνο τα πτυχία. Είναι η συνάντηση της τέχνης με την κοινωνία και η δυνατότητα να καταλαβαίνουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους.

Μιλήσατε με συγκίνηση για τους ανθρώπους του μόχθου. Γιατί τους θεωρείτε τόσο σημαντικούς;

Γιατί πάνω στους ανθρώπους του μόχθου στηρίζεται ολόκληρη η κοινωνία. Είναι εκείνοι που παράγουν, που δημιουργούν, που κρατούν τον κόσμο όρθιο. Αν δεν υπήρχαν αυτοί, δεν θα υπήρχε τίποτα από όσα θεωρούμε δεδομένα. Πιστεύω ότι η τέχνη οφείλει να τους αφουγκράζεται, να μιλά για τη ζωή τους και να τους δίνει φωνή. Δεν μπορεί να απομακρύνεται από την κοινωνία ούτε να λειτουργεί ως προνόμιο μιας μικρής ομάδας ανθρώπων. Η τέχνη ανήκει σε όλους.

Μετά από τόσες επιτυχίες, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας γεμίζει;

Η επικοινωνία με τον κόσμο! Για μένα η επιτυχία δεν μετριέται μόνο από τις γεμάτες αίθουσες ή τα χειροκροτήματα. Μετριέται από το αν καταφέραμε να επικοινωνήσουμε ουσιαστικά με τους ανθρώπους. Νιώθω πάντοτε υποχρεωμένος απέναντι στο κοινό, γιατί χωρίς αυτό, εμείς οι καλλιτέχνες δεν υπάρχουμε. Παράλληλα, εξακολουθώ να αισθάνομαι μαθητής. Διδάσκω εδώ και δεκαετίες, αλλά καθημερινά μαθαίνω. Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος που σταματά να μαθαίνει, σταματά και να δημιουργεί.

Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;

Θα ήθελα να φύγει έχοντας γελάσει, αλλά και έχοντας προβληματιστεί. Αυτό είναι το μεγάλο επίτευγμα του Μπόστ. Μέσα από την παρωδία, το χιούμορ και την ανατροπή σε οδηγεί να δεις διαφορετικά την πραγματικότητα. Αν ο θεατής φύγει με μια καινούργια σκέψη, αν κοιτάξει τον κόσμο λίγο πιο αισιόδοξα ή λίγο πιο κριτικά, τότε η παράσταση έχει πετύχει τον σκοπό της. Εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη του θεάτρου.

Info:

Έργο: «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Μποστ

Πού:Θέατρο Φλόκα Ολυμπίας

Πότε:Τετάρτη 22 Ιουλίου

Ώρα:21:30

Παίζουν: Υρώ Μανέ, Άκης Σακελλαρίου, Γιάννης Ζουγανέλης, Σπύρος Μπιμπίλας κ.ά.

Μουσική: Γιώργος Ανδρέου

Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκη