Πρόκειται για ένα ξεχωριστό ρεπορτάζ – παρουσίαση, της ζωής τεσσάρων γυναικών προσφύγων που ζουν σήμερα στην Ελλάδα και αποτελούν παραδείγματα δύναμης, αξιοπρέπειας και επιμονής.
Οι ιστορίες της Fatimah από το Αφγανιστάν, της Ovileya από το Μπαγκλαντές, της Karimeh και της Sakineh από το Ιράν, αναδεικνύουν πως πίσω από τον όρο «πρόσφυγας» κρύβονται άνθρωποι με όνειρα, στόχους και μια ακατάβλητη θέληση να προχωρήσουν μπροστά, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν.
Όπως τονίζουν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, οι τέσσερις γυναίκες δεν επιθυμούν να ορίζονται από την ιδιότητα της προσφύγισσας ή από τις τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος τους.
Αντίθετα, επιλέγουν να συστήνονται μέσα από τη δύναμή τους, την καθημερινή προσπάθεια και τη συμβολή τους στην κοινωνία. Είναι εργαζόμενες, μητέρες, φοιτήτριες και ενεργά μέλη των κοινοτήτων τους, που διεκδικούν ένα καλύτερο μέλλον για τις ίδιες και τις οικογένειές τους.
Η Fatimah, που έφτασε στην Ελλάδα από το Αφγανιστάν πριν από πέντε χρόνια, εργάζεται σήμερα σε εστιατόριο, μεγαλώνει τον γιο της και παρακολουθεί μαθήματα ελληνικής γλώσσας. «Είμαι περήφανη για την προσπάθεια που κάνω. Για τη δουλειά, για το σπίτι, για το παιδί που πάει στο σχολείο, που μαθαίνω ελληνικά», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια καθημερινότητα γεμάτη υποχρεώσεις αλλά και αισιοδοξία.

Από την πλευρά της, η Ovileya μιλά για τον αγώνα της να ξεπεράσει τις δυσκολίες του εκτοπισμού και να διεκδικήσει ίσα δικαιώματα για όλους. «Οι δυσκολίες που αντιμετώπισα έχουν πυροδοτήσει ένα βαθύ σκοπό μέσα μου: να αγωνίζομαι για αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη και συμπόνια για όλους», σημειώνει, ενώ δηλώνει με έμφαση ότι δεν αποδέχεται να την καθορίζει η προσφυγική της ιδιότητα. «Η “προσφύγισσα” δεν είναι η ταυτότητά μου», λέει χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερα συγκινητική είναι και η ιστορία της Karimeh, η οποία βρήκε στην εκπαίδευση και στην κοινωνική δράση τον δρόμο για την προσωπική της απελευθέρωση. «Είμαι μητέρα, φοιτήτρια, εργαζόμενη και ηγέτιδα της κοινότητάς μου. Εδώ είμαι ο εαυτός μου», αναφέρει, εξηγώντας πως σήμερα βοηθά και άλλες γυναίκες να γνωρίσουν τα δικαιώματά τους και να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση.

Παράλληλα, η 54χρονη Sakineh συνεχίζει να ονειρεύεται και να δημιουργεί, παρά τις δυσκολίες που συνάντησε στη ζωή της. «Δεν μου αρέσει να κάθομαι στο σπίτι χωρίς να κάνω τίποτα. Μου αρέσει η περιπέτεια, να μαθαίνω νέα πράγματα και να ζω», δηλώνει, περιγράφοντας την επιθυμία της να ανοίξει κάποτε το δικό της πολυπολιτισμικό εστιατόριο.

Οι τέσσερις γυναίκες συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Experts By Experience» των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, ένα διεθνές πρόγραμμα ενδυνάμωσης μέσω του οποίου άτομα με προσφυγική εμπειρία σχεδιάζουν και υλοποιούν δράσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων τους. Μέσα από τη συμμετοχή τους επιδιώκουν να μετατρέψουν τη δική τους εμπειρία σε εργαλείο θετικής αλλαγής για άλλους ανθρώπους που βρίσκονται σε παρόμοια θέση.
Σε μια εποχή που οι προσφυγικές ροές συχνά αντιμετωπίζονται μόνο μέσα από αριθμούς και στατιστικά στοιχεία, η πρωτοβουλία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα υπενθυμίζει τη σημασία των ανθρώπινων ιστοριών. Ιστοριών που μιλούν για απώλειες, αλλά κυρίως για ελπίδα. Για δυσκολίες, αλλά και για τη δύναμη της επανεκκίνησης. Για ανθρώπους που δεν ζητούν οίκτο, αλλά την ευκαιρία να συνεχίσουν να χτίζουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια και σεβασμό.
