Πνιγμοί στην Ελλάδα: Το 80% των θυμάτων είναι άνω των 60 ετών – 168 νεκροί το 2026 και οι 8 κανόνες που σώζουν ζωές

Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλό αριθμό θανατηφόρων περιστατικών από πνιγμό, με τα στοιχεία να αναδεικνύουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά και για τα μικρά παιδιά.

Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα του ΕΟΔΥ, στη χώρα μας αντιστοιχούν περίπου 3,6 θάνατοι από πνιγμό ανά 100.000 κατοίκους, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με υψηλή συχνότητα θανατηφόρων περιστατικών στο νερό.

Κατά μέσο όρο, κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 357 θάνατοι από πνιγμό στην Ελλάδα. Μέχρι τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου του 2026, οι νεκροί είχαν φτάσει τους 168, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη επικοινωνίας του Safe Water Sports, Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν.

Παρά τον υψηλό αριθμό, καταγράφεται βελτίωση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καθώς φέτος έχουν σημειωθεί 49 λιγότεροι θάνατοι.

Η τρίτη ηλικία αποτελεί την πιο ευάλωτη ομάδα

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι άνθρωποι άνω των 60 ετών αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων. Όπως ανέφερε η κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν, σχεδόν το 80% των θυμάτων πνιγμού στην Ελλάδα είναι άνω των 60 ετών.

Μόνο το 2025, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων Ελλάδας και Κύπρου του Safe Water Sports, οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι από πνιγμό στη χώρα ανήλθαν σε 376.

Η ιδιαίτερα αυξημένη ευαλωτότητα των ηλικιωμένων έχει οδηγήσει σε στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης από το Safe Water Sports, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το υπουργείο Υγείας, με στόχο την πρόληψη των περιστατικών και την καλύτερη προστασία των πολιτών τρίτης ηλικίας.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τον πνιγμό ως την τρίτη σημαντικότερη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό. Κάθε χρόνο περίπου 300.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό, ενώ ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα παιδιά κάτω των πέντε ετών, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο των θυμάτων.

Γιατί οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ηλικία μπορεί να συνδέεται με προβλήματα υγείας ή μειωμένες σωματικές αντοχές, παράγοντες που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο κατά την κολύμβηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην επιλογή της παραλίας. Οι πολίτες καλούνται να προτιμούν οργανωμένες ακτές με ναυαγοσώστη και να αποφεύγουν την κολύμβηση μόνοι.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό για όσους συνηθίζουν να επισκέπτονται τη θάλασσα πολύ νωρίς το πρωί, όταν σε αρκετές παραλίες δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η υπηρεσία ναυαγοσωστικής κάλυψης. Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι Δήμοι έχουν προχωρήσει σε νωρίτερη έναρξη της παρουσίας ναυαγοσωστών στις ακτές.

Παράλληλα, συνιστάται στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας να συμβουλεύονται τον προσωπικό τους γιατρό πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή.

Οι βασικοί κανόνες για ασφαλή κολύμβηση

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, μέσω της Σχολής Ναυαγοσωστικής και της πανελλαδικής εκστρατείας «Απολαμβάνουμε το νερό με ασφάλεια», δίνει μια σειρά από οδηγίες που μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές.

1. Επιλέγουμε οργανωμένες παραλίες
Κολυμπάμε σε ασφαλείς ακτές και ακολουθούμε τις υποδείξεις του ναυαγοσώστη και τις σημαίες που βρίσκονται στην παραλία.

2. Δεν μπαίνουμε στη θάλασσα αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
Η αποφυγή της κολύμβησης αμέσως μετά το γεύμα αποτελεί βασικό μέτρο προφύλαξης.

3. Μπαίνουμε σταδιακά στο νερό.
Ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία της θάλασσας είναι χαμηλή, η απότομη είσοδος πρέπει να αποφεύγεται.

4. Δεν απομακρυνόμαστε από την ακτή.
Η κολύμβηση παράλληλα με την ακτογραμμή βοηθά ώστε να υπάρχει ευκολότερη πρόσβαση στην παραλία σε περίπτωση προβλήματος.

5. Δεν κάνουμε βουτιές σε άγνωστα νερά.
Το βάθος δεν είναι πάντα εύκολο να εκτιμηθεί, ενώ μπορεί να υπάρχουν βράχια ή άλλα εμπόδια κάτω από την επιφάνεια.

6. Τα παιδιά χρειάζονται συνεχή επίβλεψη.
Ακόμη και όταν φορούν σωσίβιο, πρέπει να βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση από έναν ενήλικα.

7. Χρησιμοποιούμε σωσίβιο στις θαλάσσιες δραστηριότητες.
Σε δραστηριότητες όπως το κανό και το SUP, η χρήση κατάλληλου σωσιβίου αποτελεί βασικό μέτρο ασφάλειας.

8. Αν παρασυρθούμε από ρεύμα, δεν πανικοβαλλόμαστε.
Η προσπάθεια πρέπει να γίνει για κολύμβηση παράλληλα προς την ακτή, μέχρι να απομακρυνθούμε από το ρεύμα και στη συνέχεια να κατευθυνθούμε προς την παραλία.

«Να μην υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας»

Οι ειδικοί συνιστούν επίσης να αποφεύγεται η κολύμβηση σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, ενώ σημαντικό είναι οι λουόμενοι να γνωρίζουν τα όριά τους και να μην υπερεκτιμούν τις σωματικές τους δυνατότητες.

Η είσοδος και η έξοδος από τη θάλασσα πρέπει να γίνεται με αργές κινήσεις, ενώ σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αμφιβολία για τη σωματική αντοχή ενός ηλικιωμένου κολυμβητή μπορεί να εξεταστεί η χρήση κατάλληλου βοηθήματος επίπλευσης.

Το μήνυμα των ειδικών είναι ξεκάθαρο: η πρόληψη μπορεί να αποτρέψει μεγάλο μέρος των πνιγμών. Η ενημέρωση, η παρουσία ναυαγοσώστη, η επίβλεψη των παιδιών και η τήρηση βασικών κανόνων ασφαλείας μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας ισχυρότερης κολυμβητικής κουλτούρας, μεταξύ άλλων και μέσω της εισαγωγής μαθημάτων κολύμβησης για μαθητές της Γ’ και της Δ’ Δημοτικού.

Η θάλασσα αποτελεί πηγή χαράς και ξεκούρασης, όμως η απόλαυσή της προϋποθέτει υπευθυνότητα. Λίγη περισσότερη προσοχή μπορεί να σημαίνει μια ανθρώπινη ζωή που σώζεται.