Στεγαστικό: Τι κάνουν οι άλλοι και που «αεροβατούμε» εμείς…

«Στην Ολλανδία οι τόκοι δανείων εκπίπτουν από το εισόδημα, στην Ιταλία δεν υπάρχει φόρος πρώτης κατοικίας και στην Γαλλία δίνουν λύση στην επανεκκίνηση κενών ακινήτων.

Στην Ελλάδα;…».

Το στεγαστικό πρόβλημα εξακολουθεί να είναι ένα από τα μεγαλύτερα στον τόπο μας, και όποιες προσπάθειες έχουν γίνει μέχρι τώρα μέσω της εφαρμογής προγραμμάτων αν και αρχικώς δείχνουν θετικές, δεν έχουν συνεισφέρει με το αντίστοιχο αποτέλεσμα.

Όταν λοιπόν εδώ με το «Ανακαινίζω» ή το «Σπίτι μου» ή και με άλλες δυνατότητες, που όμως δεν αφορούν επαρκώς μεγάλο μέρος της κοινωνίας, θέτοντας κάθε φορά όρους και προϋποθέσεις οι οποίες αποκλείουν σημαντικό αριθμό ενδιαφερομένων  σε άλλες περιοχές προχωρούν με διαφορετικούς τρόπους στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Στη γειτονική μας Ιταλία, επιβραβεύεται η ιδιοκατοίκηση και όχι η μίσθωση μέσω φορολογικού συστήματος. Δηλαδή, η κύρια κατοικία εξαιρείται από τον φόρο ακίνητης περιουσίας ενώ κάθε άλλη που είτε αποτελεί δεύτερο ή τρίτο σπίτι κ.λ.π. ή προορίζεται για να ενοικιασθεί υπάγεται σε φορολογία καθορισμένης κλίμακας, με τη συνεργασία του Δήμου στα γεωγραφικά όρια του οποίου βρίσκεται

Το συγκεκριμένο σύστημα δεν έχει οδηγήσει μόνο σε μεγάλο ποσοστό ιδιοκατοίκησης που τουλάχιστον μέχρι και πριν ένα χρόνο έφθανε το 76% αλλά εμφανίζει αντιστοίχως χαμηλό ποσοστό εισοδήματος (περίπου στο 14%) που δαπανάται από τους πολίτες στον τομέα της στέγασης. Είναι μάλιστα από τα χαμηλότερα συγκρινόμενο με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.

Στην Ολλανδία, η φορολογία παίζει καθοριστικό ρόλο και έχει καταφέρει να διατηρεί σε ανάπτυξη και κινητικότητα τη στεγαστική αγορά προσαρμόζοντας όμως τον χρόνο παραμονής ανάλογα με τις ανάγκες που κάθε φορά υπάρχουν ανά περιοχή.

Η κύρια κατοικία εδώ φορολογείται όπως και το εισόδημα, και πρόκειται για μια σπάνια περίπτωση φορολ. πολιτικής, που ασκεί μεν πίεση στους πολίτες, δίνει όμως τη δυνατότητα να αγοράζουν το δικό τους σπίτι μέσω ενός στεγαστικού δανείου διευκολύνοντας τους ταυτόχρονα, σε κάθε ευκαιρία να το πουλήσουν, αγοράζοντας παράλληλα κάποιο άλλο με βάση τις ανάγκες τους. Οι τόκοι τέλος από δάνειο για πρώτη κατοικία εκπίπτουν από το εισόδημά τους.

Στην Γαλλία εξ’ άλλου εφαρμόζεται κάτι που τουλάχιστον για εμάς δείχνει παράξενο και μάλλον υπερβολικό: Στα ακίνητα που παραμένουν κενά και δεν χρησιμοποιούνται μπαίνει επιπλέον φόρος. Αυτό βέβαια συμβαίνει σε περιοχές με υψηλή ζήτηση όπου η έλλειψη σπιτιών είναι ήδη ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα.

Ειδικότερα κατοικίες που είναι ανενεργές τουλάχιστον 12 μήνες μέσα σε διάστημα διετίας τίθενται σε καθεστώς φορολόγησης με κριτήριο την αντικειμενική τους αξία και με συντελεστή που ξεπερνά το 15% για τον πρώτο χρόνο και αυξάνεται στα επόμενα εφόσον δεν ξεκινά να λειτουργεί. Είναι φανερό λοιπόν ότι μέσω αυτού του τρόπου, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επιδιώξουν την ενεργοποίηση των ακινήτων τους και να τα διαθέσουν για κατοίκηση και χρήση προκειμένου να αποφύγουν το φορολογικό κόστος.

Στην Αυστρία σε μια διαφορετική εικόνα με τα παραπάνω δίνεται έμφαση στην κοινωνική κατοικία. Για τον λόγο αυτό υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός ενοικιαστών. Στα αξιοσημείωτα είναι επίσης ότι ο φόρος ακίνητης περιουσίας αποδίδεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, λειτουργεί δηλαδή εδώ ως εργαλείο συλλογής τοπικών εσόδων και όχι ως μια εισπρακτική τακτική του ίδιου του κράτους.

Επιστρέφοντας στα του… οίκου μας δεν μπορεί να μην σημειώσουμε τις δύο αρνητικές πρωτιές σύμφωνα και με πρόσφατη μελέτη – έκθεση για τη στεγαστική κρίση. Ότι δαπανούμε κατά μέσο όρο πάνω από 1/3 του εισοδήματος μας για δάνειο κατοικίας, ενοίκιο ή άλλα έξοδα στέγασης, και ότι ακόμα έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό ατόμων που επιβαρύνονται δυσανάλογα με τέτοιο κόστος.

Εν κατακλείδι στις πόλεις, ένας στους τρεις δίνει πάνω από το 40% των χρήματων που λαμβάνει από την εργασία του στη στέγαση. Πως μπορεί άραγε να αντέξει έτσι  και  για πόσο ένα μέσο νοικοκυριό;